Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Productiebeheersing is goed alternatief

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Productiebeheersing is goed alternatief

Verdergaande liberalisering van het landbouwbeleid slecht voor boer en milieu

6 minuten leestijd

De Europese landbouwministers voeren momenteel verhitte discussies over het toekomstige landbouwbeleid. De discussie spitst zich toe op verdergaande liberalisering. Boeren zullen daardoor lagere prijzen voor hun producten ontvangen. Naar alternatieven wordt niet gekeken, ook al zijn die er volgens de RPF en een aantal landbouworganisaties wel degelijk.

De uitkomst van de Europese landbouwdiscussie is van groot belang voor de onderhandelingen die de komende jaren op mondiaal niveau plaats zullen vinden. De kern van de Europese voorstellen is dat het toekomstige landbouwbeleid nog meer zal worden gericht op productie voor de wereldmarkt. Om te voorkomen dat de landbouwuitgaven weer uit de hand lopen, wordt het Europese beleid niet meer gestoeld op ondersteuning van de prijzen, maar op ondersteuning van de inkomens van boeren. Desondanks zullen de Europese landbouwuitgaven hoog blijven. Circa 100 miljard gulden per jaar.

De gemiddelde rundveehouder zal er door het nieuwe EU-beleid 15.000 gulden op achteruitgaan. En dat ondanks de 30.000 gulden inkomenssteun die diezelfde rundveehouder jaarlijks krijgt! Het is natuurlijk een veeg teken wanneer de boereninkomens voor een groot deel afhankelijk zijn van ondersteuningsmaatregelen. Veel gezonder is het wanneer het inkomen van de boer door de opbrengsten uit de markt worden opgebracht. Bovendien kan niemand garanderen dat de inkomensondersteuning tot in lengte van jaren zal blijven voortbestaan.

Kritiek

De huidige voorstellen van EU-commissaris Fischler hebben forse kritiek gekregen. Veel landen vinden de financiële gevolgen voor de eigen boeren vooralsnog onacceptabel. Helaas is de kritiek op de EU-voorstellen niet fundamenteel. Zij spitst zich toe op de centen en de procenten, niet op de fundamenten. Ook het paarse kabinet heeft kritiekpunten, maar ten principale steunt dat het beleid van verdergaande liberalisering en marktwerking. De basis voor dit beleid is overigens door vorige kabinetten, en dus mede door het CDA, totstandgekomen.

De RPF is van mening dat de keuze voor het toekomstige landbouwbeleid niet mag worden versmald tot een keus tussen liberalisering en verdergaande liberalisering. In dat verband moet worden gewezen op het uitstekende initiatief van het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontact (NAJK), het Nederlands Akkerbouw Verbond (NAV) en de Nederlands Melkveehouders Vakbond (NMV). Deze organisaties ontwikkelden een alternatief voor het huidige en het toekomstige Europese landbouwbeleid. Zij wensen, net als de RPF, de voorgestane en voortgaande liberalisering niet als een gegeven of een noodlot te accepteren.

Het initiatief van het NAJK, het NAV en het NMV beoogt een systeem van productiebeheersing. Uiteraard gaat dat niet vanzelf. Door middel van braaklegging, quotering, invoerbeperking en exportsubsidiebeperking wordt in bepaalde mate sturing gegeven aan de productie, en daarmee aan de prijsvorming van bepaalde landbouwproducten zoals melk, graan en vlees. Op die manier worden landbouwoverschotten en prijsdumping tegengegaan, maar zijn boeren wel in staat een redelijk inkomen via de markt te verwerven.

Het is duidelijk dat deze voorstellen op gespannen voet staan met de door de Europese Commissie en de Nederlandse regering voorgestane prijsverlaging en inkomenscompensaties.

Uitdagend

Het Landbouw Economisch Instituut (LEI) heeft dit systeem van productiebeheersing onderzocht. De uitkomsten waren uitdagend en voor de landbouwsector zeer positief. Ten opzichte van het huidige liberaliseringsbeleid zou het leiden tot hogere boereninkomens, tot een besparing op het Europese landbouwbudget van 25 procent en een toename van de werkgelegenheid in de landbouwsector. In vergelijking met de Europese voorstellen van verdergaande liberalisering zou zelfs sprake zijn van bijna een verdubbeling van die positieve resultaten.

