Bekijk het origineel

Veel ouderen met ‘stil’ hartinfarct

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Veel ouderen met ‘stil’ hartinfarct

Eenderde van 55-plussers die hartaanval krijgen, merkt daar zelf niets van

5 minuten leestijd

Meer dan eenderde van de hartaanvallen bij 55-plussers wordt niet als zodanig herkend. Uit nader onderzoek blijken deze ouderen een zogenaamd ‘stil’ hartinfarct te hebben gehad. Toch is het risico om aan een infarct te sterven even groot bij een ‘normaal’ als bij een ‘stil’ hartinfarct.

Dat blijkt uit onderzoek, van de arts-epidemioloog Martina C. de Bruyne, die daarop vandaag promoveert aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam. Met een aantal collega’s onderzocht zij hoe vaak bepaalde afwijkingen op een hartfilmpje (ECG) bij ouderen voorkwamen. Ruim 10 procent van de 3200 ouderen uit de Rotterdamse wijk Ommoord van wie zij het hartfilmpje onderzocht, heeft een hartinfarct gehad, zo stelde zij vast. Van die 10 procent heeft ruim eenderde (4 procent) niets gemerkt. „Hooguit heeft men wat vage klachten gehad, maar die worden al gauw toegeschreven aan een griepje. Terwijl het hartfilmpje toch afwijkingen laat zien die duiden op een doorgemaakt infarct. We noemen dat een ‘stil’ hartinfarct”, zo stelt Martine de Bruyne.

Een hartinfarct wordt veroorzaakt doordat er een bloedprop ontstaat, of een ernstige vernauwing door vaatkramp in een of meer vertakkingen van de kransslagaders die de hartspier van bloed voorzien. Achter de verstopping die dan ontstaat krijgt een deel van de hartspier geen zuurstof meer, waarna het zuurstofarme deel van de spier afsterft. De hartspier kan daardoor niet goed meer functioneren. Dat gaat gepaard met klassieke verschijnselen als een beklemmend gevoel en (hevige) pijn, op de borst (uitstralend naar linkerarm en kaak), transpireren, misselijkheid en soms ook braken. In deze gevallen wordt vanzelfsprekend een arts geraadpleegd, waarna ziekenhuisopname plaatsvindt.

Als de hartspier weer geneest, blijft er een litteken achter. Zo’n litteken veroorzaakt blijvende karakteristieke afwijkingen op het ECG. Zo’n afwijkend ‘hartfilmpje’ geeft dus in zekere zin ook een beeld van het verleden.

Grote schaal

Die conclusie is van belang voor het onderzoek van De Bruyne. Toen zij de Rotterdamse ouderen die aan haar onderzoek meededen aan het ECG-apparaat legde, ontdekte zij dat een deel van hen een hartinfarct had doorgemaakt. De ouderen zelf hadden daar echter nooit iets van gemerkt. Zij hadden geen of slechts vage pijnklachten gehad of voelden zich een paar dagen niet lekker.

Dat een dergelijk stil hartinfarct bestond, wisten de onderzoekers wel, maar dat het op zo’n grote schaal voorkomt, heeft hen verbaasd doen staan. Ze dachten dat het slechts af en toe plaatsvond. Gemeten aan de door Martine de Bruyne en haar collega’s onderzochte bevolkingsgroep moet het in Nederland om naar schatting meer dan 350.000 ouderen gaan die een stil hartinfarct hebben doorgemaakt. Bij vrouwen boven de 65 blijkt het in zelfs meer dan de helft van het aantal hartaanvallen om een stil infarct te gaan.

„Een uiterst risicovol gebeuren, zo’n ‘stil’ hartinfact”. In het ergste geval kan dat tot plotse dood leiden, stelt Martine de Bruyne. Het blijkt verder, dat veel van deze patiënten na zo’n stil infarct opnieuw, en vaak binnen vijf jaar, vage klachten krijgen. Opnieuw worden die klachten dan niet voor hartklachten gehouden en ook niet door de huisarts herkend. Vandaar dat De Bruyne het verschijnsel tot een van de stellingen bij haar proefschrift heeft verheven; „Een hartinfarct bij ouderen treedt vaak op zonder kenmerkende pijn”. Ouderen moeten daarop bedacht zijn. Ook huisartsen dienen er alert op te zijn”, stelt de promovenda.

Computerprogramma

De Bruyne en haar mede-onderzoekers keken ook of ECG-afwijkin gen een aanwijzing konden opleveren dat iemand in de toekomst een vergrote kans heeft op een hartaandoening. Dat bleek niogelijk dankzij de nog immer voortschrijdende techniek op het gebied van het registreren van het ECG.

Bijna honderd jaar na de uitvinding van het elektrocardiogram (ECG) dóór Willem van Einthoven wordt er nog steeds nieuwe informatie in het ECG ontdekt. Met behulp van computerprogramma’s kan aan de hand van het ECG een diagnose worden gesteld, zo laten de onderzoekers zien. „De computer presteert minstens zo goed als speciaal opgeleide onderzoeksartsen en computerinterpretatie is bovendien efficiënter en een stuk goedkoper”, aldus de promovenda.

Elektrische T-as

Naast reeds bekende ECG-afwijkingen, zoals bij het hartinfarct, werden op die manier twee nieuwe risico-indicatoren gevonden voor het krijgen van een infarct. Als eerste introduceert Martine de Bruyne een nieuw ECG-kenmerk, dat ze de elektrische T-as noemt. „In vergelijking tot mensen met een normale T-as hebben mensen met een abnormale T-as een viermaal zo hoog risico op cardiale dood en plotse hartdood en een bijna driemaal zo hoog risico op niet-fatale hartziekten”, is de eerste conclusie van haar onderzoek. De tweede risicofactor ziet de promovenda in de relatie tussen variabelen in het hartritme in het standaard ECG en cardiale sterfte. „Bij bepaalde variabelen in het hartritme blijkt er een meer dan tweemaal zo hoog risico te bestaan op cardiale sterfte”, is haar tweede conclusie.

Zij pleit er dan ook voor om de toepasbaarheid van het ECG, met name voor bevolkingsonderzoeken, te vergroten.

Volgens Martine de Bruyne is het een goede en goedkope manier om mensen met een verhoogd risicio op een hartinfarct op te sporen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 17 december 1997

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

Veel ouderen met ‘stil’ hartinfarct

Bekijk de hele uitgave van woensdag 17 december 1997

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

PDF Bekijken