Bekijk het origineel

Strijd om een lap woestijn

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Strijd om een lap woestijn

Achtergrond conflict tussen Eritrea en Ethiopië vormt slepende handelsoorlog

5 minuten leestijd

ADDIS ABEBA/ASMARA - Eritrea en Ethiopië zijn elkaar na een periode van relatieve rust opnieuw in de haren gevlogen. De feitelijke strijd gaat om een lap woestijn van nauwelijks 400 vierkante kilometer. De achtergrond van het conflict vormt echter de slepende handelsoorlog tussen de twee landen.

Rotsachtig, grotendeels onbewoond en onvruchtbaar. De omstreden Badme-driehoek in het grensgebied tussen Ethiopië en Eritrea is niet bepaald een gebied om een oorlog om te voeren. Toch kostte de gewapende strijd om de streek medio vorig jaar aan honderden militairen en tientallen burgers het leven.

Na de hevige gevechten zwegen de wapens, op wat kleine schermutselingen na. Diverse bemiddelaars probeerden de strijdende partijen tot een akkoord te bewegen. Speciale VN-gezant Mohamed Sahnoun sprak juist vorige week met de leiders van de twee landen en probeerde hen over te halen een elf punten tellend vredesplan van de Organisatie van Afrikaanse Eenheid (OAE) te accepteren.

De diplomatieke inspanningen bleken echter tevergeefs, want afgelopen zaterdag laaide de strijd weer in alle hevigheid op. Addis Abeba en Asmara beschuldigden elkaar al langere tijd een excuus te zoeken om een eind aan het moratorium op luchtaanvallen te maken.

Weggevaagd

Wie het eerste schot heeft afgevuurd, is nog altijd onduidelijk. Wél is zeker dat de nieuwe gevechtsronde de kansen op een vreedzame oplossing bepaald niet dichterbij brengt. VN-secretaris-generaal Kofi Annan riep de strijdende partijen zondag per brief op de vijandelijkheden direct te staken. "Als dit conflict niet snel eindigt, zal alle vooruitgang die de afgelopen jaren is geboekt in één klap worden weggevaagd." Ook EU-voorzitter Duitsland drong bij monde van minister van Buitenlandse Zaken Joschka Fischer aan op een spoedig staakt-het-vuren.

De Eritreeërs zijn met geweld opgegroeid. Eeuwenlang was het gebied aan de Rode-Zeekust omstreden. Arabieren, Ottomanen, Egyptenaren, Tigrayers en Ethiopiërs betwistten elkaar het land, dat ongeveer vier keer zo groot is als Nederland. Zijn naam dankt Eritrea aan de Italianen, die de regio eind vorige eeuw onder hun invloed brachten en de kolonie "Mare Erythraeum" noemden, naar het Latijnse woord voor Rode Zee.

In 1941 versloegen de geallieerden de troepen van Mussolini en kwam Eritrea onder Brits mandaatsbestuur. Via de Verenigde Naties kreeg de Ethiopische keizer Haile Selassie in 1952 de macht over het gebied. Tegen de hoop van de Eritrese bevolking in, annexeerde Addis Abeba de kuststrook in 1962. Een verwoestende oorlog, vooral gevoerd door het Volksbevrijdingsfront van Eritrea (ELPF) onder aanvoering van de huidige president Isaias Afewerki, was het gevolg.

De marxistische Ethiopische heersers probeerden Eritrea met alle macht binnen het rijk te houden. In 1991 lukte het de Tigrayers -een etnische mi nderheid in Ethiopië- samen met het Eritrese ELPF de gehate dictator Mengistu Haile Mariam te verjagen. In ruil voor de steun in de strijd tegen de regering-Mengistu, kreeg Eritrea in 1993 onafhankelijkheid.

Kustlijn

Door de afscheiding van Eritrea verloor Ethiopië echter zijn gehele kustlijn en was daarmee geheel door land ingesloten. Juist die factor én de economische perikelen die eruit voortvloeiden, vormen een van de oorzaken voor de actuele vijandige houding tussen de twee staten.

Ethiopië raakte de directe toegang tot de Rode Zee kwijt, zodat alle buitenlandse handel voortaan via de Eritrese havens Massawa en Assab moest verlopen. De Ethiopiërs betaalden havengelden en andere heffingen in hun eigen munteenheid -de birr-, die tot voor kort ook als wettig betaalmiddel in Eritrea gold. Ook de bilaterale handel tussen de twee naties werd in birrs afgerekend.

In 1997 voerde Eritrea echter een eigen valuta in - de nakfa. Ethiopië was wegens zijn afhankelijkheid van een uitweg naar zee gedwongen de Eritreeërs in hun eigen munt te betalen. Uit woede over de maatregel bracht Addis Abeba een nieuwe serie birr-bankbiljetten in omloop die de oude birrs in Eritrea waardeloos maakte.

Daarop volgde een ware handelsoorlog, waarbij de twee kijvende staten elkaar steevast met gelijke munt betaalden. Als gevolg van de ruzie, door verdere aanscherping van bureaucratische formaliteiten en door concurrentie van Djibouti en Somalië, die hun havens voor Ethiopische doorvoer hebben opengesteld, is de handel tussen Ethiopië en Eritrea inmiddels drastisch teruggelopen.

Grote gevolgen

Voor beide landen -die tot de armste staten in de wereld behoren- heeft het conflict grote gevolgen. Hoewel Ethiopië totaal door land is ingesloten, is Eritrea economisch echter veel kwetsbaarder. De westgrens met Sudan -waarlangs zo'n 13 procent van de Eritrese export ging- is lange tijd afgesloten geweest in verband met de burgeroorlog in het buurland. De uitvoer naar Ethiopië, die ruim 40 procent van het totaal bedraagt, is door het huidige gewapende treffen stil komen te liggen. De rest van de buitenlandse handel gaat via de kustplaatsen voornamelijk naar Egypte en Saudi-Arabië. Een bombardement van deze havenfaciliteiten zal nagenoeg de gehele export lamleggen.

De opstelling in het economisch conflict is illustratief voor de houding die beide partijen in hun ruzie over de omstreden grensstrook innemen. Addis Abeba en Asmara beschuldigen elkaar over en weer van een onbuigzame houding en van het hervatten van de vijandelijkheden. Ondertussen stagneert de handel en daarmee de broodnodige instroom van harde valuta.

Vooral de nationalistische Eritreeërs zijn al decennia lang gewend hun problemen met de wapens op te lossen. In de strijd voor onafhankelijkheid is dat -weliswaar ten koste van veel mensenlevens en een totaal verwoest land- gelukt. De overtuiging dat niet alle conflicten met bommen kunnen worden beslecht, is echter kennelijk nog niet bij de leiders doorgedrongen .

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 9 februari 1999

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Strijd om een lap woestijn

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 9 februari 1999

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken