Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Tournemire

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Tournemire

3 minuten leestijd

"Plotseling is mij een engel verschenen, een viool in de linkerhand en een strijkstok in de rechterhand. De strijkstok op de viool geplaatst komt er een melodie tot klinken. Mijn ziel is als bedwelmd..." In 1932 bezocht Charles Tournemire, Francks opvolger als organist aan de Parijse Ste.-Clothilde, Assisi. In deze fraaie middeleeuwse stad in het groene Umbrië kwam de jonge koopmanszoon Franciscus rond 1200 tot bekering, waarna hij besloot om zijn verdere leven door te brengen in armoede en boete ten dienste van de naaste. Onder de indruk van deze inspirerende man componeerde Tournemire "Sei Fioretti", zes bloempjes, muzikale miniaturen bij woorden van Franciscus. In deze Fioretti spreekt Franciscus van zijn kleinheid en verachtelijkheid voor God, maar ook van Gods goedheid, waardoor hij mag spreken met de vogels en de tekenen van Christus' lijden in zijn lichaam mag dragen.

Tournemire maakte er wondermooie muziek bij; muziek waarin melodieën in aanbidding omhoogstijgen, waarin engelen musiceren, vogels zingen en het zonlicht door de bomen strijkt. De Fioretti werden door de organist Tjeerd van der Ploeg op cd gezet. Na een viertal cd's waarop hij delen uit Tournemires "L'Orgue Mystique" vertolkte, is deze organist nu begonnen met het maken van een viertal producties waarop Tournemires overige orgelwerken te horen zullen zijn. Op het eerste deel uit deze serie zijn behalve de Fioretti twee symfonieën van de Franse grootmeester te beluisteren.

Deze stukken, waaronder de Symphonie Choral, zijn echter heel wat moeilijker verteerbaar dan de Fioretti. De Symphonie Choral werd in 1935 bij de tekst van Psalm 18 gemaakt. Gedurende zes achtereenvolgende delen worden diverse beelden uit de Psalm -banden van de dood; dreunende aarde; schijnende lamp- muzikaal geïllustreerd. De symfonie komt aanvankelijk als een onnavolgbaar blok geluid over doordat Tournemire gebruikmaakt van thema's die net als in het gregoriaans niet aan een maatsoort gebonden zijn. Het is tegelijk een gevolg van het feit dat de componist deze vaak grillige thema's op de meest onverwachte momenten, in virtuoze klankenslingers dan wel omgeven door veelstemmige akkoorden, uit de notenbrij laat opduiken. Pas na intensief luisteren, ga je patronen, motieven, thema's herkennen en begin je te begrijpen wat de componist zeggen wil.

De "Symphonie Sacrée" uit 1936 is toegankelijker. Het middenschip van de kathedraal van Amiens was de inspiratiebron voor dit werk. Na een prelude -even overweldigend als de vele door- en vergezichten waarmee de bezoeker van de kathedraal wordt geconfronteerd- volgt een fuga die met z'n zwevende thema onnavolgbaar door de kerk danst en draait. Na een koraal -lang en weids als het schip in Amiens- besluit Tournemire de symfonie met een finale, waarin onder samenvoeging van de voorgaande thema's de grootheid van de kathedraal wordt bezongen. Van der Ploeg, die Tournemire komende maand in Schagen uitvoert, brengt diens muziek wederom uitstekend ten gehore. Evenals bij de vorige Tournemire-cd's worden de werken uitgevoerd op het Mutin-orgel van de Petruskerk in het Noord-Franse Douai. Een groot symfonisch instrument, dat met zijn Quinten, Tertsen en Mixturen wel heel wat 'platter' dan een Cavaillé-Coll klinkt, maar ook dankzij deze registers vormt het een prima middel om Tournemires soms grillige muziek tot zijn recht te laten komen.

N.a.v. "Charles Tournemire - Oeuvres d' Orgue, vol. 1; Tjeerd van der Ploeg, Mutin-orgel St. Pierre, Douai (Fr)"; VLS Records; VLC 1199.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 13 maart 2000

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

Tournemire

Bekijk de hele uitgave van maandag 13 maart 2000

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

PDF Bekijken