Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

George W. Bush en de doodstraf

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

George W. Bush en de doodstraf

5 minuten leestijd

Na negentien jaar in een dodencel te hebben gezeten, is vorige week donderdag Gary Graham in de Amerikaanse staat Texas geëxecuteerd. Hij was de 135e gedetineerde in vijf jaar tijd die onder gouverneur en presidentskandidaat George W. Bush een dodelijke injectie kreeg toegediend.

Grahams executie was omstreden omdat hij op grond van de verklaring van één enkele getuige moest sterven. Deze hield vol dat zij in 1981 zag hoe de toen 17-jarige Graham iemand doodschoot op een parkeerplaats. Het verslag van twee andere getuigen, die Graham niet van de schietpartij herk enden, werd tijdens de procedure als irrelevant terzijde geschoven.

Demonstranten eisten herziening van het vonnis, maar dat mocht niet baten. Geen enkel rechtscollege zag de noodzaak tot herziening van het vonnis in. Bush kon, zelfs als hij dat had gewild, niets ondernemen tegen de executie. De gouverneur haalde zijn schouders op over kritiek op het rechtssysteem. In zijn staat was nog nooit een onschuldig iemand geëxecuteerd.

Bush begreep dat de zaak internationaal de aandacht trok, omdat de doodstraf nu eenmaal "een emotionele kwestie" is. "Na alle feiten te hebben overwogen, ben ik ervan overtuigd dat er recht is geschied", zei hij. "God zegene de slachtoffers, de familieleden van de slachtoffers en meneer Graham."

Graham is gestorven, maar daarmee is de zaak niet afgesloten. De doodstraf zal Bush waarschijnlijk achtervolgen tot Amerika begin november naar de stembus gaat. De meerderheid van de burgers is het van harte met Bush eens als hij verklaart dat het executeren van een moordenaar de beste manier is om te voorkomen dat die nog meer mensen ombrengt.

Wat de Amerikanen tegen de borst stuit, is dat de mogelijke toekomstige bewoner van het Witte Huis zo nonchalant over de doodstraf praat. Tijdens een debat over de doodstraf schoot hij in de lach toen het om een bepaald iemand ging die op de nominatie staat om geëxecuteerd te worden. Om de dood(straf) lach je niet. Het gevolg is dat de kiezers terecht twijfelen aan het karakter van de Republikeinse presidentskandidaat.

Menig Amerikaan fronste ook de wenkbrauwen toen de gouverneur van Texas zei dat in zijn staat nog nooit een onschuldig iemand is gevonnist. De rechters en de juryleden hadden het iedere keer bij het juiste eind. Dat is dus de vraag. Uit een nieuwe studie van de gerenommeerde Columbia University in New York blijkt dat de meerderheid van alle ter dood veroordeelden geen eerlijk proces had gekregen.

Tweederde van alle doodvonnissen die tussen 1976 en 1995 in de VS werden uitgesproken, werd in hoger beroep nietig verklaard, meestal wegens grove fouten van een incompetente verdediging of omdat overijverige politieagenten en officieren van justitie ontlastend bewijsmateriaal achterhielden. Vijfenzeventig procent van de veroordeelden kreeg dan ook in hoger beroep een veel lichtere straf. Zeven procent moest zelfs worden vrijgesproken.

Wie geld heeft voor een team doorgewinterde advocaten, heeft in de rechtszaal meer kans dan een arme sloeber. In de praktijk lopen kansarme zwarten en latino's een groter risico in de dodencel te belanden dan de vaak beter verdienende blanke Amerikanen. Het rechtssysteem houdt een vorm van klassenjustitie in stand.

Van alle Amerikaanse advocaten is 98 procent blank. Volgens de National Association for the Advancement of Colored People (NAACP) draaien de gerechtelijke molens veel sneller als een zwarte een blanke ombrengt dan wanneer er binnen de zwarte gemeenschap iemand wordt gedood. Zwarte zware misdadigers worden vaker tot de doodstraf veroordeeld dan blanken, maar de vonnissen worden om politieke redenen minder vaak voltrokken.

Zoals gezegd staat de meerderheid van de Amerikanen nog altijd achter de doodstraf. Daar veranderen ook de onthutsende onderzoeksresultaten niets aan. Ze leiden er wel toe dat er groeiend onbehagen is over foutieve vonnissen. In januari baarde George Ryan, de Republikeinse gouverneur van Illinois en een overtuigd voorstander van de doodstraf, opzien met de aankondiging dat er in zijn staat geen executies meer zouden worden voltrokken. Wat was het geval: dertien ter dood veroordeelden bleken in hoger beroep onschuldig. Ryan moest er niet aan denken dat er in Illinois onschuldigen de doodstraf zouden krijgen.

Senator Patrick Leahy, een Democraat uit de staat Vermont, wil dat iedere aangeklaagde recht krijgt op een DNA-analyse in het strafrechtproces. Zijn wetsontwerp maakt grote kans aangenomen te worden. Hoewel ook met een DNA-test fouten kunnen worden gemaakt, zal de invoering ervan toch tot een algemene vergroting van de rechtszekerheid leiden.

Bush' tegenstander bij de presidentsverkiezingen, de Democraat Al Gore, houdt zich intussen op de achtergrond. Hij is een verklaard voorstander van de doodstraf, maar dat wordt waarschijnlijk meer door politieke motieven ingegeven. Net zoals bij president Clinton. Toen deze acht jaar geleden voor het eerst aan de presidentsverkiezingen meedeed, drukte hij als gouverneur van Arkansas de executie van een verstandelijk gehandicapte door. Clinton wilde nu eenmaal niet het etiket krijgen van een slap politicus.

De doodstraf voor moordenaars is zwaar, maar rechtvaardig. In de gevallen van de moorden op de 13-jarige Sybine Jansons uit Maarn en de 10-jarige Nienke uit Schiedam is het te betreuren dat de doodstraf in Nederland niet meer wordt toegepast. Anderzijds mogen er geen fouten worden gemaakt, omdat die nu eenmaal onherstelbaar zijn. En het toepassen van de doodstraf om er politiek voordeel mee te behalen, is helemaal verwerpelijk.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 29 juni 2000

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

George W. Bush en de doodstraf

Bekijk de hele uitgave van donderdag 29 juni 2000

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

PDF Bekijken