Bekijk het origineel

„Een moeras waarin ie weszakt”

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

„Een moeras waarin ie weszakt”

Ex-natuurarts wijst in “Van kwaal tot erger” alternatieve geneeswijzen af

8 minuten leestijd

Aan de grote hoeveelheid literatuur over alternatieve geneeswijzen is weer een boek toegevoegd. De (originele) titel “Van kwaad tot erger” doet de lezer al vermoeden dat de auteur, de arts R. van der Ven, allerminst positief staat tegenover deze geneeswijzen.

, Nu heeft hij daar ook wel rijn redenen voor. Als ex-natuurarts heeft hij recht van spreken en geldt hij bij uitstek als (zoals men dat tegenwoordig pleegt te noemen) ervaringsdeskundige. Vele jaren heeft deze arts gevangen gezeten in het occulte circuit en de gevolgen ervan aan den lijve ondervonden. In 1989 kwam hij tot geloof en heeft toen radicaal gebroken met zijn alternatieve artsenpraktijk. Eerder schreef hij hierover in zijn-boek “Niemand anders dan Jezus alleen” (1993).

De bedoeling van de auteur is om (potentiële) patiënten, artsen en pastorale werkers dringend te waarschuwen voor (de meeste) alternatieve geneeswijzen. Zijn boodschap is: „Jaat u zich er niet mee in, want voor u het weet zit u verstrikt in het web van satan. De alternatieve wereld lijkt op een betoverend mooie bloementuin, maar is in werkelijkheid een moeras, waar je steeds verder in wegzakt”.

De meest gangbare alternatieve geneeswijzen komen in dit boek aan de orde: homeopathie, acupunctuur, iriscopie, paranormale geneeskunst, fytotherapie, chiropractic en manuele therapie.

Kolossaal werk

Allereerst wil ik opmerken dat ik onder de indruk ben van de gigantische hoeveelheid literatuur die de schrijver heeft geraadpleegd. Het moet een kolossaal werk geweest zijn om alle informatie te verzamelen. Het aantal verwijzingen en voetnoten is dan ook indrukwekkend groot. De beweringen die de schrijver doet, zijn daarnaast veelal gefundeerd op eigen ervaringen, zodat een en ander overtuigender overkomt dan wanneer het alleen maar boekenwijsheid en kamergeleerdheid betreft. Last but not least is veel van het besprokene de vrucht van intensieve bijbelstudie. Dit alles leidt ertoe dat het boek op mij een gedegen indruk maakt en dat ik mij met de schrijver verbonden voel als het gaat om het zoeken naar een bijbels verantwoord geneeskundig handelen.

Doordat er de laatste jaren nogal wat gepubliceerd is over de alternatieve geneeswijzen vanuit zowel evangelische als reformatorische kring, is er voor christenen een duidelijk spanningsveld opgeworpen tussen de allopathie (de reguliere, universitaire geneeskunde) en de al tematieve geneeswijzen. Wat mag nu wel en wat mag (net) niet? Er is sprake van een grijs gebied voor veel mensen.

Logica

Van der Ven neemt in zijn verhandeling als uitgangspunt voor zijn beoordeling van diverse soorten geneesmethoden de logica. Als ik het goed begrepen heb, zou een geneeswijze verantwoord zijn als deze met het logische verstand is te beredene ren. Aangezien de moderne geneeskunde stoelt op de natuurwetenschap, die rationeel van karakter is en vrij is van mystisch-speculatieve elementen, zou deze vorm eerder acceptabel zijn voor een christen dan enige vorm van alternatief medisch handelen, dat gefundeerd is op allerlei vreemde, onlogische gedachtenspinsels van de grondleggers ervan.

Bovengenoemd uitgangspunt Hjkt mij een heel wankele basis om de diverse geneeswijzen ethisch te beoordelen. De discussie speelt zich dan af rond de vraag of een behandeling of methode wetenschappelijk bewezen is door middel van zogenaamd dubbelblind onderzoek.

Zo’n discussie is natuurlijk volstrekt legitiem als het gaat om een beoordeling in medisch-wetenschappelijk opzicht. Vele artsen kiezen voor het allopathische standpunt en beperken zich tot medisch handelen op basis van natuurwetenschappelijk bewijsmateriaal. Als ze hier eerlijk voor uitkomen, heb ik er geen enkele moeite mee dat ze de alternatieve geneeskunde afwijzen. Toch is ook het allopatisch geneeskundig handelen menigmaal doorspekt met ‘onlogische’ redeneringen, zonder dat de betrokken arts zich dit altijd bewust is. Daarmee is dit handelen ethisch nog niet afkeurenswaardig. ledere arts maakt dankbaar gebruik van het ‘onlogische’ placebo-effect, dat optreedt bij veel arts-patiëntcontacten, reguUer of alternatief.

De auteur kiest voor de natuurwetenschappelijke, logisch te beredeneren geneeskunde, maar dan wel met de Bijbel in de hand. Die laatste voorwaarde moet wel aanwezig zijn om ook de reguliere geneeskunde voor ontsporingen te behoeden. De praktijk leert dat veel wetenschappers geen rekening houden met de geestelijke dimensie van de werkelijkheid en tot verklaringen komen die geen rekening houden met het bestaan van God. Vroeger ging men veel meer uit van de waarneming en de beleving van wat er in de natuur gebeurde. Men probeerde die gebeurtenissen te begrijpen vanuit eigen godsdienst of levensovertuiging. In de moderne wetenschap is er sprake van een geestelijk vacuüm, dat in onze God(de)loze tijd gevuld wordt met ‘onlogisch’, mystiek en pseudoreligieus denken. De mens heeft als religieus wezen hieraan nu eenmaal behoefte. Hieruit is de groei van de alternatieve geneeskunde voor een belangrijk deel te verklaren.