De RPF is van mening dat de voorstellen van NAJK, NAV en NMV op z'n minst een rol zouden moeten spelen binnen de huidige Europese discussie. Het is bekend dat ook binnen kringen van LTO met sympathie naar het systeem van productiebeheersing wordt gekeken. Ook vanuit de milieubeweging en vanuit diverse Europese landen krijgt het systeem van productiebeheersing steun.

De voorwaarden om in Europees verband te strijden voor een alternatief landbouwbeleid zijn wel degelijk aanwezig. Europa zal dan wel veel meer nadruk moeten leggen op het feit dat het, ook in mondiaal opzicht, een landbouwgrootmacht is. Wij hoeven ons niet het landbouwbeleid te laten voorschrijven door de VS.

Wat ook pleit voor de aanpak van de genoemde organisaties, zijn de mogelijke positieve neveneffecten. Een systeem van productiebeheersing is gericht op regionale markten. Het energievretende gesleep van producten over de wereld zou hiermee worden tegengegaan, evenals de dumping van productieoverschotten op de wereldmarkt. Daarmee levert het model van productiebeheersing een structurele bijdrage aan een beter milieubeleid. Het is bovendien beter voor een rechtvaardig ontwikkelingssamenwerkingsbeleid. De primaire sector in de ontwikkelingslanden zal dan immers minder last hebben van een extreem liberaliseringsbeleid in de rijke westerse landen.

Een beleid van voortgaande liberalisering houdt per definitie te weinig rekening met de eigen aard en structuur van de landbouwsector en met waarden die niet of moeilijk in de vrije prijsvorming tot uitdrukking zijn te brengen. Met vormen van productiebeheersing kan effectiever worden gereageerd op ontwikkelingen rond hormonenbevattend melk en vlees. Ook kan beter worden ingespeeld op de vraag naar voedsel dat vrij is van genetisch veranderde bestanddelen.

Waarden zoals zorg voor het landschap, milieukwaliteit en welzijn voor dieren krijgen niet vanzelf een prijskaartje opgedrukt. Daarvoor zijn beleidsmaatregelen nodig. Productiebeheersing biedt daarvoor een reële basis.

Productiebeheersing zal tot hogere prijzen leiden. Mensen zullen weer meer voor hun voedsel moeten leren betalen. Die benadering staat haaks op de opvatting dat dient te worden gestreefd naar zo laag mogelijke voedselprijzen. Dat laatste vinden wij kortzichtig. De prijzen van veel landbouwproducten zijn de laatste decennia in absolute zin amper gestegen. Relatief zijn de gemiddelde prijzen sinds 1950 zelfs met 60 procent gedaald!

Twee walletjes

Het gekke is dat een beleid van productiebeheersing op zichzelf helemaal geen nieuws is. Een dergelijk systeem werkt bij de vis- en melkquota al jaren naar tevredenheid. Het probleem is echter dat de politiek van twee walletjes wil eten. Enerzijds accepteert men een liberaal landbouwbeleid om de discussie met landen zoals de VS, Canada en Australië aan te kunnen gaan, maar als het zo uitkomt verdedigt men ook vormen van productiebeheersing.

Zolang de regering het in het landbouwbeleid alleen maar van de vrije markt verwacht, is de kans groot dat de problemen alleen maar groter worden. "De vrije markt" vindt namelijk niets. De enige instantie die hier morele kaders kan scheppen is een overheid die zich baseert op heldere uitgangspunten. Voor de RPF zijn dat de normen van een bijbels rentmeester schap en sociale rechtvaardigheid voor boeren en hun gezinnen.

D. Stellingwerf is Tweede-Kamerlid voor de RPF; C. van Bruchem staat als nummer 4 op de RPF-kandidatenlijst.

Dit artikel werd u aangeboden door: Reformatorisch Dagblad

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 22 april 1998

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Productiebeheersing is goed alternatief

Bekijk de hele uitgave van woensdag 22 april 1998

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken