Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Fischer wil geen superstaat vormen

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Fischer wil geen superstaat vormen

"Europa altijd combinatie van gemeenschappelijk en nationaal"

5 minuten leestijd

STRAATSBURG - Half mei blies de Duitse minister van Buitenlandse Zaken, Joschka Fischer, de oude gedachte van een Europese federatie nieuw leven in. Maar, zo legde hij gisteren in Straatsburg uit, hij heeft niet de vorming op het oog van een superstaat die alles regelt en met opheffing van de afzonderlijke landen. "Europa zal altijd een combinatie zijn van gemeenschappelijk en nationaal."

Praten over hoe de EU er in het finale stadium uitziet. We mogen het volgens de bewindsman niet afdoen als enkel een uitwisseling van visionaire gedachten; het gesprek daarover beschouwt hij als een pure noodzaak, tegen de achtergrond van de vraag hoe we de Unie met straks meer dan 25 leden bestuurbaar kunnen houden. "Uiterlijk in 2002 moeten we concreet beginnen aan die discussie, anders koersen we af op een crisis, vrees ik."

Uitbreiding

In zijn rede van bijna twee maanden geleden aan de universiteit van Berlijn schetste Fischer welke gedaante de EU naar zijn opvatting uiteindelijk dient aan te nemen. Sinds die tijd zwelt het debat over dat onderwerp aan. Gedurende de tweede helft van dit jaar onderhandelen de vijftien regeringen over de aanpassingen in de interne spelregels die nodig zijn op de korte termijn. Ondertussen trekken ook de institutionele hervormingen voor de lange termijn steeds meer aandacht.

Gisteren was Fischer te gast in het Europees Parlement (EP). Daar mocht hij op uitnodiging van die instelling zijn persoonlijke ideeën toelichten. Maar eerst hield hij een hartstochtelijk pleidooi voor de uitbreiding met de kandidaten uit het voormalige Oostblok.

"De eenwording had aanvankelijk noodgedwongen alleen betrekking op het westen. Na het verdwijnen van het IJzeren Gordijn staan we voor de taak dat proces toe te passen op het gehele continent. Het integratieprincipe verandert landen van vijanden tot partners van elkaar. Joegoslavië leerde ons dat er geen twee Europa's mogelijk zijn zonder de dreiging van voortdurende conflicten."

De samensmelting behoort naar de opvatting van Fischer, die zichzelf aanduidde als "een overtuigd integrationist", niet beperkt te blijven tot een los verband, tot alleen een vrijhandelszone. "Dan betalen we een hoge prijs. Zelfs de grootste naties in Europa zijn te klein om in het tijdperk van globalisering, in de wereld van nu, op hun eigen houtje mee te komen."

Federatie

Geen vrijblijvende uitwisseling van gedachten, zoals vermeld, over idealen en vergezichten voor de verre toekomst. Fischer: "In het lopende decennium moeten we besluiten waar we naartoe gaan. De hamvraag luidt hoe je garandeert dat een EU van de beoogde omvang handelingsbekwaam is. Daaruit vloeit vanzelf een grondig beraad voort over wat voor een Unie je in laatste instantie wenst."

De groene minister promootte in Berlijn het begrip federatie. Echter niet omdat hij een verenigd Europa bedoelt met het volledig schrappen van de soevereiniteit van de individuele lidstaten, zo benadrukte hij gisteren. Het beestje moest gewoon een naam hebben. "Een federatie kun je op verschillende manieren definiëren. We praten in ieder geval over een aaneensluiting van landen, en hoe zou je dat anders willen aanduiden?"

Voor Fischer zal Europa altijd zowel iets gemeenschappelijks, iets communautairs, zoals het officieel heet, als iets nationaals omvatten. Bijvoorbeeld op het punt van onze identiteit: "Die blijft een dubbele, een Europese en een nationale. Er komt geen abstracte gezamenlijke identiteit. We zullen een deel van de eigen tradities meenemen in het grote geheel."

Maar ook als het gaat om meer concrete aspecten, om de bevoegdheden op allerlei terreinen. Juist daarom dringt Fischer aan op het opstellen van een Europese grondwet. Daarin dient in zijn gedachtegang nauwkeurig te worden beschreven welke instantie over welke zaken beslist.

Hij sprak in Straatsburg van "een compromisregeling tussen wat we in EU-verband beslissen en wat op het bordje ligt van de afzonderlijke lidstaten en van de bestuurslagen daarbinnen. Over zijn persoonlijke voorkeur deelde hij mee: "Op Europees niveau alleen doen wat noodzakelijk is. Niet meer." Fischer pleit ervoor op de top van Nice, in december, het principebesluit te nemen om overleg te starten over zo'n constitutie.

Model

In het model dat de Duitse bewindsman uitdraagt voor het Europa in zijn eindfase treffen we eveneens de combinatie aan van nationaal en supranationaal. Hij wil aan het hoofd van de Unie een president, rechtstreeks verkozen door de burgers. Die formeert vervolgens een regering uit het midden van wat nu heet de Europese Raad van Ministers, dus uit leden van de kabinetten van de lidstaten. Ook in dat opzicht "een compromisstructuur."

Wat het Europees Parlement betreft denkt hij aan een stelsel met twee kamers, aan een opzet die te vergelijken is met het Huis van Afgevaardigden en de Senaat in de VS. In de ene kamer hebben volksvertegenwoordigers zitting die via Europese lijsten zijn gekozen door de bevolking. De andere bestaat uit politici die tevens afgevaardigde zijn in een nationaal parlement.

Fischer over dat laatste: "Op welke wijze doen de nationale parlementen mee? Dat is een vraag die je overal hoort, heb ik gemerkt; niet alleen in het Verenigd Koninkrijk. Na vele gesprekken concludeer ik dat de landen niet bereid zullen zijn af te zien van een sterke rol voor hun eigen parlement."

Grenzen

Daartoe uitgedaagd door een van de EP-leden wijdde Fischer in Straatsburg verder een korte beschouwing aan de geografische grenzen van de EU. "Met de aanwijzing van twaalf kandidaat-lidstaten, op de top van eind vorig jaar in Helsinki, en met het perspectief voor Turkije om zich als nummer dertien daarbij te voegen, hebben we impliciet daarover iets gezegd. Ik vind dat een historisch besluit, al behoeft het niet tegelijk een definitief besluit te zijn. Maar in ieder geval is er voorlopig genoeg politiek werk te doen."

Een lidmaatschap van Rusland acht hij "een utopie." "Dan praat je over land met maar liefst tien tijdzones." Anders verwoord: "Je kunt een muilezel ook zo zwaar belasten dat hij meteen door zijn benen zakt."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 7 juli 2000

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

Fischer wil geen superstaat vormen

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 7 juli 2000

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

PDF Bekijken