Bekijk het origineel

Moddergevecht om de kiezers

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Moddergevecht om de kiezers

Verschillen tussen VVD en D66 zijn niet principieel

5 minuten leestijd

De Tweede Kamer startte deze week na een rustperiode van acht weken redelijk onstuimig. Terwijl de liberale minister van Aartsen (Landbouw) in HP/De Tijd frank en vrij een fusie tussen VVD en D bepleitte, gaven de leiders van deze partijen, Bolkestein en Van Mierlo, een demonstratie modderworstelen ten beste. De uitkomst stond by voorbaat vast: samen eendrachtig verder, hij het hier en daar, wat gebutst en gehavend. Het was een gevecht om de kiezers.

Het was natuurlijk volstrekt ondenkbaar dat het kabinet zou vallen. Immers, geen van de coalitiepartijen zou daar baat bij hebben. D66 staat uitzonderlijk slecht in de peilingen, dus heeft op dit moment abso-’ luut geen belang bij een crisis. De VVD herinnert zich heel wel dat de veroorzaker van èen crisis door de kiezers wordt afgestraft.

Bovendien zou met een crisis de zo fraaie begroting voor volgend jaar, waardoor iedereen in ons land er in zijn of haar geldbuidel meer of minder op vooruitgaat, opeens in de lucht komen te hangen. Daaraan durft al helemaal geen lid van de coalitie te denken. Premier Kok mocht dan afgelopen donderdag in het tv-programma Het Reces zeggen dat de kans op een kabinetscrisis deze week „meer dan gemiddeld” was, in alle nuchterheid moet ook deze uitspraak als een onderdeel van het politieke spel worden gekarakteriseerd.

Wazigheid

Het is duidelijk dat op Bolkestein (VVD) en Van Mierlo (D66) het aloude spreekwoord van toepassing is: „Van elkaar meugen ze niet; bij elkaar deugen ze niet”. Kortom, ze moeten niet veel van elkaar hebben. De karakters van de beide ‘heren’ hebben weinig gemeen. Bolkestein is de arrogante, helder en concreet denkende, calvinistisch getinte betweter. Van Mierlo de filosofisch geaarde, licht ontvlambare en bij de jezuïeten geschoolde wazigheid zelve.

Natuurlijk had de botsing deze week in de Kamer tussen de liberale en de neoliberale voorman weinig met de figuur-Bouterse te maken. Bouterse was alleen de aanleiding, niet meer. In dit gevecht verwerden minister Sorgdrager (Justitie) en de fractievoorzitters Wallage (PvdA) en De Hoop Scheffer (CDA) tot figuranten, om van de D66-sous-chef Wolffensperger maar helemaal te zwijgen. Hij liet aanvankelijk zijn fractiegenote Roethof als de weinig humorvolle nar van Van Mierlo opdraven. In een latere fase nam hij die rol zelf op zich.

Licht ontvlambaar

Kleine oorzaken zoals onverenigbare karakters hebben soms grote gevolgen. Maar een crisis zou nooit aan de kiezers uitgelegd kunnen worden. Zeker, Bolkestein is soms afschuwelijk pedant of hautain en Van Mierlo duldt geen enkele vorm van kritiek op zijn manier van doen. De D66-voorman geldt in politiek Den Haag als een licht ontvlambaar personage. Dat gaf hij deze week zelf toe door te verklaren dat zijn ontvlambaarheid minder was dan enige jaren geleden.

Het moddergevecht van deze week was een ontlading van een al enige tijd opgehoopte animositeit tussen enerzijds Van Mierlo en anderzijds de VVD-fractie in het algemeen en Bolkestein in het bijzonder. Tegelijk was het een slaan van piketpalen voor de toekomst. Beide partijen zeggen te streven naar ‘Paars2’ „ maar die uitspraken klinken ongeloofwaardig in het licht van wat passeerde. Zeker, Van Mierlo en Bolkestein gaan nu, onder leiding van premier Kok, ogenschijnlijk weer eendrachtig verder in de coalitie. Maar die eendracht houdt op bij het starten van de verkiezingscampagne, begin volgend jaar.

Voorproefje

Van die campagne zagen de kiezers deze week een voorproefje. Veel kabaal en weinig inhoud. Twee partijen die beide liberale neigingen hebben, de een (VVD) wat meer liberaal-dogmatisch, ‘de ancjer (D66) wat meer liberaal-pragmatisch, zijn eikaars concurrenten. Van Mierlo en Bolkestein hebben tot nu toe alles gedaan om dat aan de kiezers duidelijk te maken. Maar die concurrentie kreeg nu een bijna persoonlijke spits.

In principe heeft de VVD’er Van Aartsen, op dit moment minister van landbouw, gelijk als hij in HP/De Tijd van deze week constateert dat er tussen beide liberale partijen geen verschillen zijn die een samengaan in de weg hoeven te staan. Bolkestein en Van Mierlo krijgen bij de gedachte aan een fusie van VVD en D66 complete nachtmerries en in het licht van de affaire van afgelopen week hebben de uitspraken van Van Aartsen een wat grotesk karakter.

Utopie

Maar ontdaan van deze omgevingsfactoren kan het niet ontkend worden dat de verschillen tussen VVD en D66 in ideologisch opzicht marginaal en niet prin- cipieel zijn. Een fusie zou voor D66 wel eens een eer- vol einde van de partij kunnen betekenen. Maar zo-j lang Van Mierlo vooraan of in de achterhoede van ‘zijn’ partij actief is, blijft de gedachte van Van Aartsen een droom, een utopie. Als Van Mierlo én Bolkestein van het politieke toneel zijn verdwenen, staat niets een fusie in de weg.

Nog een paar van dit soort debatten en de kiezers hebben hun buik vol van de Haagse politiek. Wie heeft er immers respect voor een politicus (Van Mierlo) die het landsbelang ondergeschikt maakt aan zijn gevoel van eigenwaarde? Wie kan waardering opbrengen voor een politicus (Bolkestein) die regelmatig hoog van de toren blaast buiten de vergaderzaal van de Kamer en vervolgens in de vergaderzaal door het stof gaat? Kiezers moeten wel over een bijzonder gevoel voor humor beschikken om dat respect en die waardering op te brengen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 30 augustus 1997

Reformatorisch Dagblad | 36 Pagina's

Moddergevecht om de kiezers

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 30 augustus 1997

Reformatorisch Dagblad | 36 Pagina's

PDF Bekijken