Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

"Borst opereert vanuit ethisch vacuüm"

RPF/GPV en SGP vinden dat hellend vlak in wetsvoorstel over proeven met embryo's zit ingebakken

7 minuten leestijd

Minister Borst van Volksgezondheid komt met een wetsvoorstel dat het mogelijk maakt om embryo's die na reageerbuisbevruchting niet in de baarmoeder worden ingeplant, te gebruiken voor wetenschappelijk onderzoek. RPF/GPV-kamerlid Rouvoet en zijn SGP-collega Van der Vlies kunnen zich er niet in vinden.

Op dit moment heeft de Tweede Kamer reeds een wetsvoorstel in behandeling dat het mogelijk maakt wetenschappelijk onderzoek uit te voeren met foetussen van een abortus en van een miskraam. De meerderheid van de Kamer steunt dit plan.

Minister Borst wil deze wet nu uitbreiden. De methode die de medici in ons land gebruiken bij in-vitrofertilisatie heeft tot gevolg dat er meer dan één bevruchte eicellen ontstaan. Een daarvan wordt bij de moeder ingeplant. Onderzoekers willen de overgebleven embryo's graag gebruiken voor hun onderzoek naar medicijnen tegen ziekten zoals alzheimer en parkinson. Het kabinet wil daar nu ruim baan aan geven. Ook de meerderheid van de Kamer heeft geen moeite met de nieuwe wet, zo bleek eerder deze week.

Rouvoet en Van der Vlies zijn tegen. In hun eerste reacties wijzen ze erop dat de zogenaamde restembryo's er eigenlijk helemaal niet moeten zijn. Rouvoet: "Dat heeft te maken met mijn vertrekpunt. Ik sta heel gereserveerd tegenover het verschijnsel reageerbuisbevruchting. Als er een vrucht bij de moeder is ingeplant, zijn er nog verschillende embryo's over. Hoe je het ook wendt of keert, het is beginnend menselijk leven. Met in-vitrofertilisatie creëer je ethische problemen." De SGP heeft dezelfde moeite met reageerbuisbevruchting.

De fracties zouden heel wat minder problemen met in-vitrofertilisatie hebben als wetenschappers in staat zouden zijn één eicel te laten bevruchten.

Van der Vlies: "Onderzoekers moeten hun energie erop richten dat mogelijk te maken. Dan is er sprake van een positieve ontwikkeling. Ik heb gehoord dat een dergelijke methode voorhanden is. Met het voorstel van Borst gaan we een stap de verkeerde richting op, want het mogelijk maken van wetensch appelijk onderzoek zal het ontstaan van restembryo's -wat een akelige term overigens- alleen maar stimuleren."

Verkeerd dilemma

Rouvoet en Van der Vlies vinden dat de wetenschappers de politiek voor een verkeerd dilemma plaatsen: "Ze schetsen het beeld dat de embryo's er toch zijn en dat vernietigen niet humaan is. Dan kunnen ze beter voor onderzoek worden gebruikt. Maar ik laat me niet in die keuze dwingen. De embryo's die 'overblijven' na reageerbuisbevruchting horen er eigenlijk niet te zijn", aldus Van der Vlies.

Hij vervolgt: "Het wetsvoorstel geeft dus een extra legitimatie om voor restembryo's te zorgen, want men zegt dat "er wat nuttigs mee gedaan wordt." Dat kan ik niet meemaken. Een vergelijkbare situatie doet zich voor met het foetaal weefsel van een abortus. Als je toestemming geeft om dat voor wetenschappelijk onderzoek te gebruiken, geeft dat sommigen het gevoel: Het is toch nog ergens goed voor. Die kant moet het dus niet op."

Rouvoet benadrukt dat een embryo ten diepste een menselijk leven is. "Dat verdient ten volle bescherming. Ik bespeur bij kamerleden een tendens om het probleem weg te definiëren. Ze spreken liever niet over embryo's, maar over stamcellen. Dat is misleidend.

Enige tijd geleden was ik met een aantal collega's op werkbezoek bij de Erasmus Universiteit in Rotterdam om geïnformeerd te worden over de laatste ontwikkelingen in het medisch-wetenschappelijk onderzoek. Collega's van diverse fracties vroegen de wetenschappers of het mogelijk was de bevruchte eicel de eerste weken geen embryo meer te noemen. Dan lijkt er een ethisch probleem minder te zijn. Maar de veelal jonge onderzoekers uit Rotterdam vinden dat niet acceptabel. Zij benoemen de bevruchte eicel direct als een embryo. En dan zeg ik dat er sprake is van menselijk leven, dat we moeten beschermen."

Menselijk leven

"Het onderscheid tussen een embryo en een mens in wording is daarom arbitrair, alsof je met het laatstgenoemde wel zou mogen experimenteren. V oor mij is de ervaring van mensen doorslaggevend. Een vrouw die zwanger is, spreekt vanaf het begin over haar baby, haar kind. Vanaf de bevruchting is er menselijk leven.