De secularisatie heeft in dit opzicht twee gevolgen: de reguliere geneeskunde houdt geen rekening met God maar alleen met de materie, en komt zo tot een reductionistisch mensbeeld; de alternatieve geneeskunde vult de geestelijke dimensie wel, doch niet met de God van de Bijbel maar met allerlei zelfgemaakte goden en claimt een zogenaamd holistisch mensbeeld, dat op het eerste gezicht bijbels lijkt te zijn, maar het allerminst is. Het gevaarlijke van de alternatieve beweging is dat haar goden vaak op één lijn gesteld worden met God. Satan doet zich op dit terrein heel graag voor als een engel des lichts en verleidt menig mens, niet het minst ook christenen.

Het waardevolle van het boek van Van der Ven is dat het een ernstige waarschuwing bevat voor een ieder van ons om zich niet te begeven op alternatief terrein, vanwege bovengenoemde gevaren. We moeten de geesten leren onderscheiden. Dit boek kan hieraan een bijdrage leveren.

Homeopathie

Niettemin vind ik het jammer dat de auteur door zijn opstelling het kind met het badwater dreigt weg te gooien. Is er dan alleen maar negatief te schrijven over alternatieve geneeswijzen? Moet de homeopathie nu echt zo afgekraakt worden omdatverklaringen voor onbegrepen verschijnselen. De methode van bijvoorbeeld het magnetiseren is op zichzelf occult en op bijbelse gronden af te keuren. Maar geldt dit ook voor de chiropractic en de manuele geneeskunde? Wetenschappelijk gezien bestaan er nog veel twijfels en onzekerheden rond de manuele geneeswijzen. Menigmaal echter zouden beoefenaars ervan volgens de Hahnemann occultist was en vanuit zijn levensbeschouwing de verschijnselen die hij waarnam trachtte te verklaren? De homeopathie is in ons natuurwetenschappelijk denken ‘onlogisch’. Daarom is deze methode vaak een prooi voor de alternatieve denkers, die er een geestelijke dimensie aan willen toevoegen. Helaas meldt Van der Ven in zijn boek niet het onderzoek van dr. Van Wijk en zijn medewerkers van de Utrechtse universiteit, die al jaren bezig zijn een natuurwetenschappelijke verklaring te vinden voor bijvoorbeeld het fenomeen van de similia-regel van de homeopathie. Hun onderzoek heeft de afgelopen tijd blijkens publicaties enige vordering gemaakt. In veel zaken ben ik het eens met de schrijver. Vooral als het gaat over paranormale geneeswijzen. Maar dan hebben we het over duidelijk occulte methoden, en niet over paranormale schrijver patiënten geestelijk manipuleren.

Evenals bij andere alternatieve geneeswijzen, kan hier mijns inziens een loskoppeling plaatsvinden tussen leer en handelen. Doorgaans is een ‘bottenkraker’ (chiropractor) heel pragmatisch ingesteld en slechts gericht op het resultaat. Ik denk hierbij ook aan de acupunctuur, met name als het gaat om de pijnbestrijding. Ik geef toe, dat we op onze hoede moeten blijven. Dat geldt nog meer voor de iriscopie, waarbij een loskoppeling met de onderliggende macro/microkosmosleer veel minder voor de hand ligt. Zelf heb ik de indruk dat op dit terrein de kwakzalverij vaak welig tiert. De praktijk leert dat vooral goedgelovige mensen met onduidelijke, veelal psychosomatische klachten hiervan de dupe worden. Overigens dienen deze patiënten sowieso beschermd te worden tegen al te opdringerige behandelaars, die vooral uit zijn op winstbejag. Hier ligt een belangrijke taak voor de christelijke gemeente. Het opgenomen zijn in een levende gemeenschap heeft niet alleen een preventieve, maar ook een helende werking. Dit geldt vooral voor psychosomatische klachten. En zou ook Jacobus 5: 12-15 niet een grotere plaats moeten hebben in ons pastoraat aan zieken?

Bezinning

De grote stroom van mensen, ook van hen die behoren tot een christelijke gemeente, naar alternatieve genezers moet voor ons allen reden zijn voor bezinning. De groei van de alternatieve geneeskunde is niet alleen de onbetaalde rekening van de reguliere geneeskunde, maar ook van de kerk. Tegelijk moeten we ervoor waken de reguliere geneeskunde niet kritiekloos te verheerlijken, alsof daar geen gevaren zijn te duchten. Ook daar heersen (af)goden, al zijn het andere dan die van de alternatieve wereld.

Het boek van Van der Ven kan bijdragen tot verdere bezinning op de “dienst der genezing". Het roept ons op tot het aandoen van de geestelijke wapenrusting, om weerstand te kunnen bieden tegen de verleidingen van de duivel (Efeze 6). En deze verleidingen zijn er op zowel alternatief als op regulier medisch terrein. Samengevat: een boek met een schat aan informatie, een krachtig geloofsgetuigenis, indringende waarschuwingen en een ernstige oproep om ons te laten leiden door het Woord van God, ook in het bestrijden van ziekten en het zoeken naar gezondheid. Tegelijk een boek waarin enige relativering soms ontbreekt, waardoor het in zeker opzicht (althans op mij) wat onevenwichtig overkomt.

N.a.v. “Van kwaal tot erger?” door drs. R. van der Ven; uitg. Buijten en Schipperheijn, Amsterdam, 1997; ISBN 90 60 64 91 92; 479 blz.; ƒ 59,50

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 22 augustus 1997

Reformatorisch Dagblad | 28 Pagina's

„Een moeras waarin ie weszakt”

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 22 augustus 1997

Reformatorisch Dagblad | 28 Pagina's

PDF Bekijken