Bekijk het origineel

Een monument voor de wetenschap

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Een monument voor de wetenschap

Nederlandse uitvinder kunstnier wil Kamper ziekenhuis redden

4 minuten leestijd

KAMPEN (ANP) - De Nederlandse uitvinder van de kunstnier, professor W. J. Kolff (88), wil het voormalige stadsziekenhuis in Kampen van de slopershamer redden. Het uit 1916 stammende gebouw van architect Willem Kromhout, waar Kolff in 1943 de eerste kunstmatige nier ter wereld ontwikkelde, moet blijven staan als een monument voor de internationale medische wetenschap van de 20e eeuw.

De hoogbejaarde hoogleraar, die in 1950 naar de Verenigde Staten emigreerde en wereldwijde erkenning verwierf als pionier op het gebied van kunstmatige organen, zei dit gisterochtend in Kampen aan het begin van een rondreis door Nederland.

Kolff is op verzoek van zijn Engelse biograaf P. Heiney op tournee langs belangrijke plaatsen uit zijn leven. Hij is deze week in Kampen, waar hij van 1941 tot 1950 werkte als internist. In 1943 lukte het Kolff in het Kamper stadsziekenhuis met succes een patiënt te behandelen met een door hemzelf ontwikkelde kunstmatige nier. Het was de allereerste stap in het gebruik van kunstorganen, een van de belangrijkste ontwikkelingen in de geneeskunde van de 20e eeuw.

Het ziekenhuis waar Kolff zijn uitvinding deed, werd in 1994 gesloten. Nu dreigt het gebouw gesloopt te worden. Het verpauperde, maar authentieke complex moet plaatsmaken voor een verpleegtehuis met 140 bedden. Het verpleegtehuis kost 30 miljoen gulden. Inpassing van het oude pand in de nieuwbouwplannen is volgens de directie van initiatiefnemer zorgcentrum IJsselheem wel mogelijk, maar kost 2,3 miljoen gulden extra. Dat bedrag wil het zorgcentrum niet op tafel leggen. Ook het Kamper gemeentebestuur houdt vooralsnog de hand op de knip, tot groot verdriet van een aanzienlijk deel van de lokale bevolking.

Kissebissen

Woordvoerster J. ten Hove van de Stichting tot Behoud van het Kamper Stadsziekenhuis: "Het is een schande als dit gebouw, waar een van de belangrijkste revoluties in de moderne medische wereldgeschiedenis begon, tegen de vlakte zou moeten omdat instanties kissebissen over het bijleggen van 2,3 miljoen gulden."

Het oude gebouw heeft volgens de stichting architectonische waarde. Het stadsziekenhuis uit 1916 is een creatie van de Haarlemse architect Willem Kromhout (1864-1940), een van de grondleggers van de Amsterdamse School. Kromhout bouwde drie ziekenhuizen, in Rotterdam, Gouda en Kampen, en alleen het laatste staat nog overeind.

Door verschillende oorzaken komt het beeldbepalende gebouw evenwel op geen enkele monumentenlijst voor. Een grote misser, vindt Ten Hove, die -zo bleek gisteren- professor Kolff aan haar zijde vindt. Kolff: "Wat er ook gebeurt, niemand mag dit gebouw afbreken."

Kolff benut deze week om iedereen van de historische waarde van het oude ziekenhuis te doordringen. Gistermiddag vergaderde hij met het college van burgemeester en wethouders en vandaag overlegde hij met de Stichting tot Behoud van het Kamper Stadsziekenhuis. Kolff zegt niet in staat te zijn zelf geld te doneren om het gat van 2,3 miljoen gulden aan te vullen: "Toen ik de kunstnier uitvond, was het "not done" voor een arts patent aan te vragen, dus rijk ben ik er niet van geworden."

Eerste nierdialyse

Kolff ziet het liefst in zijn oude kamer in Kampen, die nog grotendeels intact is, een museum komen over de ontwikkeling van kunstmatige organen. "Kampen is de enige plek ter wereld die recht heeft op zo'n museum. Hier is het namelijk allemaal begonnen."

Kolff wordt wereldwijd beschouwd als een van de belangrijkste medici die de 20e eeuw heeft voortgebracht. "The pioneer of artificial organs" is uitvinder van de kunstnier, ontwerper van de eerste hart-longmachine en medeontwerper van het kunsthart en andere kunstmatige organen. Op woensdag 17 maart 1943 voerde hij als eerste arts ter wereld in Kampen met succes een nierdialyse uit bij een doodzieke patiënt.

Begin 1950 emigreerde Kolff naar de Verenigde Staten. Hij ontving in totaal twaalf eredoctoraten aan universiteiten over de hele wereld en kreeg meer dan honderd internationale onderscheidingen. In 1990 riep het Amerikaanse tijdschrift Life de Nederlandse Amerikaan uit tot een van de honderd belangrijkste personen van deze eeuw.

Anno 1999 krijgen dagelijks over de hele wereld honderdduizenden mensen een medische behandeling die zonder het werk van Kolff niet mogelijk zou zijn geweest. Jaarlijks worden 2,5 miljoen hartoperaties uitgevoerd, waarbij ruim de helft van de mensen aangesloten wordt op een hart-longmachine waarvan de eerste versie door Kolff is ontworpen.

Begin juni staat de toekomst van het voormalige stadsziekenhuis op de agenda van de gemeenteraad.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 5 mei 1999

Reformatorisch Dagblad | 26 Pagina's

Een monument voor de wetenschap

Bekijk de hele uitgave van woensdag 5 mei 1999

Reformatorisch Dagblad | 26 Pagina's

PDF Bekijken