Bekijk het origineel

Bijna burgeroorlog in Den Bosch

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Bijna burgeroorlog in Den Bosch

"Rellen komen nooit zomaar uit de lucht vallen"

5 minuten leestijd

De week voor Kerst 2000 zullen ze in de Graafsewijk in Den Bosch niet licht vergeten. Drie avonden achter elkaar sloopten relschoppers de buurt. Er werd voor tonnen schade aangericht. Slechts met veel machtsvertoon -dinsdagavond waren er 600 ME'ers op de been- wist de politie de orde te herstellen. Hoe kon een oploopje in een provinciestad bijna ontaarden in een burgeroorlog?

Hij werd 31 jaar. Was een trouwe aanhanger van voetbalclub FC Den Bosch. Pierre Bouleij, vader van vier kinderen, is gisteren in Den Bosch begraven. Bijna een week nadat twee kogels uit een Walther P5, het dienstpistool van de politie, een einde maakten aan zijn leven.

De dodelijke schoten vormden vorige week zaterdagmorgen het tragische einde van een uit de hand gelopen burenruzie. Agenten kwamen de woning in van Bouleij. In het halletje ontstond een schermutseling. De 31-jarige man rende naar de keuken, pakte een groot mes en liep terug. Hij bedreigde de agenten. Een van hen struikelde achterover tegen de trap, greep zijn wapen en schoot. Twee kogels raakten Bouleij in borst en onderbuik. Tot zover de lezing van de politie.

De advocaat van de familie, mr. N. Meijering, houdt er een andere volgorde van de gebeurtenissen op na. Volgens hem heeft een vriend van Bouleij de politie in het halletje tegen willen houden en naar Bouleij geroepen dat hij via de tuin moest vluchten. Een van de agenten schoot vanuit de hal op Bouleij. Een van de kogels ging dwars door de tussendeur vanuit de hal naar de woonkamer. "Absoluut geen noodweer", vindt Meijering. "Een betere getuige dan de deur hebben we niet."

Overvallen

Hoe het ook zij, de dood van Pierre Bouleij in combinatie met het verbieden -door de burgemeester- van de voetbalwedstrijd FC Den Bosch tegen VVV was vorige week zaterdag de aanleiding van de rellen in Den Bosch. Rellen die zouden uitgroeien tot een van de ernstigste onlusten van de laatste jaren. Drie avonden achter elkaar kregen oproerkraaiers de gelegenheid een school in aanbouw te slopen, brand te stichten, met vuurwerk te gooien, stoeptegels te lichten en buurtbewoners van de Graafsewijk de stuipen op het lijf te jagen.

Volgens burgemeester A. Rombouts van Den Bosch was de zogeheten driehoek (burgemeester, korpschef en officier van justitie) zaterdag behoorlijk overvallen door de hevige rellen. De politie heeft toen geprobeerd de openbare orde te handhaven, aldus de burgemeester.

Zondagavond ging het opnieuw mis in de Graafsewijk. De politie was volgens Rombouts beter voorbereid op de ongeregeldheden. Het beleid was erop gericht om de raddraaiers te isoleren en aan te houden. De politie verrichtte die avond zeven arrestaties. De smalle straatjes en steegjes in de wijk bemoeilijkten het optreden van de politie. Uiteindelijk bleek het, vooral voor de bewoners, te gevaarlijk om met de arrestaties door te gaan.

Maandag kozen de autoriteiten voor weer een andere tactiek. Ze wilden de betrekkingen met de relschoppers en bewoners normaliseren via overleg, zei Rombouts. De politie hield een praatje op straat en "koffiegesprekken" in de wijkhuizen. Ook had de burgemeester contact met de familie van de gedode man en met de supportersvereniging van de voetbalclub in Den Bosch.

Toen het 's avonds opnieuw onrustig was op straat, bleef de "niet-provocerende opstelling van de ME" de strategie. De politie probeerde niets uit te lokken, in de hoop dat de relschoppers daardoor rustig zouden blijven. "Dat is niet gelukt", moest een teleurgestelde burgemeester uiteindelijk toegeven.

Bivakmutsen

Die avond was de maat vol. De autoriteiten besloten tot een harde aanpak, die in de nacht van maandag op dinsdag in een draaiboek werd vastgelegd. "Als het niet kan zoals het moet, dan moet het maar zoals het kan", aldus Rombouts. Hij kondigde dinsdag aan het begin van de avond een noodverordening af. Samenscholingen van drie personen of meer in de Graafsewijk werden verboden. Het dragen van bivakmutsen was evenmin toegestaan. Later gold er een noodverbod voor de hele stad. Die maatregelen wierpen hun vruchten af. Rellen bleven uit. Maar daar waren wel 600 ME'ers uit diverse windstreken voor nodig.

Hoe konden de onlusten in Den Bosch deze week uitgroeien tot een bijna-burgeroorlog? Want als de relschoppers dinsdagavond weer hun kans hadden gezien, waren de bewoners van de Graafsewijk in opstand gekomen. "Met een paar man en wat knuppels slaan we ze eruit", klonk het dreigend.

Grote onvrede onder de voetbalsupporters kan een verklaring voor wangedrag zijn, meent dr. J. Nijboer, criminoloog aan de universiteit van Groningen. "Rellen komen nooit zomaar uit de lucht vallen. Er is vrijwel altijd een voorgeschiedenis." Een verloren voetbalwedstrijd, spelers die slecht presteren, een degradatie; er is veel waardoor de vlam in de pan kan slaan.

Vaders

Volgens politiedeskundigen zijn er zogenaamde beroepsrelschoppers: zij die rook signaleren en al snel vuur veronderstellen. "Overal duiken ze op. Ze doen het om de politie te pesten." Vooral de politie van Den Haag kan hiervan meepraten. Bij iedere demonstratie die in de hofstad uit de hand dreigt te lopen, zijn aanhangers van de lokale voetbalclub van de partij. Voorbeeld: toen scholieren vorig jaar met stenen het gebouw van de Tweede Kamer bestookten, pakte de Haagse politie relschoppers op die qua leeftijd makkelijk de vaders van de aanwezige scholieren hadden kunnen zijn.

De politie in Den Haag kent haar pappenheimers. En dat is ook de remedie: kennen en gekend worden. De onruststokers van Den Bosch probeerden dat te voorkomen door bivakmutsen te dragen en in een groep te opereren. "Dat voordeel moet verdwijnen", zegt een politiedeskundige.

Dr. B. Beke, voorheen criminoloog aan de universiteiten van Groningen en Nijmegen en nu zelfstandig onderzoeker, signaleert een trend die al jaren aan de gang is. Ga maar na: de onlusten op het Mercatorplein in Amsterdam, juni vorig jaar, de oudejaarsrellen in de Groningse Oosterparkwijk in december 1997 en de complete veldslag op 25 april 1999 bij de huldiging van Feyenoord op de Coolsingel in Rotterdam.

De groepen onruststokers zijn mobiel, zowel qua vervoer als met communicatiemiddelen. Beke: "Als er ergens iets te doen is, zijn grote groepen binnen enkele minuten te mobiliseren. De rel breidt zich zo als een sneeuwbal uit." Zeker "sociaal zwakke wijken" zijn broeinesten van opstand tegen het gezag. "Je blijft niet meer in je eigen wijk hangen als je verderop leuke dingen kunt doen."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 23 december 2000

Reformatorisch Dagblad | 48 Pagina's

Bijna burgeroorlog in Den Bosch

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 23 december 2000

Reformatorisch Dagblad | 48 Pagina's

PDF Bekijken