Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Thee: een eenvoudig blaadje verovert de wereld

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Thee: een eenvoudig blaadje verovert de wereld

5 minuten leestijd

Een oude Chinese legende vertelt het verhaal van keizer Chen Nung, die meer dan 2000 jaar voor Christus leefde. Op een van zijn reizen rustte de geleerde keizer uit onder een wilde theestruik en kookte een pan water op een vuurtje. Met het oog op de hygiëne dronk hij alleen maar gekookt water. De wind stak op en er waaiden enkele blaadjes van de struik in de pan kokend water. Het aldus ontstane brouwsel vond de keizer zo verkwikkend dat hij de thee als nationaal drankje introduceerde.

Tot in de derde eeuw voor Christus werd thee als medicijn gemaakt van de jonge groene bladeren van wilde theestruiken. Vervolgens gingen boeren theestruiken kweken en werden er procedures ontwikkeld om de thee te drogen en zo te kunnen bewaren. Vanaf de zesde eeuw na Christus werd thee niet langer als medicijn gebruikt maar alom in China als genotmiddel gedronken. De tot blokken geperste groene blaadjes gingen als betaalmiddel dienen en Chinese kooplieden voeren daar wel bij.

Japanse boeddhistische monniken die op studiereis in China waren, leerden de thee kennen als middel om de concentratie te bevorderen en om wakker te blijven tijdens lange uren van meditatie. Ook de Japanse keizers dronken thee aan het hof. Zo werd de theeceremonie, die in China vanaf de elfde eeuw langzaam verloren ging, in Japan tot een uiterst verfijnde cultus ontwikkeld. De belangrijkste principes die hierin voorkomen zijn: harmonie, respect, zuiverheid en rust. Een Japanse theeceremonie kan wel tot vier uur duren in een speciale kamer of theehuis.

Groene thee

Pas rond 1600 waren het de Nederlanders en de Portugezen die thee naar Europa brachten. De Portugezen vanuit China, de Nederlanders vanuit Java. Grote karavanen uit China voerden thee aan voor Rusland en tot op heden bestaat er nog een Russisch merk thee onder de naam "Russische Karavaan". In Frankrijk, Italië en Duitsland heeft de thee nooit de koffie van de eerste plaats kunnen verdringen, maar in Rusland en vooral Engeland is thee de belangrijkste nationale drank geworden.

De thee verbeterde de volksgezondheid niet alleen als medicijn. Er werd ook minder sterke drank genuttigd: het bier aan het ontbijt werd vervangen door thee! Men moest het slechte water koken, zodat ziektekiemen geen kans kregen en minder mensen ziek werden, een wetenschap die al eeuwen bij de Chinezen bekend was.

Tot 1830 werd er alleen maar groene thee gedronken, voornamelijk uit China. Inmiddels werd er in India vanaf de Himalaya (Darjeeling) tot aan het eiland Ceylon (nu Sri Lanka) door fermentatie zwart geworden thee verbouwd, die al snel populair werd. Nu drinkt men bijna alleen nog maar zwarte thee, en is de groene, minder bewerkte soort slechts te koop in theewinkels en toko's.

Tegenwoordig is er weer vraag naar "eerlijke" producten, en verdwijnen de met chemische fruitsmaakjes bewerkte theesoorten naar de achtergrond om plaats te maken voor ouderwetse soorten als Earl Grey, Assam, Lapsang souchong en Darjeeling, de champagne onder de theesoorten. Eerste pluk Darjeeling, de nieuwe loten van de struiken, die in april worden geplukt, wordt vaak net zo verhandeld en geïmporteerd als beaujolais.

Societyroddels

De Afternoon Tea werd in 1840 uitgevonden door hertogin Anna van Bedford, die de tijd tussen de vroege lunch en het late diner te lang vond duren. Rond vier uur bestelde ze een blad met thee, sandwiches en cake en nuttigde dat met haar vriendinnen onder het uitwisselen van de laatste societyroddels. Dit werd al spoedig door de elite overgenomen en de tea-party's werden gelegenheden om elkaar te zien en gezien te worden. Dikwijls ging men naar verschillende party's op een middag! De afternoon-t ea, ook wel low-tea genoemd, mag overigens niet verward worden met de high-tea, ook wel meat-tea geheten. De laatste is namelijk een stevige maaltijd, die door de arbeiders gegeten wordt na een dag hard werken.

Alhoewel de tijd van de afternoon-tea definitief plaatsgemaakt heeft voor het jachtige huidige leven, grijpen de Engelsen elke speciale gelegenheid aan om een traditionele tea-party te houden. Er verschijnen dan ook weer kookboeken die het bakken van bijvoorbeeld de fruitcake, waar je weken van tevoren mee kunt beginnen, haarfijn uit de doeken doen. Het is ook een leuk idee om een verjaardag in de zomer eens ouderwets in de tuin te vieren, met romantische zitjes en een buffettafel met diverse soorten thee, komkommersandwiches en aardbeientaart. Natuurlijk mogen de echte Engelse scones niet ontbreken: kleine cakejes, die geserveerd worden met zelfgemaakte jam en clotted cream; een volle room die alleen bij speciaalzaken te verkrijgen is. In het boek van Clara ten Houte de Lange, "De Engelse tea", staan alle recepten en tips voor een geslaagd feest overzichtelijk bij elkaar.

Gouden regels

Hierbij volgen haar vijf gouden regels voor het zetten van een lekker kopje thee: 1. Vul de ketel met vers, koud leidingwater. Gebruik nooit water uit de boiler. 2. Verwarm de theepot met kokend water. 3. Schep voor een volle theepot twee schepjes thee in de pot of hang er twee zakjes in. De Engelsen houden zich aan een theelepeltje thee per persoon en een schepje voor de pot. 4. Laat de thee ongeveer vijf minuten trekken op een theelichtje of onder een muts. 5. Roer de thee even door en schenk ze direct (door een zeefje) in de kopjes. Voeg suiker, melk of citroen naar smaak toe.

N.a.v. "De Engelse tea", door Clara ten Houte de Lange; uitg. Kosmos-Z&K Uitgevers, Utrecht, 1999; ISBN 90 215 3500 9; 96 blz.; 19,90.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 17 juli 1999

Reformatorisch Dagblad | 28 Pagina's

Thee: een eenvoudig blaadje verovert de wereld

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 17 juli 1999

Reformatorisch Dagblad | 28 Pagina's

PDF Bekijken