Bekijk het origineel

Grondwetswijziging in Finland

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Grondwetswijziging in Finland

Van soeverein vorst naar representatief ornament?

3 minuten leestijd

HELSINKI - Het Finse presidentschap doet nog steeds eerder denken aan de veriichte despoten uit de historie dan aan de fimctie van een modem staatshoofd. De Finse president is in feite een soeverein vorst Al geruime tijd worden pogingen gedn, om daarin verandering te brengen. Op de drempel van de 21e eeuw moet een drastische heraening van de OHistitutie ook het land van de duizend meren zien klaar te krijgen voor de formele iniyving van meer gangbare westerse opvattingen omtrent democratie.

Eenvoudig blijkt het echter niet te zijn. Grondwetswijzigingen vergen tijd en bovendien staan niet alle politieke groeperingen te trappelen om definitief het vertrouwde gevoel vaarwel te zeggen dat de president de touwtjes uiteindelijk in handen heeft. Afgezien daarvan hebben Finse presidenten zich nooit echt als soevereine koningen gedragen. Daarvoor waren ze te „verlicht”. Wie herinnert zich het vermaarde (en markante) langjarige staatshoofd Urho Kekkonen niet?

Ook over de huidige quasi-despoot, Marti Ahtisaari, nauwelijks een kwaad woord in de Finse publieke opinie. Kekkonen heeft echter wel met een ander „buitenland” te maken gehad dan Ahtisaari. In het jaar 2000 loopt diens eerste zesjarige ambtstermijn af

Een mogelijke tweede termijn brengt weUicht ook de aanpassing van zijn grondwettelijke bevoegdheden met zich mee. De Finse president wordt dan veel sterker representatief staatsomament en veel minder machthebber. De omvangrijke presidentiële macht op met name het punt van het buitenlandse beleid heeft in het verleden zonder meer zijn nut bewezen. Daarover is zo’n beetje iedereen het eens.

Wat in de Koude Oorloge nog als onvermijdelijk werd ervaren, is echter plotseling vrij absurd geworden en in ieder geval onacceptabel voor een land dat -sinds 1995- Ud is van de EU.

Rode tsaren

Tot de ineenstorting van de SowjetUnie in 1991 waren het de gevoelige tenen van de rode tsaren in Moskou waarop het beleid moest worden afgestemd. Finland mocht na 1945, gezien de samenwerking met nazi-Duitsland, van geluk spreken dat het niet in de verzameling Oost-Europese satellieten van de SU werd opgenomen. De prijs die daarvoor werd gevergd heeft men met tegenzin, maar zonder al te veel morten opgebracht. Dertienhonderd kilometer grens met zulke buren is ook niet niks.

West-Europa zag huiverend toe. „Finlandisering” werd een term waarmee een schrikbeeld werd opgeroepen dat goed van pas kwam in de discussies over de defensiebegrotingen. De Finnen hepen 45 jaar lang op kousenvoeten en namen het zogenaamde vriendschaps- en bijstandspact met de Rijssen in die zin zeer serieus.

Binnen de eigen grenzen ging men zoveel mogelijk zijn gang. Qua levensstandaard en levensstijl leunde men letterlijk en figuurlijk aan tegen Zweden, waarmee van oudsher een innige haat-liefderelatie bestaat. Gelukkig was ook Zweden „neutraal”, in tegenstelling tot de Scandinavische broeders in Noorwegen, die opteerden voor een actieve rol in de NAVO.

Rijksdag

De opzet van de grondwetswijzigingen die door een commissie op tafel zijn gelegd, beogen onder meer dat het buitenlandse beleid in het vervolg door de president wordt gevormd in samenwerking met de regering. Tevens verliest hij volgens dit concept de bevoegdheid om de premier aan te wijzen. Dat moet worden overgelaten aan het parlement, de Rijksdag.

Tegenstand tegen de revisievoorstellen bestaat er binnen de (conservatieve) nationale coalitiepartij en de centrumpartij, de groepering waarvan de huidige premier, Esko Aho, Hd is. Deze groepering heeft haar basiselectoraat onder de boeren en combineert net als, soortgelijke en gelijknamige partijen in Noorwegen en Zweden aandacht voor milieukwesties met merkwaardige uitschieters naar zowel links als rechts. Het ziet er echter naar uit, dat met hulp van de momenteel in de oppositie verkerende sociaal-democraten op den duur enkele doorslaggevende grondwetswijzingen niet meer tegen te houden zijn.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 23 augustus 1997

Reformatorisch Dagblad | 32 Pagina's

Grondwetswijziging in Finland

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 23 augustus 1997

Reformatorisch Dagblad | 32 Pagina's

PDF Bekijken