Bekijk het origineel

De huismus, afhankelijk van de mens

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

De huismus, afhankelijk van de mens

Vogeltje kan in nieuwe woonwijk moeilijk een plek vinden om te nestelen

4 minuten leestijd

De huismus is van alle Nederlandse vogels het meest afhankelijk van de mens. Z'n naam heeft hij niet voor niets; deze mus nestelt alleen rond menselijke bebouwing. Bovendien zou deze vogel de winters niet zo gemakkelijk doorkomen als mensen hem niet bijvoederden. Die afhankelijkheid heeft ook een keerzijde. Vogelbescherming Nederland slaat alarm.

Wat is er aan de hand? Dat is pas sinds een paar jaar duidelijk. Het gaat slecht met de huismus. De gelederen van deze talrijke vogel zijn dramatisch uitgedund. Moeilijkheid bij die constatering is echter dat vogelkenners bij hun broedvogelinventarisaties de huismus meestal oversloegen. Die vogel was te algemeen, daar was weinig eer aan te behalen. Het is dus onduidelijk hoeveel huismussen er in het verleden in Nederland waren.

In 1979 werd desondanks een schatting gedaan: Nederland zou ongeveer 1 à 2 miljoen broedpaartjes huismussen tellen. In de jaren die volgden, werd voor het eerst echt onderzoek gedaan naar het voorkomen van deze algemene gevederde vriend. In 1987 concludeerden onderzoekers dat Nederland veel meer huismussen rijk was: liefst vijf tot zes miljoen paartjes brachten jaarlijks hun jongen groot. In totaal vlogen er na het broedseizoen meer dan vijftien miljoen huismussen door ons kleine land: op iedere inwoner een huismus!

Volgens de laatste cijfers broedden er in 1997 nog slechts ongeveer 650.000 paar huismussen in Nederland. Een ongekend grote achteruitgang in slechts tien jaar tijd. Hans Peeters, woordvoerder van Vogelbescherming Nederland, maakt zich zorgen over de huismus. Te veel mensen worden niet meer wakker met het eenvoudige, maar vriendelijke getjilp van dit vogeltje. Of ze kunnen al jaren niet meer genieten van een schreeuwerige troep mussen in een stof- of waterbad in de achtertuin.

Nestgelegenheid

Peeters heeft duidelijke vermoedens over de oorzaak van de afname: "De belangrijkste reden is de achteruitgang van de nestgelegenheid. In nieuwe woonwijken kan de huismus meestal geen plekje meer vinden om te nestelen. Dat geldt ook na renovatie van oudere huizen. Zo verdwijnt het vogeltje uit hele woonwijken tegelijk". Het lijkt er dus op dat het gezelschap van de mens deze vogel extra kwetsbaar maakt.

Zelf nam Peeters een paar jaar geleden de proef op de som. In de straat waar hij woonde, zag hij nooit een huismus. Hij besloot het gaas dat de holten onder de dakpannen van zijn huis afschermde, te verwijderen. Op zijn advies deden buren en andere straatbewoners hetzelfde. Het resultaat was klip en klaar: nu, een paar jaar later, broeden er weer dertig tot veertig paar huismussen in de straat.

Peeters gelooft niet dat mensen de huismus opzettelijk willen weren onder hun dakpannen. "Ze zijn niet schadelijk, veroorzaken absoluut geen overlast. Tuurlijk, er valt wel eens een takje van een nest in de dakgoot. Maar dat is de moeite niet. Ik denk dat wij, Nederlanders, wel eens een te net volkje zijn. Wij houden van schoon en opgeruimd, en het lijkt erop dat de huismus daarbij niet past".

Actie

Vogelbescherming Nederland zit een beetje in de maag met de huismus. De organisatie bekommert zich doorgaans om ernstig bedreigde soorten, die op de Rode Lijst staan. De lepelaar en de ortolaan bijvoorbeeld: vogels die soms met uitsterven worden bedreigd. Maar de huismus is nog altijd een van de meest algemene vogels van Nederland.

Toch wil Vogelbescherming niet helemaal stilzitten. De organisatie zal mensen oproepen om wat te doen voor het behoud van de huismus. "Mensen moeten zelf actie ondernemen", vindt Peeters. "Iedere bewoner van een huis kan zelf concreet aan de slag. Er bestaan dakpannen met een opening, zodat huismussen erin kunnen broeden. Of koop een speciale nestkast voor de huismus. En dat gaas voor de dakpannen kan het best ook maar verwijderd worden. Dan kun je wachten op het moment dat de huismus zich in jouw huis weer gaat thuisvoelen".

Voedsel

Ook in de landen om Nederland heen gaat het overigens niet goed met de huismus. Voedselgebrek wordt eveneens als oorzaak genoemd. Peeters: "Dat zou ook mee kunnen spelen. Na het broedseizoen zwermen de mussen uit over het platteland, waar ze zich vroeger in de hele nazomer te goed deden aan tarwe, koren en onkruid. Maar veel graan is van de akkers verdwenen en maïskorrels zijn te groot voor de mussen.

Er is dus veel minder voedsel voorhanden dan vroeger. In ieder geval is de nestgelegenheid de eerste oorzaak, het voedseltekort speelt op de achtergrond misschien ook een rol".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 13 maart 1998

Reformatorisch Dagblad | 36 Pagina's

De huismus, afhankelijk van de mens

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 13 maart 1998

Reformatorisch Dagblad | 36 Pagina's

PDF Bekijken