Bekijk het origineel

In het Zoommeer kronkelt veel aal

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

In het Zoommeer kronkelt veel aal

Magere jaren gaan Zeeuws zoet binnenwater voorbij

5 minuten leestijd

BRUINISSE - Aan de fuiken ligt het in ieder geval niet. Terwijl de palingvissers op het IJsselmeer de buikriem moeten aanhalen, kronkelen de palingen uit het Zoommeer naar hartelust in de fuiken van Jan Stouten, die dezelfde vangstmethode hanteert. De Bruinisser visserman hoor je niet klagen over de kilo's gladde jongens die hij uit het water tilt. Integendeel. In het Zeeuwse binnenwater komt veel vis voor.

En eigenlijk zou hij die andere prachtige zoetwatervissen ook wel willen oogsten. Vooral de commercieel interessante snoekbaars is massaal aanwezig. "Ieder jaar gaat er zeker voor een miljoen gulden op natuurlijke wijze dood", vertelt de palingvisser met enige ergernis.

Probleem is dat de zogenoemde schubrechten bij de sportvisserij liggen. Er zijn echter plannen om die terug te geven aan de binnenvissers. Tot grote boosheid van de grootste hengelsportorganisatie in ons land, de NVVS. Volgens hen zijn de schubrechten ooit van de beroepsvissers gekocht. Het IJsselmeer vormt daarop een uitzondering. Daar mogen palingvissers wel snoek, baars en snoekbaars vangen.

Staatssecretaris Faber heeft nu een nota klaarliggen waarin ook de andere binnenvissers wat meer speling krijgen. De Tweede Kamer moet daar nog een eindoordeel over geven. Ook Stouten heeft inmiddels een verzoek ingediend om schubvis te mogen vangen. Want vis zit er zat, zegt hij.

En dat wordt ook duidelijk zodra hij z'n palingfuiken -afdankertjes uit het IJsselmeer- licht. Behalve kronkelende paling, weten ook diverse witvissen in de nauwe openingen door te dringen. Maar indruk maken vooral de vele honderdduizenden snoekbaarsjes. Ze gaan direct weer het ruime sop in, om nog even flink te groeien, als ze tenminste die kans krijgen. Want er wordt flink op hen gejaagd. Aalscholvers, meeuwen, maar ook soortgenoten lusten de jonge vis rauw. Desondanks weten talloze jonkies volwassen te worden.

Inmiddels zit er zo veel snoekbaars dat er ieder jaar voor zeker een miljoen gulden op natuurlijke wijze afsterft, vertelt Stouten. "Ontzettend jammer, want nu heeft niemand er wat aan." Helemaal waar is dat niet. Het is een publiek geheim dat diverse AOW'ers, WAO'ers en WW'ers en dagelijks een aardig zwart zakcentje bijverdienen. In hun kleine motorbootjes, voorzien van elektronische "fishfinders", halen ze zo 1000 kilo per week naar boven. En een kilo snoekbaars doet al gauw 10 tot 15 gulden.

Vlet

Iedere dag vaart Stouten met twee zoons in de platte aluminium vlet met een 75 pk zware moter het Zoommeer op. Het zoete binnenwater is in 1987 ontstaan na afsluiting met onder meer Oesterdam en Philipsdam. Het Zoommeer omvat het Markiezaat bij Bergen op Zoom, het Schelde-Rijnkanaal en de Krammer en Volkerak. Bijna tien jaar werd er nauwelijks vis gevangen in het brakke water, maar sinds een jaar of drie gaan de vangsten excelsior. Per dag ontdoet de visser van Bruinisse z'n 80 fuiken van hun inhoud.

In het 6000 hectare grote gebied heeft Stouten 200 fuiken staan. Iedere week worden die tweemaal gelicht en om de ongeveer tien dagen worden ze schoongespoten. Wat dat betreft zijn palingen kieskeurig. Van stinkende fuiken moeten ze niets hebben.

In totaal hebben vijf vissers vergunning om in het Zoommeer paling te vangen. De fuiken zijn tientallen meters lang en worden via een door Stouten zelfontworpen netrol naar binnen gehesen. Kleine palingen kunnen ontsnappen door de koperen ringen aan het uiteinde van de fuik. De verplichte grootte van die opening ligt wettelijk op minimaal 13 mm. Stouten gebruikt ringen van 16 mm en wil zelfs naar 18 mm. "Die kleine palingen worden vanzelf groot. En dan zijn ze een stuk meer waard."

Ook zonder die kleintjes weet de aalvisser per fuik minstens een kilo aal binnen te halen. Op jaarbasis gaat het om een besomming van ongeveer 120.000 gulden, ruim voldoende om er van te kunnen leven. Toch heeft Stouten naast zijn vissersactiviteiten een goedlopend foeragebedrijf.

Toename

De maatse paling gaat in grote plastic bakken en de bijvangst mag overboord. Voordat de aal wordt meegenomen naar huis, mogen ze overigens nog een nacht logeren in het water. Op een geheime plek, dat wel. Want de bundel verse paling is zo'n 15 gulden per kilo waard. Gerookte paling brengt zelfs het dubbele op. Maar dat verzorgt Stouten alleen op bescheiden schaal. Het verwateren is nodig om ze van binnen lekker schoon te spoelen.

Terwijl op de meeste plaatsen in Nederland aalvissers steen en been klagen en de Anguilla zelf inmiddels op de lijst van "gevoelige soorten" staat, is de palingstand op het Zoommeer alleen maar toegenomen. Via de Westerschelde weet de jonge glasaal in flinke hoeveelheden het Zoommeer binnen te dringen. Waarom daar wel en in de rest van Nederland nauwelijks, is niet duidelijk. De palingvisser zelf heeft er geen verklaring voor. Ook de Organisatie ter Verbetering van de Binnenvisserij (OVB) en het Rijksinstituut voor Visserij Onderzoek (Rivo) moeten het antwoord schuldig blijven.

Officieel verkeert de palingstand in Europa nog steeds in een grote dip. De eurofractie van SGP/RPF/GPV heeft vorig jaar zelfs in Brussel aangedrongen op maatregelen tegen het wegvangen van glasaaltjes rond de Golf van Biskaje.

Dat laatste wordt gezien als een van de oorzaken van de teruggelopen aalstand. Andere oorzaken zijn vervuiling -waardoor de verzwakte vissen de lange reis naar paaiplek Sargassozee bij Cuba niet meer kunnen maken-, overbevissing en de bouw van sluizen, stuwen en dammen. Die belemmeren de trek van de glasaal. Er is een klein lichtpuntje. De laatste jaren is er weer wat meer glasaal waargenomen voor de Nederlandse kust.

De Europese Commissie deelt de zorg van de SGP/RPF/GPV-fractie. Er wordt onderzocht of de palingstand een steun in de rug nodig heeft via het uitzetten van jonge paling in de Europese wateren. Het zal de vissers op het Zoommeer een zorg zijn. Voorlopig gaan de magere palingjaren aan hen voorbij.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 8 juli 1999

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

In het Zoommeer kronkelt veel aal

Bekijk de hele uitgave van donderdag 8 juli 1999

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken