Bekijk het origineel

W. H. Zwart

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

W. H. Zwart

4 minuten leestijd

De Bovenkerk in Kampen is met haar 26 meter hoge schip een klassiek voorbeeld van een laatgotische kruisbasiliek. Een kerk als een loflied in vorm, hout en steen. Hier resoneert nog steeds het leven van Willem Hendrik Zwart, de ambassadeur van deze stad aan de IJssel. Zwart is niet meer onder ons, maar wat hij aan schoons aan het vierklaviers orgel van Hinsz wist te ontlokken, kan nog ruimschoots beluisterd worden. Bij voorbeeld op de in de serie "Quality Collection" van JQZ-Muziekprodukties uitgebrachte dubbel-cd "Willem Hendrik Zwart; Orgelconcert".

De overleden huisorganist van de Bovenkerk speelt hier een programma zoals we dat van hem kennen. In koraalbewerkingen van zijn vader en van zichzelf toont Zwart zich opnieuw de onbevangen verklanker van het protestantse koraal, een speler die zocht naar de waarheden achter de noten, naar de boodschap van de op rijm en klank gezette woorden. Die gloed klinkt ook door in het koraalvoorspel "Herr Gott, nun schleuss den Himmel auf". Vuurkracht en heroïsche bewogenheid kleuren grote composities van Mendelssohn, Guilmant, Karg-Elert, Andriessen en Franck.

Het ging Willem Hendrik Zwart om het scheppen van sfeer. Hij speelde niet alleen maar met de noten, er kwam ook altijd iets van zijn plaats, iets van emotie, spirituele geraaktheid en bewogenheid. Hier en daar klinkt iets door van de beperktheid die elke musicus eigen is, maar beide cd's imponeren voluit door de kracht die er van deze Kamper orgelstijl uitging. Willem Hendrik Zwart is niet meer. Dat maakt deze dubbel-cd tot een productie vol ontroerende triestheid. Maar, tsjonge jonge, daar in de Bovenkerk staat toch wel een prachtig orgel!

N.a.v. "Willem Hendrik Zwart; Orgelconcert". Ichthus, JQZ-Muziekprodukties, QCD 3155-2.

J. van 't Hul

Con Amore

Ter gelegenheid van haar vijftigjarig bestaan produceerde de christelijke zangvereniging "Con Amore" uit Opheusden haar vijfde cd. De schijf is gevuld met het eenvoudige geestelijke lied in een romantisch klankidioom. Slechts drie liederen, storm en wind bezingend, doen denken aan het gekozen thema: de herfst. De door het kinderkoor gezongen natuurliedjes gaan juist over lente en zomer. Desalniettemin is deze fraaie STH-opname uit de Maartenskerk in Tiel voor liefhebbers van dit 'grote-koorgenre' beslist een verrijking. Opvallend is het samengaan van eenvoud en variatie. De cd bevat geen doorsnee repertoire. Het is ook een verademing om niet overgeleverd te zijn aan het voortdurend fortissimo dat kenmerkend is voor sommige veelkoppige koren. We horen het kinderkoor eenstemming, meerstemmig en in kleine bezetting. We beluisteren het verzorgde spel van zowel Maarten van Dijk aan het orgel als Joke Kuijk aan de vleugel. De koorzang wordt afgewisseld met fragmenten voor alleen mannen of alleen vrouwen. Tweemaal wordt een bovenstem gezongen. Het duet tussen sopraan en alt is een verrassende onderbreking. Jammer dat het a cappella zingen ontbreekt. Ik had de jubilaris best wel eens zonder jacquet en bloemen willen zien.

Wanneer we "Con Amore" koortechnisch beoordelen, vallen de betrekkelijk zuiver en aangenaam bescheiden zingende mannenstemmen op. De vrouwenstemmen steken daarbij hier en daar schril af. De totaalklank is wat mij betreft niet zuiver genoeg, ofwel wat te vroeg voor een opname, maar ten opzichte van soortgelijke koren zeker niet onverdienstelijk. Dynamiek en mooie spanningsbogen ontbreken vrijwel. Met name in de ritmisch gezongen Psalm 56 -over de muzikale tekstuitleg, verklankt in een majeur-mineur-majeurschema, zou ik graag een discussie aangaan- doorbreekt de ademnood aantoonbaar de spanning van melodie en tekstregel. Anderzijds is er ook innemende discipline in het "Zwijg, weest stil" uit "De storm". Ten opzichte van het duet uit Zwarts "Waak op, Gij Geest der oude helden" zingt het koor-in-navolging te hard. Waarom is, met name bij het kinderkoor, het orgel niet weggelaten en eerlijk en heerlijk die sprankelende vleugel de vrije loop gelaten? Waarom moet tegenwoordig blijkens vele opnamen alles zo volgestopt worden? Als een koor een sopraansolo omlijst, moet er dan ook nog orgel en/of vleugel bij? Hebben composities niet genoeg aan zichzelf? Past in dit beeld niet dat dirigent Meijering heeft gemeend alle nummers te moeten bewerken? Herstel: twee nummers niet. Die van Bach en Händel. Maar die kíjken ook zo streng...

"God der Zijnen Burcht", 50 jaar "Con Amore", o.l.v. Cees Meijering. STH Records 197044. Drs. P. C. den Uil

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 27 februari 1998

Reformatorisch Dagblad | 32 Pagina's

W. H. Zwart

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 27 februari 1998

Reformatorisch Dagblad | 32 Pagina's

PDF Bekijken