Het viel me deze week op dat sommige kamerleden zich nauwelijks iets van de Rotterdamse les aantrekken. Het PvdA-kamerlid mevrouw Swildens zei deze week in een landelijk dagblad dat ze nog wel een stap verder wil gaan dan Borst. Het speciaal kweken van embryo's voor wetenschappelijk onderzoek is voor haar geen probleem. "Ik spreek ook niet van kweken van embryo's, het gaat om het vermeerderen van stamcellen", zo luidde het commentaar van Swildens. Dat is dus een onjuiste voorstelling van zaken."

Verbijsterd

Ronduit verbijsterd zijn de twee kamerleden over het plan van minister Borst om een hellend vlak in de wet in te bouwen. De minister is op dit moment geen voorstander van het speciaal kweken van embryo's voor wetenschappelijk onderzoek. Maar een dergelijk verbod geldt voor een periode van drie jaar. De bewindsvrouw vindt dat het speciaal bijeenbrengen van een eicel en een zaadcel alleen voor wetenschappelijk onderzoek, mag als het maatschappelijk aanvaardbaar is.

Rouvoet: "Dat is nu nog niet het geval, maar als dat wel het geval zou zijn, is er slechts een kleine procedure nodig om het mogelijk te maken. Alles om het wel mogelijk te maken zit in principe reeds in de wet. Ik vind dat ronduit verbijsterend. Hier bouwt de bewindsvrouw een hellend vlak in de wet in. Dat kan niet. Als je vindt dat het niet kan, moet je het ook niet in principe regelen. Dat is halfslachtig. Als je zo redeneert, heb je geen eigen maatstaf, dan wacht je alleen het moment af. Als je zelf niet vanuit een bepaalde overtuiging praat, loop je onherroepelijk een keer vast. Als minister Borst het speciaal tot stand brengen van menselijk leven voor onderzoek niet aanvaardbaar acht, maar daar wel een voorziening voor in de wet maakt, is ze ongeloofwaardig."

Schokkend

"Het is werkelijk schokkend hoe de regering er blijk van geeft ook hierin geen standvastige koers te varen, maar achter de immer voortgaande wetenschappelijke ontwikkelingen en snel wisselende maatschappelijke opvattingen aan te hollen. Daarmee begeeft paars zich letterlijk en figuurlijk op een levensgevaarlijk pad", zo voegt het SGP-kamerlid Van der Vlies er aan toe.

De SGP heeft verder vernomen dat over vijf tot zeven jaar nadat de wet is ingegaan, ook het verbod op kiembaangentherapie, waarbij de veranderingen in de genen blijvend op het nageslacht worden overgedragen, vervalt.

"De minister lijkt gebiologeerd te zijn door allerlei mogelijke medische toepassingen die in het verschiet liggen. Vond zij het gebruik van embryo's vijf jaar geleden nog een inbreuk op het respect voor het menselijk leven, in het nieuwe wetsvoorstel lijkt het kabinet definitief de verkeerde weg te zijn ingeslagen", aldus Van der Vlies.

Rouvoet constateert dat het kabinet bij alle medisch-ethische onderwerpen geen vastomlijnde koers heeft: "Wat is de maatstaf voor het kabinet? Dat lijkt alleen de publieke opinie en de maatschappelijke aanvaardbaarheid te zijn. Het beleid is daardoor als een radiografisch bestuurde auto. Als toeschouwer weet je van tevoren nooit welke kant die opgaat. Daaruit trek ik de conclusie dat minister Borst opereert vanuit een ethisch vacuüm. Dat betekent per definitie richtingloosheid. Dan geef je een brevet van onvermogen af om de discussie nog enigszins sturing te geven."

Geen bescherming

Al met al zijn de kamerleden teleurgesteld. "Ik had de hoop dat de wet die de proeven met restembryo's regelt, bescherming zou bieden aan het prille menselijke leven, maar het tegendeel is het geval. Borst verschaft veeleer vrijheid om verdere stappen te zetten. Hier wreekt zich het gebrek aan een duidelijk toetsingskader. Als het gaat om ethiek en volksgezondheid, valt de zaak bij Borst stil", aldus Rouvoet.

Van der Vlies: "Met het nieuwe wetsvoorstel is het kabinet definitief de verkeerde weg ingeslagen. Het embryo wordt slechts beschouwd als een instrument, een middel, dat ten dienste staat van de gezondheid en het welzijn van anderen. Natuurlijk is het belangrijk dat er onderzoek wordt gedaan naar geneesmiddelen en behandelmethodes voor ernstige ziekten zoals parkinson, alzheimer en kanker. Maar er zijn ook andere methoden.

De SGP vindt het levensgevaarlijk om op grond van emotionele argumenten, hoe respectabel en begrijpelijk ook, het nieuwe wetsvoorstel te omarmen. Menselijk leven is vanaf het tere begin een schepping van God", aldus Van der Vlies.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 23 september 2000

Reformatorisch Dagblad | 44 Pagina's

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 23 september 2000

Reformatorisch Dagblad | 44 Pagina's

PDF Bekijken