Bekijk het origineel

PALET & PENNENSTREEK

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

PALET & PENNENSTREEK

6 minuten leestijd

Bloknoot

Het tijdschrift Bloknoot maakt, ook in het laatstverschenen nummer, zijn christelijk-literaire pretenties waar. Een groot deel van de beschikbare ruimte is gewijd aan de drie lezingen die tijdens de op 15 maart in Amersfoort belegde themadag over geloof en literaire verbeelding zijn’ gehouden. Alleen al daarom is dit nummer de moeite van het lezen, herlezen en bewaren waard.

Nog steeds vind ik de lezing van Robert Lenun een hoogtepunt van christelijke literatuurbeschouwing. Met zijn heldere en dikwijls fraai geformuleerde betoog blaast hij een eeuwenoude traditie nieuw leven in. Hij kritiseert het postmodernisme, stelt de omkeer in de waardering van deugd en ondeugd aan de kaak en vraagt naar het geweten in de literatuur: „Vrome verhalen en brave streekromans voegen niets toe. De gelovige schrijver moet (...) door de eigentijdse maskers van de oude ondeugden heen prikken, zoals hij nieuwe uitingen van de oude deugden moet onderkennen”.

Bloknoot bevat verder gedichten, essays, veel recensies en een verhaal. Boeiend is het artikel van Katrien Ruitenburg-de Bonte: “De radicale keus van Anna Maria van Schurman”. De geleerdste vrouw van de 17e eeuw pleitte aanvankelijk voor ontwikkeling van haar sekse, niet ter voorbereiding op de taak van echtgenote en moeder, maar tot eer van God en redding van de ziel.

In haar eigen leven is echter sprake van een scherpe breuk: „Haar geloof vormde voorheen één geheel met haar wetenschappelijke activiteiten. Dat veranderde volledig. Ze kwam tot het inzicht dat het gevaar levensgroot is dat menselijke wijsheid de plaats inneemt van de goddelijke waarheden”. Anna Maria werd een volgelinge van Jean de Labadie. De verklaring daarvoor zoekt de auteur bij Anna Maria’ s behoefte aan zingeving van haar bestaan: „De familie verschafte haar haar identiteit en een gevoel van zinvolheid. Met haar moeders dood viel die achtergrond weg. Ze was opeens zelf verantwoordelijk, ook voor de zin van haar eigen bestaan. Het huisgezin van De Labadie gaf haar weer een structuur om deel van uit te maken, en daarmee een thuis en een zinvol bestaan”.

Losse nummers van Bloknoot kosten ƒ 15,-, een abonnement (vier nummers) ƒ 55,-. Inlichtingen: Noordsingel 51a, 3035 EJ Rotterdam, tel. 0104666862.

Literatuur

Het slachtoffer wordt aanklager. Die ontdekking doet Rita Paas bij het bestuderen van Ida Gerhardts oorlogspoëzie. In het laatste nummer van het tijdschrift Literatuur beschrijft ze de ontwikkeling die de dichteres doormaakt als het gaat om haar visie op de Tweede Wereldoorlog.

De poëzie van Gerhardt is volgens Paas een spiegel van de veranderende opvattingen in de Nederlandse maatschappij. „Ida Gerhardt geeft (...) uiting aan gevoelens die steeds het persoonlijke overstijgen. Of, zoals zij het zelf eens omschreef: „Terugziende op de verstreken decenniën weet ik dat al mijn bundels in wezen brieven zijn aan mijn land””. Naarmate de afstand tot de oorlog groter werd, maakten de betrokkenheid en lotsverbondenheid plaats voor een meer beschouwelijke houding, waarbij zelfkritiek en de noodzaak tot herdenken centraal staan.

Het tijdschrift bevat verder onder meer een rijk geïl lustreerd artikel van de hand van Ludo Jongen en Yolande Spaans over de middeleeuwse mystica Lütgard van Tongeren, die de navolging van Christus tot bloedens toe beleefde. De interpretatie van Gerrit Achterbergs “Ode aan Den Haag” staat centraal in een bijdrage van Kees de Ruiter, terwijl Olf Praamstra in “Droom of nachtmerrie” de visie van Potgieter en Busken Huet op de Verenigde Staten analyseert.

Losse nummers van Literatuur (tweemaandelijks tijdschrift over Nederlandse letterkunde) kosten ƒ 14,-, een abonnement ƒ 74,50. Inlichtingen: Amsterdam University Press, Prinsengracht 747-751, 1017 JX Amsterdam, tel. 020-4200050.

