Bekijk het origineel

Bolkestein prennier

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Bolkestein prennier

3 minuten leestijd

WD-leider Bolkestein heeft vorige week laten weten dat hij wel premier wil worden. Er is inmiddels ook een kandidaat om het voorzitterschap van de fractie van hem over te nemen. Minister Dijkstal heeft zich daarvoor beschikbaar gesteld. Het voorzitterschap van de Tweede-Kamerfractie noemde hij in een interview in De Telegraaf het mooiste wat je kan overkomen.

Bij de WD bestaat de traditie dat de voorzitter van de Tweede-Kamerfractie de politiek leider van de partij is. Dat betekent dat Bolkestein als premier een wat andere rol zal krijgen dan Kok heeft of Lubbers destijds had.

Voor Bolkestein geldt het premierschap wellicht ais het allermooiste wat hem kan overkomen. Althans voor zijn partij zou dat een historisch moment zijn. Sinds 1918 heeft Nederiand geen liberale premier meer gehad.

De laatste decennia is in Nederland de traditie gegroeid dat de grootste partij (althans, de grootste partij in de regeringscoalitie) de premier levert Vroeger dacht men daar anders over. De Anti-Revolutionaire Partij is nooit de grootste partij geweest, maar heeft vele malen een premier geleverd. Dat was ook in de jaren zestig (Zijlstra) en zeventig (Biesheuvel) het geval.

Mede onder invloed van de televisie heeft er echter een sterkere identificatie van partij en partij leider plaatsgevonden. Bolkestein is voor velen de WD, Kok is de PvdA en Heerma was het CDA. Dus is het minder voor de hand liggend dat een partij accepteert dat een kleinere coalitiepartij het (veel publiciteit en prestige opleverende) premierschap inpalmt

Wil Bolkestein premier kunnen worden, dan is dus nodig dat de WD de grootste partij wordt en vervolgens bij de coalitiebesprekingen niet uit de boot valt In ieder geval is de gedachte aan een liberale premier thans reëler dan de laatste driekwart eeuw het geval was.

De invoering van het algemeen kiesrechten het stelsel van de evenredige vertegenwoordiging in het begin van deze eeuw brachten de liberalen terug tot een kleine partij. Een partij die het hebben moest van de onkerkelijke of vrijzinnig protestantse bovenlaag van de bevolking. Dat was nu eenmaal een groepering van beperkte omvang.

Dat beeld is inmiddels geheel gewijzigd. Door het wegvallen van de verzuiling stroomden met name ook rooms-katholieken toe tot de WD. De sterke stijging van de welvaart en de aanzienlijke sociale mobiliteit hebben bovendien geleid tot een veel omvangrijker bezetting van de hogere en middenklasse in ons land. De traditionele arbeidersklasse (waar de socialisten het altijd van moesten hebben) vormt niet langer de meerderheid van de bevolking.

Nu zou het verkeerd zijn om liberalen en socialisten uitsluitend te zien als de belangenbehartigers van een bepaalde sociale laag. Maar het is wel een gezichtspunt om rekening mee te houden. Van een kabinet-Bolkestein is niet direct te verwachten dat het overloopt van zorg voor de minderbedeelden in de maatschappij.

Bezien vanuit het democratisch principe van de wisseling van de wacht is het niet meer dan normaal dat de liberalen, als belangrijke politieke stroming in ons land, na tachtig jaar ook eens in aanmerking komen voor het premierschap. Gezien ook het feit dat de grote politieke partijen in beleidsmatig opzicht tegenwoordig dichter bij elkaar staan dan vroeger, zal dat premierschap geen grote schokgolven teweegbrengen.

De positie van Bolkestein als kandidaat-premier zal er gemakkelijk toe leiden dat de verkiezingscampagne zich toespitst op de keus tussen WD en PvdA. Wordt het Kok of wordt het Bolkestein? Dat is dan de grote vraag. Daarmee komt D66 maar ook het CDA aan de zijlijn te staan. Voor veel CDA’ers die zich nog de roemruchte dagen van Van Agt en Lubbers kunnen berinneren, zal dat even slikken zijn. Deze ontwikkeling onderstreept ook de voortgaande secularisatie van onze maatschappij.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 25 augustus 1997

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

Bolkestein prennier

Bekijk de hele uitgave van maandag 25 augustus 1997

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

PDF Bekijken