Bekijk het origineel

Verdwenen charme

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Verdwenen charme

3 minuten leestijd

Met gepaste trots hebben de kleintjes hun rapport aan opa en oma laten zien. Reeds jaren maak ik dit ritueel mee. Voor alle duidelijkheid: als getuige.

Boven aan de lijst beginnend, spreekt opa zijn tevredenheid uit over het met een IO gevaardeerde psalmvers. Overigens, onder aan de lijst was het vroeger voor oma veel interessanter. Daar stonden de cijfers voor gedrag vlijt en netheid. Op z’n minst v/erd daar een serie achten verwacht.

Helaas, die oude charme van ‘de drie achten’ is vervangen door kruisjes. In verticale, keurig gestileerde, kaarsrechte kolommen van goed via voldoende naar matig drukt de leerkracht tegenwoordig z’n waardering voor de vaardigheden van het kind uit.

En als de juf of meester dat moeilijk vindt? Dan staat er een dubbel kruisje in twee naast eikaar liggende kolommen. Is de herinnering aan die ‘sociale’ cijfers meer dan charme? Het lijkt erop.

Ik denk aan wat Hirsch Ballin, minister van justitie in het laatste kabinet-Lubbers, enkele jaren geleden propageerde. „De school is van alle maatschappelijke instellingen het beste toegerust om de tekenen van normloosheid en normvervaging tegen te gaan”, meende hij. Overigens, geen geringe opgave om aan deze verwachtingen te voldoen.

Christelijke scholen hebben zich de door Hirsch Ballin genoemde maatschappelijke functie niet laten opdringen. Het is immers een vreemd uitgangspunt dat het tekortschieten van andere instanties in de maatschappij, de toename van het aantal echtscheidingen, de verminderde sociale controle en het bestaan van sleutelkinderen worden afgewenteld op het onderwijs. Alsof daar de oplossing voor alle problemen is te vinden. Het staat buiten kijf dat de overdracht van waarden en normen vooral in de kinder- en jeugdperiode plaatsheeft. Dat onderstreept de noodzaak van christelijk onderwijs. In het verlengde van de kerk en het gezin werkt de christelijke school aan een gefundeerde oordeelsvorming bij de jeugd.

De leerkracht is de spil waarom de pedagogische opdracht van de school draait. En nu kom ik terug bij het rapport van mijn kinderen. Waarom kan/mag de leerkracht sociale aspecten als gedrag netheid en vlijt niet meer waarderen met een duidelijk cijfer? Hier is op z’n minst een spanning voelbaar met de door Hirsch Ballin geformuleerde taak en opvoedkundige doelstellingen van scholen.

Een van die doelstellingen is, met een moeilijk woord, het bevorderen van de sociale cohesie. Als we te rade gaan bij het jongste nummer van Uitleg het voorlichtingsblad van het ministerie van onderwijs, cultuur en wetenschappen, wordt dat als volgt omschreven: „Het vermogen tot compromissen te komen, samen te werken, over de eigen schaduw heen te springen en niet het eigen belang voorop te stellen”.

Dat lijkt op het eerste gezicht positief. Sociale cohesie hoeft niet verkeerd te zijn. Maar terecht waarschuwen politici en onderwijskundigen ervoor dat we niet te hoge verwachtingen van de school moeten hebben. Zij wijzen op het gezin. Dat speelt bij de overdracht van normen en waarden als eerste een belangrijke rol. Met die constatering wordt de school teruggefloten naar haar primaire taak: het geven van onderwijs. Desondanks blijft de school, zoals minister Ritzen van onderwijs het zegt, „de enige plek in de samenleving waar alle ouders en hun kinderen komen”.

Een bijzondere constatering. De vrijheid van onderwijs komt in het geding als scholen worden gedwongen om aan een door ‘paars’ gewenste sociale cohesie te werken. Het christelijk onderwijs heeft zijn eigen maatschappelijke functie: het instandhouden van de gereformeerde traditie in onze moderne samenleving Die functie moet wel steeds worden herijkt, anders gaat de betekenis ervan verloren.

Ing. E. Klein, plaatsvervangend rector Jacobus Fruytlerscholengemeenschap in Apeldoorn.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 4 december 1997

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

Verdwenen charme

Bekijk de hele uitgave van donderdag 4 december 1997

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken