Bekijk het origineel

Zapatisten willen nu het volk laten spreken

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Zapatisten willen nu het volk laten spreken

Mexicaanse revolutionairen zoeken steun voor hun politieke doelen

4 minuten leestijd

MEXICO-STAD - Honderden sympathisanten van het Zapatistisch Leger voor de Nationale Bevrijding (EZLN) posten al dagen op de hoeken van de straten om de Mexicanen te overtuigen van de gerechtvaardigdheid van hun zaak. Ze proberen het volk warm te maken voor de morgen te houden "nationale volksraadpleging" van de zapatisten.

Nieuwjaarsdag 1994 ligt veel Mexicanen nog vers in het geheugen. In die vroege ochtend pleegde een tot dan toe volstrekt onbekend revolutionair leger een soort staatsgreep 'in the middle of nowhere': in de zuidelijke deelstaat Chiapas. Onder leiding van de bevlogen en altijd met bivakmuts getooide 'subcomandante' Marcos wierpen de zapatisten zich op als een Robin Hood voor de arme indianen en boeren in Chiapas.

Hun opstand werd met harde hand neergesabeld. Er vloeide een niet gering aantal liters bloed en de schrik zat er dan ook goed in. Pas veel later kwamen de rebellen tot een lauw bestand met de regering. Moeizaam begonnen vredesbesprekingen strandden in het moeras van de Zuid-Mexicaanse jungle. "Een revolutionaire beweging als het EZLN is uit de tijd en heeft geen bestaansrecht meer in het hedendaagse Latijns-Amerika", aldus deskundigen.

Maar de zapatisten lieten het er niet bij zitten. Ze ontgrendelden hun geweren en probeerden via de weg van overleg en dialoog erkenning te krijgen. De morgen te houden volksraadpleging is een resultaat van deze pogingen. De zapatisten willen samen met enkele politieke partijen en niet-gouvernementele organisaties het volk warm maken voor hun zaak. Mexico telt zowat 12 miljoen indianen; het merendeel van hen woont in arme deelstaten en heeft bitter weinig toegang tot gezondheidszorg, onderwijs en goede banen. En dat moet anders, vindt het EZLN.

Viertal vragen

In het totaal heeft het EZLN 5000 inheemse leden en sympathisanten op de been gebracht om het referendum in alle belangrijke steden van het land te promoten. Twee vragen van de volksraadpleging handelen over de mate waarin de rechten van de 56 indianenvolkeren in Mexico dienen te worden gerespecteerd, maar meer concreet moet het initiatief de steun duidelijk maken die een wetsontwerp uit 1996 voor de bescherming van inheemse rechten en cultuur nog steeds bij de bevolking geniet.

Dat ontwerp werd door een parlementscommissie uitgewerkt en vloeide voort uit de eerste akkoorden die de regering van president Ernesto Zedillo en het EZLN in februari 1996 hadden gesloten. Omdat het autonomie toekende aan een aantal pluri-etnische regio's, stootte het op een veto van Zedillo. Sindsdien zijn de vredesgesprekken in Chiapas opgeschort.

De derde en vierde vraag hebben betrekking op een vreedzame oplossing van het conflict in Chiapas en op de terugtrekking van het leger. De aanhoudende militarisering van de deelstaat en de vermoedelijke steun van de overheid aan paramilitaire groepen maken volgens het EZLN jammer genoeg nog altijd de echte bedoeling van de regering duidelijk.

De honderden activisten die deze week in het land zijn te zien, kunnen op straat en in de lokalen waar ze toespraken houden, op veel belangstelling rekenen. Voor een deel doen zij een appèl op de gevoelens van de gewone Mexicaan, die al snel geroerd raakt door de zapatistische bravoure van masker, rode zakdoek en patronengordel om schouder en taille. Overal in het land zijn stembussen geplaatst waar de biljetten in kunnen worden gegooid. De kosten voor transport, logies en eten worden door niet-gouvernementele organisaties gedragen die de zaak van de zapatisten steunen. Morgen kan iedereen die wil deelnemen aan het referendum, terecht in zo'n 20.000 stemlokalen. De leeftijdsgrens ligt op 12 jaar; en behalve Mexicanen mogen ook alle buitenlanders die in het land verblijven hun stem uitbrengen. Het lijkt er dus op dat de zapatisten, net als de Basken en Noord-Ieren, hun aangelegenheden een internationale dimensie wensen te verlenen. "Een vleugje frisse wind in het nationale politieke milieu", zo karakteriseert de commentator Julio Moguel in het dagblad La Jornada het ongebruikelijke referendum.

Ongevaarlijk

De regering-Zedillo wimpelt het zapatistisch initiatief af als een ludieke en onschuldige gebeurtenis. Minister van Binnenlandse Zaken Francisco Labastida, een havik binnen het kabinet en mogelijk presidentskandidaat voor het jaar 2000, noemt het referendum absurd en vals. Volgens andere leden van het landsbestuur zijn de vragen onbeschaamd suggestief en is het niet voorspelbaar dat het plebisciet de onderhandelingen weer zal vlottrekken.

Met het referendum van morgen wil het EZLN bereiken dat het volk nu eens als scheidsrechter optreedt. De uitslag dient de regering te overtuigen dat niet alleen de Chiapas-kwestie moet worden opgelost, maar dat ook "de nationale uitverkoop van de nationale ondernemingen" moet worden gestaakt. Gebeurt dat niet, "dan zitten we als vanouds weer in een oorlog van het ene tegen het andere leger", verklaarde Marcos dreigend. Eén ding heeft het EZLN bereikt en dat is dat de zapatisten volop, al is het maar voor een dag, in de belangstelling staan.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 20 maart 1999

Reformatorisch Dagblad | 44 Pagina's

Zapatisten willen nu het volk laten spreken

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 20 maart 1999

Reformatorisch Dagblad | 44 Pagina's

PDF Bekijken