Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

NS en ministerie sporen niet

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

NS en ministerie sporen niet

Gebruikersheffing kan treinkaartje duurder maken

4 minuten leestijd

DEN HAAG - Eerst het goede nieuws: NS mag als eerste inschrijven voor de binnenlandse exploitatie van de hogesnelheidslijn-zuid. "Dat is prima voor de klant en voor het bedrijf", zegt topman Den Besten van de Nederlandse Spoorwegen. En dan de slechte boodschap: "Als de gebruikersheffing voor de infrastructuur echt zo hoog uitvalt, moeten we dat, hoe ongaarne ook, doorberekenen in de prijzen." Met andere woorden: het treinkaartje kan de komende jaren flink duurder worden.

Minister Netelenbos van Verkeer presenteerde gisteren de langbeloofde nota "De derde eeuw spoor", de kabinetsvisie op de ontwikkeling en ordening van de markt voor het openbaar personenvervoer per spoor vanaf 2000.

De bewindsvrouw doet 33 onrendabele regionale spoorlijnen in de aanbieding. Bedrijven die de beste treindienst verlenen tegen de laagste prijs krijgen de concessies, die vanaf volgend jaar door de provincies worden uitgegeven. Resultaat van de operatie moet zijn een beter openbaar vervoer voor een lagere prijs. Voor de lijnen in de provincie zijn ondernemingen als Lovers Rail (onder de vlag van de Franse vervoerder CGEA) in de race. Vooralsnog draagt het Rijk bij aan exploitatie van de lijnen: bij een betere prestatie krijgt de vervoerder meer geld uit Den Haag. Ook de nieuwe vorm van hoogwaardig openbaar vervoer rond de grote steden -het zogenoemde lightrailnet- wordt openbaar aanbesteed.

Verder gaat Netelenbos bij de Nederlandse Spoorwegen en andere vervoerders op het spoor een gebruikersvergoeding in rekening brengen. Dit is een door Europese regelgeving opgelegde verplichting. Het gaat om een bedrag van in totaal 400 miljoen gulden. NS Reizigers -dat de komende 10 jaar het vervoer op het hoofdrailnet mag verzorgen- krijgt een rekening van 250 miljoen. Exploitanten van regionale lijnen moeten gezamenlijk 100 miljoen gulden betalen en het goederenvervoer 50 miljoen. De heffing gaat in 2000 in.

Onbegrip

Netelenbos verwacht niet dat hierdoor de prijzen van kaartjes de pan uitrijzen, maar Den Besten is een andere mening toegedaan, zo blijkt uit zijn reactie. "Ik begrijp de hoogte van het bedrag niet. Voor ons betekent het een aanzienlijke lastenverzwaring." NS werkte zich, sinds de verzelfstandiging die 6 jaar geleden begon, uit een gat van jaarlijks 800 miljoen gulden negatief. De winst, over vorig jaar 200 miljoen gulden, staat nog in geen enkele verhouding tot de bedrijfsomzet van 5 miljard.

"Wij kunnen leven met het verschijnsel infraheffing, maar de genoemde bedragen betekenen een enorme extra financiële druk. Sinds NS zelfstandig is, bedraagt de jaarlijkse tariefstijging gemiddeld niet meer dan 2,5 procent, tegen de 6 procent van voor die tijd. Als de minister dit soort bedragen wil innen, keren de oude tijden wellicht terug."

In de nota is verder vastgelegd dat NS en andere vervoerders vanaf 2000 te maken krijgen met een bonus-malusregeling. Veel vertragingen betekent een boete, rijden de treinen op tijd, dan volgt een beloning van 'tante Tineke'. Ook worden eisen gesteld aan aansluitingen tussen trein en bus en het voorzieningenniveau van de trein. Op dit punt is Den Besten wel optimistisch, omdat de vertragingen voortaan een gezamenlijke verantwoordelijkheid zijn, "en het merendeel voortkomt uit de infrastructuur, die vanaf 2000 voor rekening en verantwoording van de overheid is."

Tegen kostprijs

Den Besten is bijzonder ingenomen met het feit dat NS als eerste een voorstel mag doen voor het nationale vervoer over de hsl. Ziet dat idee er goed uit, dan krijgt NS van de overheid een vergunning voor 10 jaar. Komt NS met een te mager bod, dan volgt alsnog een openbare aanbesteding. Omdat de concessie in 2000 ingaat maar de hsl-zuid naar verwachting pas in 2005 klaar is, resteert een exploitatieperiode van slechts 5 jaar, een termijn waarvoor natuurlijk geen honderden miljoenen guldens kostend materieel kan worden aangeschaft, "tenzij de overheid in 2010 zegt dat ze alles tegen kostprijs van ons overneemt", aldus Den Besten.

Reden voor Netelenbos om NS een bevoorrechte positie te geven op het hsl-net is dat NS de hsl wil integreren in het intercitynet en de reiziger er dus beter van wordt. Volgens haar NS-tegenspeler ligt er inmiddels een "redelijk gecompliceerd traject" open voor het spoorbedrijf, "zal er nu echt keihard gewerkt moeten gaan worden" en zal het aantal "zeer kritische wederzijdse discussies tussen NS en V en W" de komende tijd verrassend groot zijn.

Voorwaarde

Het binnenhalen van de vergunning om te gaan rijden op de hsl-zuid is voor NS een voorwaarde om als geloofwaardige vervoerder te kunnen overleven, vooral omdat snelle spoorlijnen in Nederland zelf extra reizigers de trein in zullen lokken. Den Besten schat dat de twee geplande hogesnelheidslijnen in Nederland (Amsterdam-Parijs, Amsterdam-Frankfurt) NS de komende 15 jaar 40 à 50 procent extra reizigerskilometers zullen opleveren.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 24 maart 1999

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

NS en ministerie sporen niet

Bekijk de hele uitgave van woensdag 24 maart 1999

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken