Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Rijke Hamas beidt geduldig haar tijd

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Rijke Hamas beidt geduldig haar tijd

Palestijnse fundamentalistische terreurorganisatie hoopt op vredesechec

5 minuten leestijd

APELDOORN - Is de Palestijnse terreurorganisatie Hamas soms van tactiek veranderd? Die vraag wordt vandaag veelvuldig door analisten van de regio opgeworpen. Per slot van rekening dateert de laatste zelfmoordaanslag van de 'geloofsijveraars' van zo'n jaar geleden, eind juli 1997.

Of verlamt een interne tegenstelling Hamas? Waarnemers reppen over wrijvingen tussen een radicale vleugel en gematigder elementen. De eerste groep huist onder andere op Jordaans grondgebied. De tweede dienen we vooral in de zogenoemde bezette gebieden (de Westoever en Gaza) te zoeken.

Een derde plausibele vraag luidt: Heeft wellicht de samenwerking tussen de Israëlische en de Palestijnse veiligheidsdiensten terreuracties van Hamas nu al geruime tijd weten te verhinderen?

Mogelijk ligt de zaak veel eenvoudiger voor Hamas. Het diep verfoeide en volstrekt afgewezen vredesproces bevindt zich dezer dagen toch al in een grote impasse, dreigt zelfs volledig te mislukken. Met haar doel -geen vrede met de joodse staat- binnen handbereik, ziet Hamas derhalve af van verdere 'martelaars'.

Hoe dit ook zij, "Hamas zwijgt", merkt een westerse insider op. Op politieke avances van Jasser Arafat weigert zij in te gaan. Consequent slaat zij ministersposten binnen de Palestijnse Autoriteit af. De reden? Coöperatie met de Palestijnse machthebbers is onmogelijk zolang Arafat en consorten de sociale instellingen van Hamas blokkeren. Daarbij moeten we denken aan het van hogerhand sluiten van door Hamas gerunde kleuterscholen en poliklinieken.

Tegenbeweging

Palestijnse zegslieden, onder wie professor Kalil Shikaki uit Nabloes, nemen een politieke pendelbeweging in de eigen gelederen waar. Gedurende de jaren van de Palestijnse opstand tegen het Israëlische gezag (1987-1992) speelde Hamas een vooraanstaande rol. Aan de verkiezingen voor een Palestijns parlement begin 1996 namen de militante ijveraars evenwel niet deel. Waarschijnlijk voorzagen zij terecht een tweede plaats, achter Jasser Arafat en zijn getrouwen, en bedankten daarvoor.

Politicoloog Shikaki verklaart die ondergeschikte rol van Hamas uit de toenmalige vredesperspectieven, de overeenkomst van Oslo. Dat lokkende vooruitzicht remde de opkomst van de islamisten in Palestijnse kring af en verminderde tegelijkertijd de politieke attractiviteit van de linkse nationalisten.

Tegenwoordig is er weer sprake van een tegenbeweging, tekent de hoogleraar aan. Het terrorisme van Hamas gedijt in een publieke atmosfeer van groeiende frustraties over het hopeloos vastzittende vredesproces. Eén concreet voorbeeld: intussen is 60 procent van de Palestijnse studenten voorstander van gewapende aanvallen op Israëlische doelen.

Geen wonder dat Jasser Arafat en consorten momenteel de concurrentie van Hamas ernstig duchten. Hoe kunnen zij de volgelingen van sjeik Achmed Jassin voor zich winnen? Vandaar de recente hartenkreet van PLO-voorman Assad Abdel Raman: "Niets zou mij gelukkiger maken dan deelname van Hamas aan de regering". Gezien de toestand waarin het vredesproces zich thans bevindt, "hebben wij alle Palestijnse krachten dringend nodig, inclusief Hamas", vervolgde hij.

50 miljoen dollar

Logisch genoeg wil Hamas zich echter tot niets verplichten. Zij heeft het politieke tij mee, kan voorwaarden stellen. Bijvoorbeeld de vrijlating van al haar gevangenen door de Palestijnse Autoriteit alsmede de heropening van alle Hamas-instellingen. Onder die condities zou een compromis tussen Hamas-leider sjeik Jassin en Arafat bespreekbaar zijn, heet het laconiek en listig.

Onmogelijke eisen voor Arafat, weet de Duitse commentator en Midden-Oostenspecialist Heiko Flottau: "Vanwege de druk van Amerika en Israël kan Arafat zo'n stap -nog- niet wagen. Pas bij een nieuwe, ditmaal met wapens uitgevochten intifada, zou Arafat een coalitie met Hamas kunnen aangaan".

Dezelfde informant relativeert trouwens de invloed van Hamas binnen het Arabische kamp. Zeker, sjeik Jassin keerde onlangs van een ware triomftocht door diverse Arabische staten terug. Naar verluidt leverde die aangename trip Hamas bovendien een slordige 50 miljoen dollar aan financiële steun op!

"Desalniettemin beschouwen de politieke leiders aan de Perzische Golf of zelfs in Syrië hem geenszins als dé man die Arafat vervangen kan", oordeelt Flottau.

Vanwaar dan die geldelijke gulheid jegens sjeik Jassin? In The Jerusalem Post oppert Midden-Oostenexpert Joshua Teitelbaum (Tel Aviv) dat al die Arabische financiële steun aan Hamas puur een gebaar van goede wil is naar de islamistische zeloten van eigen bodem. "Zij wierpen hun eigen fundamentalisten zonder al te grote kosten een been toe". Dat klinkt vrij 'honds'.

Een aannemelijke interpretatie, vindt Heiko Flottau. "De regimes kunnen bij hun volken propagandapunten scoren wanneer zij de islamitische zaak met woorden ondersteunen. In werkelijkheid opteert nauwelijks één Arabisch bewind voor een islamistische regering in de bezette gebieden".

Corruptie

Het is daarenboven zeer de vraag of de meerderheid van de Palestijnse bevolking in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever werkelijk gecharmeerd is van een Hamas-regime. Mogen we afgaan op de opinie van de reeds geciteerde Palestijnse politieke wetenschapper professor Shikaki, dan is de meerderheid van zijn volksgenoten tot vergaande compromissen met de Israëli's bereid, in ruil voor duurzame onderlinge vrede.

De Hamas-leiders kennen evenwel hun politieke grenzen. Daarom trachten zij op geduldige wijze hun aanhang uit te breiden. Een deel van die Arabische subsidie van 50 miljoen dollar zal daarvoor worden aangewend. Waar Arafats politiek het af laat weten, verschaft Hamas zich met deze nieuwe rijkdom volksvertrouwen.

Niet de enige politieke kans voor Hamas, beklemtoont Flottau in zijn analyse van de penibele vredessituatie in het Midden-Oosten: "De andere kans voor de Islamitische Bevrijdingsbeweging ligt in de politiek van de Israëlische minister-president, Benjamin Netanjahoe: een definitieve mislukking van Oslo zou Hamas andermaal toeloop bezorgen".

Eerlijkshalve noemt hij nog een wezenlijke groeifactor voor Hamas, het schier onuitroeibare kwaad van de corruptie binnen de Palestijnse Autoriteit.

Voor de bewindsvrouw voor het Palestijnse hoger onderwijs, Hanan Ashrawi, zijn de beleidsprioriteiten duidelijk: "Ik geloof dat er slechts één weg is om voorwaarts te gaan, namelijk ons eigen huis op orde brengen".

Die knoop, de vorming van een nieuw kabinet, heeft Arafat daarentegen vooralsnog niet doorgehakt. Stellig politieke ammunitie voor Hamas.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 9 juli 1998

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

Rijke Hamas beidt geduldig haar tijd

Bekijk de hele uitgave van donderdag 9 juli 1998

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

PDF Bekijken