Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

De boer op met een politíeke boodschap

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

De boer op met een politíeke boodschap

Hans Tanis: Je merkt ook onder SGP-jongeren een zekere drang naar een McDonald's-cultuur

10 minuten leestijd

Het was "een mooie tijd waarin veel is bereikt." Maar na 8 jaar voorzitterschap neemt J. P. (Hans) Tanis op de jaarvergadering van 26 maart afscheid als voorzitter van de SGP-jongerenorganisatie. Vanwege zijn leeftijd -ook binnen de SGP ben je tegenwoordig sneller oud- en wegens andere functies. "Ik heb ervaren dat deze taak op mijn schouders was gelegd."

Liefde voor de SGP is Hans Tanis (geboren in 1961 te Barendrecht) met de paplepel ingegoten. Zijn vader -de bekende, onlangs geëmeriteerde predikant van de Christelijke Gereformeerde Kerken- herinnerde er vorig jaar tijdens een bijeenkomst van de partij in Hardinxveld-Giessendam nog aan hoe ds. Zandt tegen het einde van zijn leven in het Utrechtse Tivoli door een schare SGP'ers werd toegezongen. Ds. Tanis zette die traditie toen voort door de drie aanwezige kamerleden daar ook toe te laten zingen. Die sfeer heeft hij op zijn zoon Hans weten over te dragen.

Bovendien was daar meester Logmans, hoofd van de Johannes Calvijnschool in Sliedrecht, waarnaar het gezin Tanis in 1969 was verhuisd. "Toen wij in de zesde klas zaten en er Tweede-Kamerverkiezingen waren, liet hij ons politieke spreekbeurten houden. Bovendien zette hij ons aan het werk met posters en folders en moedigde hij ons aan verkiezingsbijeenkomsten bij te wonen. Hij heeft op die manier veel politieke interesse weten te kweken bij mij en een groepje klasgenoten. Die kwam ik op mijn achttiende weer tegen toen zij ook lid werden van de plaatselijke kiesvereniging. Dat was voor ons inmiddels vanzelfsprekend."

Hans deed de havo op de Guido de Brès in Rotterdam, ging daarna naar de heao, behaalde bovendien zijn SPD-diploma en volgde ook nog een postdoctorale opleiding voor controller. Hij ging het bedrijfsleven in. Hij werkte enige tijd bij bakkerij Goudriaan in Papendrecht en daarna bij De Jong Automatenfabriek in zijn woonplaats Sliedrecht, een fabrikant van koffiezetautomaten waar hij nu niet alleen de financiën beheert, maar ook de afdeling personeelszaken en automatisering onder zich heeft.

En dan is hij ook nog getrouwd en vader van vier dochters. Maar al die 'zorgvuldigheden des levens' hebben zijn politieke interesse en liefde voor de SGP niet naar de achtergrond kunnen dringen. Hij werd al jong actief binnen de partij. "Dat kwam ook omdat onze kiesvereniging heel enthousiast jongeren in haar midden opnam. Ik herinner me bijvoorbeeld dat de leden van de gemeenteraadsfractie, het bestuur van de kiesvereniging en een groepje van acht jongeren, waaronder ik, in die tijd de cursus gemeenteraad van de stichting Burgerschapskunde uit Leiden hebben gevolgd. Wij jongeren werden ook algauw ingezet tijdens verkiezingscampagnes."

Op zijn 24e werd Hans voorzitter van de kiesvereniging. Zijn voorganger was 72 jaar oud. "Maar ik ben gewoon geaccepteerd door de andere bestuursleden die mijn vader hadden kunnen zijn." Een paar jaar later werd Hans ook lid van de schaduwfractie. Sinds maart 1998 zit hijzelf -samen met nog drie SGP'ers- in de Sliedrechtse gemeenteraad, waar de SGP/GPV/RPF-fractie zes van de negentien zetels bezet en ook een wethouder levert.

Sinds 3 jaar zit hij eveneens in het hoofdbestuur van de SGP. Al met al werd het een beetje veel en dat betekende uiteindelijk dat Hans afscheid moest nemen van het werk dat hij sinds 1991 met zo veel plezier heeft gedaan: het voorzitterschap van de SGP-jongerenorganisatie. Ook zijn leeftijd begon een rol te spelen. "Het was weliswaar altijd al de gewoonte dat de voorzitter wat ouder was dan de rest van de club, maar je moet uitkijken dat je op een gegeven moment de aansluiting met je doelgroep niet mist. Bovendien vind ik het in het algemeen wel goed dat er binnen een bestuur doorstroming is."

