Bekijk het origineel

Eigenzinnig Europees geluid in Spanje

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Eigenzinnig Europees geluid in Spanje

Baskische nationalisten willen invloed om het Straatsburg der regio's te realiseren

5 minuten leestijd

DEN HAAG - In alle vijftien EU-landen blijken de komende verkiezingen voor het Europees Parlement opnieuw voornamelijk een graadmeter voor de nationale regeringen. De campagnes zijn lauw, de verwachte opkomst laag. In Spanje bijvoorbeeld is de aandacht zondag eerder gericht op de gemeentelijke verkiezingen.

Alleen bij de regionaal gebonden nationalisten in Spanje bestaat de nodige belangstelling voor de Europese verkiezingen. Die interesse is niet zonder bijbedoelingen. "We streven naar een Europa van staten en regio's", zegt Loren Arkotxa Meabebarrenetxea van de Baskische partij Euskal Herritarrok. Loren (hij moet zelf glimlachen om het gehaspel dat zijn naam teweegbrengt) is lid van het dagelijks bestuur van de Baskische partij Euskal Herritarrok. Voor de regionale verkiezingen van oktober 1998 heette EH gewoon Herri Batasuna. Deze partij stond te boek als de politieke arm van de terroristische afscheidingsbeweging ETA. Bij de regionale verkiezingen boekte EH forse winst, zodat een coalitie met de gematigd nationalistische PNV werd aangegaan.

Lijstcombinatie

Loren bekijkt de Europese zaken puur vanuit Baskisch perspectief. "De dingen zijn behoorlijk in beweging in Baskenland. Zo kwam er in februari een nationale institutie tot stand. Wat wij Basken willen, is onafhankelijkheid. Maar de regeringen in Spanje en Frankrijk werken dat consequent tegen." De Bask voert aan dat er in de Zuid-Franse Baskische provincie steeds meer animo groeit voor meer autonomie, zij het met een Franse structuur. "De Baskische taal wordt daar bijvoorbeeld niet erkend."

Momenteel voert EH samen met de PNV een lijstcombinatie aan voor Straatsburg onder de kandidaat Koldo Gorostiaga uit Bilbao. Ook Galiciërs en Catalanen, afkomstig uit Spanjes meest zelfbewuste autonome regio's, opteren voor een Europa van staten en regio's. In het verleden hebben de Basken het genot van het Europese pluche mogen proeven, maar sedert 1994 niet meer. "We zouden daar weer graag een parlementariër hebben die onze belangen behartigt", wenst Loren. "Als Baskische nationalisten beogen we een Europa waarin de soevereiniteit en eigenheid van de verschillende landen tot uitdrukking komen. Wij als Baskenland kunnen daar goed deel van uitmaken." Binnen zo'n Europese familie beschouwt hij Spanje en Portugal als "de dichtstbijzijnde en waardevolste buren waarmee we vriendschappelijke betrekkingen onderhouden."

Zowel Loren Arkotxa als het Baskische parlementslid van de EH Esther Agirre Ruiz is in Nederland ter voorbereiding van een proces tegen een Bask. Deze Bask, Esteban Murillo, zit al vijf maanden in Haarlem in een cel. Hij probeerde Nederland vanuit Mexico binnen te komen, maar werd gepakt met een vals paspoort. De Spaanse regering zoekt Esteban omdat hij lid zou zijn geweest van de ETA. Volgende week donderdag beslist het gerechtshof of zijn uitlevering aan Spanje al dan niet kan worden doorgevoerd.

De advocaat van Esteban, Iñigo Elkoro, hoopt dat de Nederlandse autoriteiten niet tot uitlevering zullen overgaan. "Er wordt in de Spaanse gevangenissen nog altijd gemarteld", voert hij aan, naast het argument dat Esteban slechts "collaboreerde" met de ETA. Elkoro's vader is een van de 23 leden van het hoofdbestuur van Herri Batasuna die in de gevangenis een straf uitzitten wegens, om het elegant te formuleren, een onjuist uitoefenen van het politieke ambt. Veel hoop dat Esteban niet wordt uitgeleverd, heeft hij niet. "De Spaanse regering is er eerder in geslaagd andere autoriteiten te overtuigen van haar gelijk."

Contacten

Het proces in Haarlem komt op een moment dat er weer contacten zijn tussen de Spaanse regering en de ETA. Gisteren bevestigde de Spaanse premier, José Maria Aznar, dat zijn regering contacten heeft gelegd met de terroristische afscheidingsbeweging. Vertegenwoordigers van de regering en van de ETA hebben elkaar drie weken geleden buiten Spanje ontmoet. Het was de eerste ontmoeting sinds de extremistische Baskische beweging in september een bestand afkondigde.

De eerste contacten tussen de Spaanse regering en de Baskische afscheidingsbeweging ETA hadden in België plaats. De regering heeft daarbij opnieuw kenbaar gemaakt dat zij geen concessies doet ten aanzien van eisen van de ETA over 500 gevangen zittende leden. De ETA-afgevaardigden hebben herhaald dat ze van zowel Madrid als Parijs de officiële erkenning van hun recht op zelfbeschikking willen en dat Baskenland ook Navarra en Frans Baskenland omvat.

De ETA heeft volgens het dagblad El Mundo bevestigd dat ze voorlopig de wapens in de kast houdt, maar de terreurbeweging piekert er niet over om ze uit handen te geven. De ETA zweert de gewapende strijd niet af. Wel zou de ETA hebben beloofd te proberen gewelddaden van bendes Jarai-jongeren in Baskische steden tegen te gaan.

De twee partijen zijn niet nader tot elkaar gekomen, maar er is afgesproken na de gemeentelijke verkiezingen in Spanje van 13 juni opnieuw bijeen te komen. Meer dan de Europese is de gemeentelijke stembusronde van belang voor de politieke verhoudingen in Spaans Baskenland. Als de nationalistische partijen de traditioneel-constitutionele terugwijzen, is dat een opsteker voor de ETA. Esther Agirre moet het allemaal eerst nog zien gebeuren. De invallen van de Spaanse politie, de Guardia Civil, in de partijburelen in San Sebastian, in maart jongstleden, liggen haar vers in het geheugen. Kennelijk probeert Aznar het Baskische nationalisme te neutraliseren door met de ETA aan tafel te gaan zitten. Merkwaardigerwijs doet hij dat niet met Euskal Herritarrok. Agirre: "Wij zijn het vredesproces in Baskenland hartelijk toegedaan. We streven een werkelijke en solide vrede na. Geen vrede aan de leiband van Madrid."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 9 juni 1999

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

Eigenzinnig Europees geluid in Spanje

Bekijk de hele uitgave van woensdag 9 juni 1999

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken