Bekijk het origineel

Een bevoorrechte, maar ongelukkige prinses

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Een bevoorrechte, maar ongelukkige prinses

12 minuten leestijd

Op een moment dat prinses Diana haar leven onder controle leek te hebben, was haar tijd voorbij. Zondagmorgen vroeg is in een Parijs ziekenhuis een eind gekomen aan een bevoorrecht maar ongelukkig leven.

„Als ik ‘s avonds het licht uitdoe, weet ik dat ik mijn best heb gedaan”. Haar korte leven lang heeft deze gedachte het doen en laten van prinses Diana bepaald. Een leven dat ogenschijnlijk zorgeloos begon. „Eén volkomen gezond exemplaar”, noemde burggraaf Althorp zijn op 1 juU 1961 geboren dochter Diana Frances. Zij was de derde dochter van de burggraaf en -gravin, wier huwelijk in 1954 het society-evenement van jaar was. Diana had twee oudere zusters, lady Jane en lady Sarah, en een jongere broer, Charles.

De familie woonde in die tijd in een huis. Park House, dat tot het koninklijke landgoed Sandringham behoorde. De burggraaf behoorde enige tijd tot de hofhouding van koningin Elizabeth. Haar zoons Andrew en Edward waren onder anderen de speelkameraadjes van Diana.

Toen Diana zes was, scheidden haar ouders. De prinses zou nooit het geluid van de voetstappen van haar moeder in het grind, toen zij het huis verliet, uit haar geheugen kunnen wissen. De kinderen werden de inzet van een bitter gevecht om de voogdij tussen de beide echtelieden. Hun vader kreeg uiteindelijk de zeggenschap over hen.

Kostschool

In 1975 verhuisde het gezin naar Althorp, nadat de burggraaf na het overlijden van zijn vader de achtste graaf Spencer was geworden. De verhuizing viel samen met het vertrek van Diana naar de kostschool West Heath in Kent. Een briljant studente was lady Spencer niet. Zij blonk uit in sport, met name zwemmen. Diana heeft in de tijd overwogen balletdanseres te worden, maar ze was te lang.

Twee jaar later verliet Diana West Heath zonder het Britse equivalent van een havo-diploma. In hetzelfde jaar deed de spreekwoordelijke boze stiefmoeder in de persoon van Raine, dochter van de kasteelromans schrijvende Barbara Cartland, haar intrede in het leven van de kinderen Spencer. Tot na de dood van hun vader in 1992 hebben zij deze vrouw veracht.

Na de kostschool wachtte Diana geheel conform de gewoonte van haar stand een Zwitserse finishing school, waar haar de fijne kneepjes van het huishouden werden bijgebracht. De school heeft ze nooit afgemaakt, omdat ze wegkwijnde van heimwee.

Terug in Londen sleet Diana haar dagen aanvankelijk met schoonmaken en koken. Later paste ze op en werkte ze parttime op een peuterschool. Erg lang heeft ze dat niet gedaan. In de zomer van 1979 nodigde koningin Elizabeth haar uit voor een verblijf op Balmoral, het koninklijke vakantieverblijf in Schotland. Diana viel klaarblijkelijk in de koninklijke smaak. In februari 1980 bracht ze enkele dagen door op Sandringham.

Ideale vrouw

In koninklijke kringen werd ze al snel beschouwd als de ideale vrouw voor troonopvolger Charles. Hij was al dik de 30 gepasseerd en had nog steeds geen echtgenote gevonden. Charles vond de verlegen teenager Diana, die hem troostte nadat zijn oudoom Lord Mountbatten door de IRA was vermoord, wel aardig. De grote pre van Diana boven alle andere tot dan toe mogelijke vrouwen van Charles was dat zij geen verleden had.

Op 8 september 1980 verscheen de eerste foto van Charles en Diana in de pers. Vanaf die dag was lady Di vogelvrij verklaard door de fotografen. Zij zou de rest van haar leven geen stap meer kunnen verzetten zonder dat er een lens op haar was gericht. Verzoeken van aanvankelijk haar moeder, later koningin Ehza beth en in recente jaren Diana zelf haar met rust te laten, hadden een averechts effect.