Toen Hans als voorzitter aantrad, had de SGP-jongerenorganisatie een turbulente periode doorgemaakt onder George van Heukelom. "Halverwege de jaren tachtig bleek dat de SGP de aansluiting met de jongeren dreigde kwijt te raken. Oorspronkelijk was er alleen het Landelijk Verband van Staatkundig Gereformeerde Studieverenigingen, maar toen werd de noodzaak ingezien ook rechtstreeks leden te gaan werven. De periode tussen 1986 en 1991 was een woelige tijd, met veel bijeenkomsten, de eerste landelijke jongerendagen en de aanstelling van een jeugdwerkadviseur. De SGP-jongeren gaven acte de présence op de Wegwijs-beurzen en Ons Contact werd omgebouwd tot een blad voor alle jongeren."

De SGP-jongerenorganisatie groeide explosief. Maar de gevolgde strategie heeft er wel toe geleid, legt Hans uit, dat er inmiddels een vervaarlijke kloof gaapt tussen de ledentallen die de SGP zelf hanteert en de cijfers van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Hans Tanis spreekt liever niet van 17.000 leden, maar van 17.000 "jongeren die bij onze organisatie zijn aangesloten. Daar horen ook negenduizend Ons Contact-lezers en zevenduizend Klik-lezers bij. Binnenlandse Zaken telt echter alleen de tientjesleden van de studieverenigingen. Dat zijn er bij ons inmiddels 4500. Ruim 2 jaar terug waren dat er nog maar 2700."

Na het vertrek van George van Heukelom werd Hans Tanis door het LVSGS-bestuur benaderd om hem op te volgen. Na "een goed gesprek" trad Hans aan. Hij zag drie belangrijke taken voor hem weggelegd, die in vierjarenplannen werden uitgewerkt.

"In de eerste plaats moesten we de groei vast zien te houden. Tegelijkertijd moesten we een club die zo sterk gegroeid was, organisatorisch professionaliseren. Dat heeft ertoe geleid dat we zes secties hebben gevormd, voor Ons Contact, voor Klik, voor de studieverenigingen, de infozaken, jongerenactiviteiten en publiciteit. De voorzitters van die secties kwamen in het bestuur van de organisatie.

Maar wat we vooral belangrijk vonden, was de verdere inkadering van de SGP-jongerenorganisatie binnen het geheel van de partij. We waren wel gegroeid, maar we wilden binnen de SGP ook meer gaan betekenen. Dat streven heeft tot belangrijke resultaten geleid: iemand uit het bestuur van de jongerenorganisatie heeft als zodanig ook zitting in de programma- en campagnecommissie van de partij. Ook op plaatselijk niveau wilden we de jongeren een actieve rol binnen de SGP laten spelen, tot op de kandidatenlijsten aan toe."

Ook landelijk heeft dat effect gehad. Zonder de inzet en invloed van de SGP-jongerenorganisatie zou de jonge Cees van der Staaij (30) waarschijnlijk nooit als derde kamerlid zijn opwachting hebben gemaakt, denkt Hans Tanis. Het elan dat de jongerenorganisatie ging kenmerken, heeft "uitstraling" gehad, stelt Hans vast. "We worden zeer regelmatig benaderd door scholen en jeugdverenigingen met het verzoek om foldermateriaal of om het geven van een lezing."

Wat Hans al die jaren steeds heeft benadrukt, is dat de jongerenorganisatie voluit een politíeke organisatie moest zijn. "In dat opzicht hebben we de koers duidelijk verlegd. We wilden vooral politieke onderwerpen en kwesties aan de orde stellen, zonder het bezinnende karakter van de organisatie op te geven. Ook naar dat laatste blijft de aandacht van de SGP-jongeren uitgaan, getuige de avonden die naar aanleiding van de feestbundel voor RD-hoofdredacteur dr. C. S. L. Janse over "de toekomst van de gereformeerde gezindte" worden belegd. "Maar we laten daar niet alleen prof. Velema optreden. Van der Vlies is er ook, om te spreken over de plaats die wij in politiek opzicht in de huidige ontkerstende samenleving innemen."

Elbert Dijkgraaf, die Hans opvolgt, wil de jongerenorganisatie meer politiek profiel geven, zo heeft hij al aangekondigd. Volgens Hans is dat mogelijk "door de ingezette lijn door te trekken." De sectie publiciteit heet inmiddels sectie politiek, omdat de SGP-jongeren "ook over actuele politieke kwesties een standpunt moeten formuleren. En dat standpunt moeten zij niet alleen intern uitdragen -in bijvoorbeeld de programmacommissie-, maar ook naar buiten toe, met name naar andere politieke jongerenorganisaties. Met hen moeten we de discussie aandurven."

Hans is ervan overtuigd dat de SGP-jongeren binnen de partij alle nodige ruimte zullen krijgen om zich politiek te profileren. "Wij zijn formeel onafhankelijk. Voor onze financiële middelen zijn we wel van de partij afhankelijk en ook is het zo dat het hoofdbestuur de voorzitter benoemt. We stellen natuurlijk ook prijs op goede verhoudingen met andere geledingen binnen de partij en voeren daartoe geregeld overleg, informeel en binnen het Breed Bestuurlijk Overleg. Maar die overleggen hebben meer het karakter van evaluaties achteraf dan het vooraf vragen van toestemming."

De SGP-jongeren zullen aandacht blijven vragen voor de presentatie van de partij, "zowel ten opzichte van de achterban als de buitenwereld. Wij maken ons er zorgen over dat er binnen de SGP onevenredig veel aandacht bestaat voor zaken waarvan we weten dat de achterban die van ons verwacht. Natuurlijk, er zijn de geijkte ethische kwesties die direct gerelateerd zijn aan onze beginselen. Daar willen we niet aan tornen. Maar de rest van de boodschap 'landt' niet."

Eenzijdige beeldvorming is daarvan het kwalijke gevolg, vindt Tanis. "We hebben ook een visie op het asiel- en jeugdbeleid, en op zoiets als gemeentelijke herindeling. Laten we die boodschap verkopen, er de boer mee op gaan!" Dat deze zaken veelal niet overkomen, is niet de schuld van de media, vindt Hans. "We moeten zelf leren beter te communiceren, ook intern met onze achterban. Bijvoorbeeld door een eigentijdsere "Banier" of door regionale bijeenkomsten met kamerleden, georganiseerd door de SGP-jongeren en plaatselijke kiesverenigingen. Daar moet het kader de leden ontmoeten. De achterban waardeert dat enorm."

Over gebrek aan belangstelling voor hun bijeenkomsten hebben de SGP-jongeren niet te klagen. Hans erkent dat een niet onaanzienlijk deel van de bezoekers niet primair door "een politieke impuls" wordt gedreven, maar vooral wordt aangetrokken door "algemeen bezinnende onderwerpen. Zij zoeken vorming en toerusting, en contact met jongeren binnen de eigen gezindte. Bij gebrek aan een alternatief bezoeken zij dan onze bijeenkomsten. Daarin schuilt een gevaar, want je merkt ook onder onze jongeren een zekere drang naar een McDonald's-cultuur: ze willen snel en oppervlakkig consumeren."

Tegelijkertijd ziet Hans een "hele grote groep jongeren" die een "bewuste keuze" voor de SGP maakt en binnen de partij "vanuit een positieve grondhouding actief is." Niet dat het hen aan kritische zin ontbreekt. "Dat geldt met name de manier waarop de SGP soms haar standpunten uitdraagt. Maar zij zijn positief betrokken. Dat blijkt bijvoorbeeld uit de duidelijk zichtbare trend dat steeds meer jongeren de jaarlijkse partijdag bezoeken".

Alhoewel het binnen de partij niet geheel onomstreden is, gaan de SGP-jongeren er ook steeds vaker toe over bekende en spraakmakende politici van andere partijen uit te nodigen. Zo maakten de fractievoorzitters van de SP en GroenLinks, Marijnissen en Rosenmöller, en oud-minister Sorgdrager van Justitie al eens hun opwachting op SGP-jongerenbijeenkomsten. "Dat is ook een lokkertje, natuurlijk. Want we moeten de concurrentie aangaan met de SRB-avonden, de activiteiten van de Jeugdbond van de Gereformeerde Gemeenten en de hervormde jeugdverenigingen. Maar zulke avonden zijn toch vooral bedoeld om onze jongeren, die vaak beschermd zijn opgegroeid, te confronteren met andersdenkenden, zodat zij hun principes eens kunnen toetsen aan die van buitenstaanders. Binnen de Tweede-Kamerfractie en het hoofdbestuur leeft veel waardering voor deze bijeenkomsten."

Hans Tanis kijkt met "bijzonder veel plezier" op de afgelopen 8 jaar terug. "Het was vaak druk en er ging veel tijd in zitten. Maar de jongerenorganisatie is een fijne club binnen de partij. Ik heb het heel verrijkend gevonden."

Op het gevaar af "vroom" te worden gevonden, wil Hans ook wel kwijt dat hij de afgelopen jaren "heeft ervaren dat de taak op mijn schouders was gelegd. Ik heb duidelijk leiding in mijn leven gezien. Toen ik begon, namen veel studieverenigingen een kritische houding aan jegens het bestuur. Door de enorme groei hadden zij het gevoel dat ze wat in de knel waren geraakt. Maar op de eerste de beste huishoudelijke vergadering verstomde de kritiek nadat wij onze plannen en inzet hadden ontvouwd. Ik heb die bijeenkomst ervaren als een bevestiging dat het voorzitterschap mij was opgelegd." Nog 2 weken en dan draagt hij de voorzittershamer over aan Elbert Dijkgraaf. "Ik zal het werk zeker missen."

Dit artikel werd u aangeboden door: Reformatorisch Dagblad

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 11 maart 1999

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

De boer op met een politíeke boodschap

Bekijk de hele uitgave van donderdag 11 maart 1999

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken