Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Crisis blijft sluimeren in Ecuador

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Crisis blijft sluimeren in Ecuador

Bevolking zal opnieuw in opstand komen als nieuwe president "dollarisatie" voortzet

7 minuten leestijd

QUITO - Herstel je belabberde economie door gezwind de Amerikaanse dollar als wettig betaalmiddel in te voeren. Zo'n "dollarisatie" was het belangrijkste programmapunt van de laatste twee Ecuadoraanse presidenten en nu ook van de nieuwe, Noboa. Aan de zoveelste politieke crisis in het Andesland kwam na een kortstondige staatsgreep een eind. De vraag is voor hoe lang. "We wachten af wat zijn plannen en bedoelingen zijn."

"De prijzen zijn hier de afgelopen twee weken verdubbeld. Niet enkele, maar alle", zegt Armando Perez, als wetenschapper verbonden aan het Instituut voor Economisch Onderzoek van de Centrale Universiteit te Quito in Ecuador. Brood, toiletpapier en noem maar op, het is bijkans onbetaalbaar geworden. Ruim de meerderheid van de Ecuadoranen kan het leven niet meer bekostigen en dreigt dieper weg te zakken dan ooit in de poel van de armoede. Geen wonder dat ze de laat- ste weken massaal zijn gaan demonstreren.

Indianen

Een opvallend kenmerk aan de coup van de afgelopen dagen in Ecuador was dat het vooral indianen waren die aan de basis stonden van de sociale onrust - iets wat tamelijk ongebruikelijk is. Zelden komen indianen, gedwee als ze zijn, regelrecht in opstand tegen het wettig gezag. "Vijfhonderd jaar hebben ze zich onderworpen, maar nu het echt nijpend wordt, protesteren ze explosief", zegt Perez. In Ecuador leven 28 indianenstammen. Van de ruim 12 miljoen inwoners van Ecuador zijn 3,5 miljoen indianen. Zij worden "indiginas" genoemd, ze hebben hun eigen, inheemse taal: het Quechua. Indianengroepen vormen meer dan een kwart van de bevolking. Ruim de helft van de Ecuadoranen zijn mestiezen, na- komelingen van indianen en Span- jaarden. Blanken en zwarten, elk cir- ca 10 procent, zijn minderheidsgroepen.

Dalende grondstoffenprijzen van vooral olie en bananen alsmede natuurrampen hebben een meedogenloos effect gehad op de economie van Ecuador. De inflatie bedraagt 60 procent en de buitenlandse schuld is zo'n 30 miljard gulden. Vooral de armste bevolkingsgroepen worden zwaar getroffen. Zeker 70 procent leeft er onder het bestaansminimum: niet alleen de sloppenbewoners, maar ook de arme boerenindianen in de hooglanden. Jongeren van de laatsten zochten de afgelopen jaren in Europa verdiensten in de straatmuziek. In hun kleurrijke dracht en met hun exotische groepsoptreden trokken ze als het ware een scherm op voor de toedracht van hun komst: doffe ellende.

Vanuit die achtergrond slaagde de Conaie, een overkoepelend orgaan van de Ecuadoraanse indianennaties, er de afgelopen weken in de woede van de achterban tegen president Mahuad te kanaliseren. Nooit eerder togen er zoveel indianen naar de stad om daar de opheffing van de van corruptie doordrenkte uitvoerende, gerechtelijke en wetgevende macht te vragen.

De maat was vol. Een jaar lang hadden de indianen onderhandeld met de autoriteiten in Quito voor verbetering van de levensomstandigheden, zoals grond. Deze besprekingen waren op een dood punt aangeland en heeft de animo om -vreedzaam- naar Quito te marcheren slechts aangewakkerd, verklaart Perez. "Ze zijn tegenwoordig uitstekend georganiseerd en hebben de macht hun rechten op te eisen."

Machthebbers

Een tweede opvallend kenmerk is de manier waarop in Ecuador staatsgrepen worden gepleegd. Ze vallen onder de categorie halfslachtige coups. De op twee na laatste president, Bucaram, werd in 1997 uit het ambt gezet. Zes maanden na zijn inauguratie sloeg het volk aan het morren over diens rigoureuze economische stabiliteitsplan. Dat plan vertoonde dezelfde trekken als dat van de nu afgezette president Mahuad. Het congres zette Bucaram wegens "mentale onbekwaamheid" aan de kant en benoemde Fabian Alarcon tot president.

Bucaram nam dat niet en verklaarde zijn vice-president Rosalia Arteaga tot staatshoofd, wat de consternatie nog groter maakte. Uiteindelijk schiep een militaire uitspraak helderheid in de zaak. Alarcon werd interim-president en voor 1998 werden vervroegde verkiezingen uitgeschreven. Uit die verkiezingen kwam Mahuad als winnaar tevoorschijn.

Mahuad probeerde hetzelfde als zijn voorganger. Hij opteerde voor een drastische bezuinigingsoperatie, met inbegrip van prijsverhogingen voor brandstof en elektriciteit. Daarbij keek hij met een schuin oog naar het Argentijnse model, dat de munt had vastgekoppeld aan de Amerikaanse dollar en waar de dollarisatie vruchten afwierp.

Armando Perez vindt die vergelijking mank gaan. "In Argentinië is sprake van een geheel andere situatie. Het is meer dan Ecuador een exportland. En vergeet niet dat de dollarisatie ook hier ten koste van het volk gaat. In een rapport las ik dat de Argentijnen veel vlees exporteren, maar dat er voor henzelf vlees van honden en katten overblijft."

Een van de dingen die voor de meeste onvrede onder de bevolking zorgde, was Mahuads streven om de Ecuadoraanse munteenheid, de sucre, te vervangen door de Amerikaanse dollar, waar hij vorige week toe overging. Hij hoopte hiermee de enorme inflatie te kunnen beteugelen. Armando Perez tekent ernstige bezwaren aan tegen de dollarisatie, die zijns inziens het probleem niet oplost. "De armen zullen er alleen maar slechter op worden." Zijn alternatief is: verlaag de rente, verhoog het productieniveau, maak het land efficiënt en straf de banken af voor hun speculatiedrift.

Ecuador is in zijn ogen geen ware democratie, maar een "papieren democratie." Machtskoepels hebben de macht in handen en het systeem is verrot en wil nu, door wanhoop gedreven, een greep doen naar de dollar als wondermiddel. Perez: "Je kunt alleen een andere munt invoeren na jarenlange voorbereiding en deugdelijke overwegingen. Europa doet er toch ook jaren over om de euro in te voeren. Ik erken, op den duur zullen we in Latijns-Amerika moeten ijveren voor een gezamenlijke munt, maar dat vraagt tijd en bezinning."

De nieuwe president, de 62-jarige advocaat en vice-president Noboa, moet het tot 2003 zien vol te houden. Van hem is geen radicale koersverandering te verwachten. Dat kan inhouden dat de teleurgestelde indianen, die met 15.000 man naar de hoofdstad Quito waren getogen, opnieuw aan de bel zullen trekken. Hopelijk zal Noboa meer dan Mahuad dat deed in dialoog treden met de bevolking, zoekt hij politieke consensus en legt hij grote sociale verantwoordelijkheid aan de dag, hoopt Perez.

Leger

Een derde markant kenmerk van de coup is de opstelling van het Ecuadoraanse leger. De strijdkrachten in dit land maken zich niet zoals bijvoorbeeld in Chili of Argentinië schuldig aan repressieve acties tegen het volk of vertrappen van de mensenrechten. In Ecuador is het leger de afgelopen jaren steeds vaker de zijde van het volk gaan kiezen. De samenstelling van het leger is hier debet aan, legt Armando Perez uit. De meerderheid van de militairen is afkomstig uit de middelste en onderste lagen van de bevolking en de indigenas. De soldij is niet van het gehalte om over naar huis te schrijven, wat een extra reden kan zijn het geweer op het presidentiële paleis te richten.

Zaterdag bleek waar de loyaliteit van het leger lag. Een aantal officieren sloot zich spontaan bij de demonstranten aan en later riep de legertop Mahuad op tot aftreden "om bloedvergieten te voorkomen." Mahuad weigerde dit, waarop een inmiddels gevormde driekoppige junta hem afzette. De junta bestond uit legerleider generaal Carlos Mendoza, rechter Carlos Solorzano en de leider van het inheemsenprotest, Antonio Vargas.

Alle buurlanden, met Venezuela voorop, keurden de coup af. Ook de Europese Unie veroordeelde zaterdag de coup. De sterkste druk kwam van de VS, die waarschuwden de economische steun aan Ecuador te beëindigen als de macht niet zou worden teruggegeven aan het democratisch gekozen bestuur. Generaal Mendoza reageerde hierop door zaterdag de junta op te heffen en de macht over te dragen aan Noboa.

Indianenleider Vargas voelt zich, begrijpelijk, verraden door Mendoza. Hij zei dat zijn aanhang de regering-Noboa niet erkent en dat ze hun strijd voor verandering zullen voortzetten. De meeste van de duizenden hooglandbewoners die vorige week naar Quito waren getrokken, aanvaardden echter de terugtocht naar hun dorpen. Voor hoe lang, dat hangt van Noboa's politieke wil af om daadwerkelijk tot hervormingen te komen voor meer democratie en minder maffia.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 25 januari 2000

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

Crisis blijft sluimeren in Ecuador

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 25 januari 2000

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

PDF Bekijken