Bekijk het origineel

Vis eten verlaagt de kans op dementie

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Vis eten verlaagt de kans op dementie

4 minuten leestijd

Ouderen die regelmatig vis eten hebben een 70 procent lagere kans op de ziekte van Alzheimer dan zij die geen vis eten. Bejaarden daarentegen die veel verzadigd vet eten, hebben een driemaal zo hoog risico op dementie door afwijkingen in de bloedvaten als mensen die dat niet doen. Na de ziekte van Alzheimer is deze zogeheten vasculaire dementie ten gevolge van afwijkingen in de hersenbloedvaten de meest voorkomende vorm van verstandelijke achteruitgang.

Dat zijn de voornaamste conclusies uit het onderzoek van dr. Sandra Kalmijn waarop zij eind vorige maand promoveerde aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam.

Kalmijn en anderen bestudeerden een aantal risicofactoren voor dementie in twee bevolkingsonderzoeken: een gezondheidsstudie van de Erasmus Universiteit onder ouderen in Rotterdam (Erasmus Rotterdam Gezondheid en Ouderen - ERGO) en de Zutphen Ouderen Studie.

ERGO begon in 1990 onder bijna 8000 mannen en vrouwen van 55 jaar en ouder in de Rotterdamse wijk Ommoord. Alle deelnemers werden uitgebreid onderzocht en geïnterviewd. De Zutphen Ouderen Studie is in 1960 gestart als onderdeel van de zogeheten Zeven Landen Studie. In 1990 namen ongeveer 500 mannen van 65 tot 85 jaar deel aan uitgebreide vraaggesprekken en onderzoeken.

De onderzoekers hebben onder meer gekeken naar het verband tus sen voeding en het ontstaan van dementie. Deelnemers aan ERGO die regelmatig vis aten, bleken een 70 procent lagere kans te hebben op het krijgen van de ziekte van Alzheimer dan mensen die geen vis aten.

Ontstekingsremmend

Het was al bekend dat vetzuren in vis (omega-3-vetzuren) een gunstig effect hebben op hart- en vaatziekten. Daarnaast hebben deze vetzuren een ontstekingsremmende werking, wat de verklaring zou kunnen zijn voor het gunstige verband tussen visconsumptie en de ziekte van Alzheimer. Onder deelnemers aan de Zutphen Ouderen Studie leek consump tie van vis eveneens te leiden tot een verminderde kans op achteruitgang van de verstandelijke vermogens.

Uit het ERGO-onderzoek bleek ook dat een hoge inneming van verzadigd vet een driemaal zo hoog risico geeft op het krijgen van dementie ten gevolge van afwijkingen in de bloedvaten van de hersenen. Het geobserveerde verband zou verklaard kunnen worden doordat hoge inneming van verzadigde vetten het risico op slagaderverkalking verhoogt.

Linolzuur

Kalmijn en onderzoekers deden overigens nog een belangwekkende ontdekking. Uit de Zutphen Ouderen Studie bleek dat een hoge inname van het meervoudig onverzadigde linolzuur (ingrediënt en hoeksteen van de dieethalvarines) eveneens het risico op dementie verhoogt. Dit effect kon in het ERGO-onderzoek overigens niet worden aangetoond.

Linolzuur verlaagt weliswaar het ’ slechte’ cholesterol (LDL), maar bevordert tegelijkertijd de oxidatie (het ranzig worden) van dit LDL. Dit geoxideerde LDL tast de vaatwanden aan en bevordert het proces van slagaderverkalking. De laatste tijd komen linolzuur en ook andere meervoudig onverzadigde vetzuren vanwege dit oxiderende effect in toenemende mate in de verdachtenbank terecht. Dat is niet onbelangrijk voor de consument omdat via dieethalvarines en producten voor bakken en braden dit linolzuur juist in forse hoeveelheden wordt genuttigd.

Olijfolie

In Europees verband is inmiddels brede overeenstemming bereikt onder voedingswetenschappers en medici dat oliezuur uit olijfolie een gunstiger invloed heeft op de gezondheid. Ook Nederlandse deskundigen hebben daarmee ingestemd. Olijfolie bevat zeer veel oliezuur, niet zoals linolzuur een meervoudig, maar een enkelvoudig onverzadigd vetzuur. Dit oliezuur verlaagt evenals linolzuur het slechte cholesterol. Daarnaast bevat het echter antioxidanten (vitamine E en polyfenolen) die het LDL beschermen tegen het ongunstige oxidatieproces. In de zuidelijke landen, waar veel olijfolie wordt gebruikt in salades en voor bakken en braden, liggen de sterftecijfers voor hart- en vaatziekten vermoedelijk mede daardoor veel lager dan in West-Europa.

Concreet komt het erop neer dat je uit gezondheidsoogpunt beter kunt bakken en braden met olijfolie dan met zonnebloem-, soja-, saffloer-, koolzaad- of sesamolie. Hetzelfde geldt voor het aanmaken van salades.

Adviezen

De discussie over linolzuur onder de deskundigen is nog maar net begonnen. Er heerst onder hen enige vrees dat aantasting van het gunstige imago van linolzuur de consumenten op het verkeerde been zal zetten. Het is uiteraard niet de bedoeling dat zij overstappen op producten die rijk zijn aan verzadigde vetzuren, een uit gezondheidsoogpunt zeer ongewenste ontwikkeling, zoals ook blijkt uit het onderzoek van Sandra Kalmijn. Een goed advies lijkt afkomstig van het Instituut voor onderzoek naar atherosclerose van de Universiteit van Munster onder leiding van prof. dr. G. Assmann. Dit instimut is coördinator van de internationale consensusovereenkomst inzake olijfolie en geeft inzake de vetinname de volgende aanbevelingen:

1. Let op vet. De totale hoeveelheid mag niet komen boven de 30 procent van de totale energiebehoefte (teb).

2. Inname verzadigd vet zo laag mogelijk houden, onder 10 procent teb.

3. Inname meervoudig onverzadigde vetzuren (linolzuur) 7-10 procent teb.

4. Inname enkelvoudig onverzadigde vetzuren (oliezuur uit olijfolie) 10-15 procent teb.

5. Eet meer complexe koolhydraten (zetmeel uit granen, aardappelen en peulvruchten) en meer vezels (groenten en fruit).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 10 december 1997

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

Vis eten verlaagt de kans op dementie

Bekijk de hele uitgave van woensdag 10 december 1997

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

PDF Bekijken