Nadat prins Philip Charles had gedwongen een besluit over zijn vriendschap met Diana te nemen, vroeg de troonopvolger haar begin februari 1981 ten huwelijk. Drie weken later, op 24 februari 1981, maakte Buckingham Palace de verloving bekend. De echtgenoten in spe dachten op die dag verschillend over de vraag of zij verliefd waren. „Natuurlijk”, antwoordde Diana. „Wat verliefd zijn ook mag betekenen”, zei Charles.

Het ogenschijnlijke jonge geluk liet Groot-Brittannië voor enkele maanden de economische misère vergeten waarin het land verkeerde, Op 29 juli 1981 waren 750 miljoen tv-kijkers over de gehele wereld en 2500 gasten in St. Paul’s Cathedral getuige van de huwelijksvoltrekking. De toenmalige aartsbisschop van Canterbury, Runcie, sprak van „de stof waar sprookjes uit bestaan”.

Wanhoop

Het geluk duurde maar kort. Aan het eind van hun zes weken durende huwelijksreis leed Diana aan bouli mia nervosa. De prinses had er geen idee wat van haar werd verwacht. Zij moest zelf haar pad in het voor buitenstaanders moeilijke hofprotocol vinden. Ze voelde zich in de steek gelaten en dacht het nooit goed te doen. De tegenstand die Diana binnenskamers te verwerken kreeg, dreef haar tot wanhoop. Zij probeerde verschillende keren zichzelf te verwonden. Uiteindelijk onderging zij therapie.

Voor de buitenwereld was zij iemand die een frisse wind door het Britse koningshuis liet waaien. De Britten waren razend enthousiast over het jongste lid van de koninklijke familie. De kennismakingsbezoeken die zij met Charles bracht aan diverse steden, waren een groot succes. De affectie voor Diana werd nog groter toen eind november bekend werd dat zij in verwachting was.

Zoons

Op 21 juni 1982 schonk Diana het leven aan William. Twee jaar later, op 15 september 1984, volgde Harry. De Britse troon was verzekerd van een opvolger en een reserve. Zij wilde haar kinderen zo normaal mogelijk opvoeden. Daarom nam ze de halfjaar oude William mee tij dens een bezoek aan Australië. Dit tot groot ongenoegen van de behoudende krachten aan het hof. Die vonden dat de prins het best af was bij zijn kindermeisje. Zo waren koninklijke kinderen altijd opgegroeid. De hovelingen, maar ook koningin Elizabeth zagen geen reden om daarin verandering te brengen.

Diana kreeg haar zin. Zoals ze die waar het om de kinderen ging, nog vele malen zou krijgen. William was de eerste Britse troonopvolger die een gewone kleuterschool bezocht. Dankzij zijn moeder ging de prins naar Eton in plaats van naar de Schotse kostschool, Gordonstoun, waaraan zijn vader zulke nare herinneringen heeft.

Voor het publiek was Diana inmiddels een sprookjesprinses. Getrouwd met de troonopvolger, moeder van twee kinderen en buitengewoon knap. Haar uiterlijk onderging na haar huwelijk een ingrijpende verandering. Was zij aanvankelijk een ietwat ouderlijk geklede jongedame, na de geboorte van HaiTy veranderde zij in een trendsetter. Haar creaties en kapsels werden het voorbeeld van een hele generatie vrouwen. Als zij panty’s met een strikje op de hiel droeg, waren die binnen korte tijd uitverkocht.

Mediaster

De fotografen waren verliefd op haar. Zij was een mediaster. Haar foto’s waren nauwelijks van de voorpagina’s van de populaire pers te branden. Overal waar zij kwam werd ze aanbeden door de massa’s. De Amerikaanse president Reagan vond het een grote eer haar in 1984 tijdens haar eerste bezoek aan de Verenigde Staten te mogen verwelkomen op het Witte Huis. De Amerikanen gingen uit hun bol toen Diana bij die gelegenheid door de balzaal van het Wit te Huis zweefde met de filmster John Travolta.

De populariteit van de prinses maakte de kloof tussen haar en Charles alleen maar groter. De twee waren elkaar nooit nader gekomen. Daarvoor hadden ze te weinig gemeen. Zelfs de geboorte van hun kinderen kon de verschillen niet overbruggen. Nu Charles bij gezamenlijke publieke verplichtingen steeds de tweede viool moest spelen, ontstonden nieuwe spanningen.

Aanvankelijk dacht het tweetal een oplossing te vinden door zo min mogelijk gezamenlijk in het openbaar op te treden. Maar dat bleek al snel geen oplossing. Binnen Kensington Palace, waar ze woonden, ontstonden een Charles- en een Dianakamp. Beide zijden waren eropuit de prins of de prinses zo goed mogelijk in de publiciteit te krijgen.

Zwakkeren

Diana werd keer op keer tegengewerkt. Zij mocht geen afbreuk doen aan de reputatie van de prins. De prinses, die ook geen gemakkelijk karakter had, ging haar eigen weg. Zoals zij haar uiterlijk had veranderd, wijzigde zij ook de invulling aids-lijders, daklozen, leprozen, kankerpatiënten en andere sociaal zwakkeren op haar rekenen.

Haar aandacht voor hen was oprecht. Zij doorbrak het taboe op de omgang met aids-patiënten door in 1987 in Sheffield een van hen te om armen. „Daar heeft nog niemand de ziekte van gekregen”, was haar commentaar. In 1994 zorgde ze voor opschudding in Indonesië door een lepralijder een hand te geven. De prinses deed iets wat geen Indonesiër durfde, maar waardoor ze de weg vrijmaakte voor de acceptatie van deze mensen in de samenleving.

Haar inzet voor de minderbedeelden in de samenleving maakte haar tot beschermvrouwe van tal van liefdadigheidsfondsen. Zij profiteerden van haar populariteit. Als een fonds zoals het Britse Rode Kruis een gala organiseerde dat Diana bijwoonde, waren de kaarten ervan al verkocht op de dag van de aankondiging. Als zij er was bracht iedere veiling voor een goed doel twee tot drie keer zo veel op als normaal.

Eén te veel

De publieke erkenning had Diana hard nodig. Hoewel zij en Charles de schijn ophielden, hield hun huwelijk op,te bestaan in het midden van de jaren tachtig. Diana, die vanaf het begin bezeten was door de gedachte dat Charles nog steeds van Camilla Parker-Bowles hield, kwam tot de conclusie dat „er drie personen in dit huwelijk waren, en dat was er één te veel”. Zoals Charles troost vond bij Camilla, vond Diana die aanvankelijk bij James Hewitt. Hij misbruikte haar vriendschap door er later een keukenmeidenroman over te laten schrijven.

Begin 1992 werd het duidelijk dat het prinselijke huwelijk op een breuk afkoerste. Het paar bezocht in het voorjaar India. De prinses liet zich moederziel alleen fotograferen voor het beroemde heiligdom Taj Mahal, terwijl Charles ooit had verklaard daar met zijn echtgenote terug te komen. Hij was er niet.

In juni verscheen “Diana Haar eigen verhaal” van de journalist Andrew Morton. Vrienden van de prinses vertelden met haar stilzwijgende instemming wat zich achter de schermen van het prinselijke huwelijk afspeelden. De privéoorlog werd nu een publieke oorlog. De prinses én de prins lieten vrienden hun boodschap naar de pers lekken.

Begin december 1992 kondigde premier Major de scheiding van tafel en bed van Diana en Charles aan. Er waren op dat moment geen plannen voor een echtscheiding.

Deuk

De breuk en wat daarna volgde bezorgde de Britse monarchie een behoorlijke deuk. De koninklijke hoogheden bleken hun voorbeeldrol niet te kunnen vervullen. Zij bleken gewone stervelingen te zijn. Het gevecht dat zich tussen Charles en Diana ontspon, ontnam de monarchie het vleugje mystiek dat zij nodig heeft.

De beide hoofdrolspelers deden er niets aan hun teleurstelling en verbittering over hun mislukte huwelijk te verbergen. Charles huilde in 1994 publiekelijk uit bij Jonathan Dimbleby, terwijl Diana een jaar later haar zielenroerselen blootgaf voor de BBC. Tijdens dat interview zei ze dat Charles niet geschikt was om koning te worden. Zichzelf zag zij als de hartenkoningin.

Dit deed de deur dicht voor koningin Elizabeth. Zij sommeerde het tweetal nu zo snel mogelijk te scheiden. Bij de onderhandelingen daarover moest Diana tot haar ongenoegen de titel van koninklijke hoogheid opgeven. Zij zou voortaan door het leven gaan als Diana, prinses van Wales. Zij kreeg 15 miljoen pond mee. In augustus vorig jaar werd de formele echtscheiding uitgesproken door een Londense rechter. Noch Diana noch Charles was daarbij aanwezig.

Lieve moeder

Sinds het mislukken van haar huwelijk waren haar zoons het middelpunt van Diana’s bestaan. Voor hen was ze een lieve, zorgzame moeder. Zij gaf hun al de liefde-die zij zelf als kind had moeten ontberen. Zij nam ze mee naar pretparken maar ook naar bezoeken aan tehuizen voor daklozen. Zij wilde hun de andere kant van het leven laten zien.

Tijdens de laatste moeilijke jaren was prins William niet alleen haar oudste zoon, maar ook degene die zij, zover zijn leeftijd dat toeliet, als haar vertrouweling beschouwde. Hij troostte zijn moeder toen Hewitt zijn schandaalboek publiceerde. William belde haar zo vaak van zijn kostschool, dat sommige Britten bang waren dat hij een moederskind zou worden.

Diana zag het als haar taak haar zoon zo goed mogelijk op zijn toekomstige rol voor te bereiden. Zij probeerde hem ervan te overtuigen dat hij af en toe moest poseren voor de pers; iets waar de verlegen prins een grondige afkeer van heeft. Ook bracht zij William en zijn broer bij dat de standenmaatschappij verleden tijd was. In het moderne Groot-Brittannië deed het er volgens haar niet meer toe tot welke stand je behoorde.

Dit jaar leek Diana meer greep op haar leven te hebben gekregen. Zij ging zich inzetten voor een campagne om het gebruik van landmijnen verboden te krijgen. Zij bracht een met veel publiciteit en kritiek omgeven bezoek aan Angola begin dit jaar. Een paar weken geleden bezocht ze Bosnië.

Geen vijandige gevoelens

De prinses bleef het betreuren dat haar huwelijk was mislukt. Een paar maanden geleden vertelde ze een BBC-journaliste dat zij en Charles een geweldig paar hadden kunnen zijn. „Ik geef nog steeds om hem, al ben ik niet meer verliefd op hem”. Ze bekende geen vijandige gevoelens jegens Charles noch Camilla Parker-Bowles te koesteren. Zij meende dat Camilla recht had op erkenning omdat ze zo’n trouwe en discrete vriendin van Charles was geweest. Die erkenning kon evenwel geen huwelijk zijn.

Haar milde stemming was mogelijk ingegeven omdat zij verliefd was op de Egyptische playboy Dodi AlFayed. Hoewel de prinses er niet van overtuigd was dat zij ooit nog weer gelukkig zou worden met een man. „Welke man zal opkunnen tegen de constante aandacht van de media die mij omgeven?”, vertrouwde zij de journaliste toe.

Op deze vraag zal nooit een antwoord komen. Na een vergeefse strijd van twee uur verklaarden Franse artsen Diana, prinses van Wales, op 31 augustus 1997 om 04.00 uur dood. De prinses van het volk is niet meer. Een bloem is geknakt in de bloei van het bestaan.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 1 september 1997

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

Een bevoorrechte, maar ongelukkige prinses

Bekijk de hele uitgave van maandag 1 september 1997

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

PDF Bekijken