Van Gogh achterna

Van Amsterdam via Brabant naar Parijs en de Provence. In september kunnen kunstliefhebbers tien dagen lang het spoor van Van Gogh volgen, de landschappen die hem inspireerden met eigen ogen aanschouwen en zijn schilderijen in diverse musea bewonderen. Ze betalen daarvoor 2495 gulden. Het onlangs opgerichte bureau Art Travel organiseert kunstreizen met schilders als thema. Na Van Gogh volgt in november een vijfdaagse reis door Vlaanderen rondom Van Eyck, Bruegel en Rubens. In het komende voorjaar staat Pablo Picasso centraal tijdens een dertiendaagse reis door Frankrijk en Spanje. „Het is de bpdoeling deze reizen in de toekomst te herhalen, maar we moeten voorlopig eerst eens kijken hoe het gaat”, zegt rabbijn Lody B. van de Kamp. Samen met drie kunsthistorici kwam hij op het idee een speciaal bureau voor kunstreizen te starten. „We vonden dat wat er tot nu toe op dit gebied georganiseerd is, vrij algemeen bleef ze zijn ook speciaal rondom een kunstenaar of een thema samengesteld”.

In het programma wordt geen rekening gehouden met de zondag als rustdag, „maar we zijn natuurlijk altijd bereid om de wensen van een hele groep in overweging te nemen. Een opdrachtgever kan van ons het programma krijgen dat hij hebben wil. Behalve meerdaagse reizen organiseren we ook dagexcursies, vooral in opdracht van het bedrijfsleven. Het gaat dan bijvoorbeeld om congresbezoekers die voor een paar dagen in Nederland zijn en dan een excursie “In de sporen van de VOC” of “Antiek in het Amsterdamse Spiegelkwartier” aangeboden krijgen”.

Rabbijn Van de Kamp is niet alleen mede-oprichter van Art Travel, hij heeft ook een eigen reisbureau: Jehoeda Services. „Sinds vorig jaar heb ik niet langer een gemeente als rabbijn; ik zit nu in het reiswezen”, vertelt hij. „Ik ben begonnen met reizen voor joodse groepen, maar bij Art Travel brengen we alle reizen onder die met kunst en cultuur te maken hebben. Ik heb veel belangstelling voor kunst”. Is dat geen bezwaar binnen de joodse traditie? „Nee, hoewel ik moet zeggen dat ik niet alles acceptabel vind, Wat ’ men’ kunst noemt, kan niet altijd mijn rabbi- „ nale goedkeuring wegdragen. Dat betreft bijvoorbeeld heel moderne kunst, zoals die geruchtmakende fototentoonstelling in Groningen, “A History of Sex”. Ik wil geen oordeel uitspreken over de kunstwaarde ervan, maar ik zie iets dergelijks als een voorbijgaand verschijnsel. Het overleeft de eeuwen niet”.

Informatie over de kunstreizen: Art Travel, Postbus 74084, 1070 BB Amsterdam, tel. 020-4420994.

Dear William

De laatste Duitse keizer. Wilhelm II, droeg in zijn jeugd de Schotse kilt. Dat had alles te maken met het Britse bloed dat hij erfde van zijn grootmoeder, de legendarische koningin Victoria. Zij schonk haar oudste kleinzoon vier Schotse kilts met toebehoren, de eerste daarvan toen hij nog geen vier jaar oud was. Het mooiste geschenk van zijn grootmoeder kreeg hij echter op zijn achttiende verjaardag, toen Victoria hem opnam als ridder in de Orde van de Kousenband.

Kasteel Huis Doorn, waar Wilhelm II zijn laatste levensjaren in ballingschap sleet, besteedt met de expositie “To dear William; het Britse bloed van een Pruisische prins” aandacht aan de Engelse achtergrond van de Duitse keizer.

In wedstrijden zeilde hij onder meer tegen de Engelse kroonprins, de latere Edward VII, om door Victoria ter beschikking gestelde regattaprijzen. Wilhelm won, getuige de in Doorn aanwezige trofeeën.

Uniek is de verzameling familiefoto’s. Koningin Victoria was een van de eerste vorstelijke personen met belangstelling voor deze nieuwe kunst; vandaar de vele fotografische portretten uit een tijd waarin het verschijnsel fotografie nog uiterst zeldzaam was. De expositie “To dear William; het Britse bloed van een Pruisische prins” is tot 14 september te zien in Kasteel Huis Doom, Langbroekerweg 10, Doorn; open: di. t/m za. 10.00-17.00 uur.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 11 augustus 1997

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

PALET & PENNENSTREEK

Bekijk de hele uitgave van maandag 11 augustus 1997

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

PDF Bekijken