Bekijk het origineel

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

"Bevrijding van de dictatuur van Belgrado"

Parlementsverkiezingen bepalend voor toekomst Montenegro

5 minuten leestijd

PODGORICA (AP) - President Milo Djukanovic heeft op zijn laatste campagnebijeenkomst voor de parlementsverkiezingen van morgen een krachtige oproep gedaan voor onafhankelijkheid van zijn republiek. Hij beloofde Montenegro te "bevrijden van de dictatuur van Belgrado" en noemde onafhankelijkheid "de enige oplossing" voor het slechts 600.000 inwoners tellende land.

Meer dan 40.000 Montenegrijnen waren woensdag naar het centrale plein van de hoofdstad Podgorica gekomen om te luisteren naar Djukanovic, die sprak vanaf een podium en wiens gezicht op een groot videoscherm werd geprojecteerd. "Milo, Milo!" riepen zij.

Peilingen

De partijen die de federatie met Servië willen voortzetten kwamen bijeen in het 50 kilometer noordelijker gelegen Niksic. Daar kwamen ongeveer 15.000 toeschouwers op af. Predrag Bulatovic, het hoofd van de Socialistische Volkspartij en de aanvoerder van het pro-Servische kamp, noemde Djukanovic "de laatste dictator in Europa" en beschuldigde hem ervan de onafhankelijkheid alleen maar te omarmen om zijn persoonlijke ambities na te jagen en als president te kunnen aanblijven.

Als de Democratische Partij van Socialisten van Djukanovic en de met deze gelieerde Sociaal-Democratische Partij een meerderheid halen -en de meeste prognoses wijzen daarop- willen zij in juni een referendum over onafhankelijkheid organiseren. Djukanovic zei er alle vertrouwen in te hebben dat zijn coalitie "De Overwinning Behoort aan Montenegro" minstens 39 van de 77 parlementszetels haalt.

De laatste peilingen, eind maart uitgevoerd, komen uit op 47 procent voor het kamp van Djukanovic en 36 procent voor het oppositieblok "Samen voor Joegoslavië". De tegenstanders van onafhankelijkheid zeggen dat de banden tussen Montenegro en Servië zo nauw zijn dat een scheiding onvermijdelijk economische rampspoed over het land zal brengen en meer instabiliteit in de Balkan.

De internationale gemeenschap heeft Djukanovic gesteund in diens oppositie tegen de Joegoslavische oud-president Slobodan Milosevic, maar vindt dat Montenegro deel moet blijven uitmaken van Joegoslavië nu er in Belgrado een democratisch gezinde regering is aangetreden en is mordicus tegen nog een afscheiding op de Balkan.

De leiders in Belgrado hebben gezegd de uitkomst van de verkiezingen van morgen te zullen respecteren, zelfs als dat uiteindelijk tot het opbreken van het alleen nog uit Servië en Montenegro bestaande Joegoslavië zou leiden. Maar de Joegoslavische president Vojislav Kostunica waarschuwde in een donderdag gepubliceerd interview met het dagblad Blic dat een verdere wijziging van grenzen nieuw bloedvergieten kan veroorzaken. Als Montenegro besluit zich af te scheiden zal dat een "onlesbare dorst naar nieuwe staten" teweegbrengen, zei hij, en "ons in een wervelwind van nieuwe gewapende conflicten, crises en instabiliteit storten."

Waarschuwing

Nu al zijn de spanningen tussen voor- en tegenstanders van onafhankelijkheid in Montenegro om te snijden. Veel Montenegrijnen beschouwen zich als Serviërs en bijna 1 miljoen Montenegrijnen wonen ook in Servië. Zij zouden ineens buitenlanders worden als Montenegro zich afscheidt. Een onafhankelijkheidsverklaring zou Servisch-gezinde Montenegrijnen, vooral in het grensgebied, gemakkelijk naar de wapens kunnen doen grijpen. Kostunica zei ook bang te zijn dat de etnisch Albanezen in Kosovo er een voorbeeld in zouden zien om hun strijd voor onafhankelijkheid te intensiveren.

De Joegoslavische president zei er niet op uit te zijn de Montenegrijnse kiezers te intimideren. Zij moeten alleen de feiten kennen en weten wat de gevolgen zijn als Montenegro zich afscheidt, zei hij. "We willen alleen maar zorgen dat Belgrado niet de schuld krijgt als er morgen onrust en mogelijke nieuwe conflicten uitbreken - de verantwoordelijkheid daarvoor ligt dan bij de andere kant."

Afscheiding van Montenegro zou ook in Servië een nieuwe politieke crisis kunnen veroorzaken en tot nieuwe verkiezingen kunnen leiden. Kostunica's eigen positie als president van Joegoslavië zou bijvoorbeeld overbodig worden. Een scheiding zou bovendien Servië van zijn toegang naar zee en Montenegro van zijn verbindingen met het noorden beroven, met alle economische gevolgen van dien.

Djukanovic houdt vol dat het kleine Montenegro in een unie met 9 miljoen Serviërs altijd het onderspit zal delven. In zijn visie zouden Servië en Montenegro als onafhankelijke staten een aantal functies kunnen verenigen, maar welke dat zouden zijn heeft hij niet duidelijk gemaakt. Kostunica heeft gezegd niet geïnteresseerd te zijn in verdere samenwerking als Montenegro zich afscheidt.

Crisisgroep

Ook de internationale gemeenschap heeft gewaarschuwd dat afscheiding van Montenegro nieuwe impulsen kan geven aan afscheidingsbewegingen in Kosovo en Macedonië. Maar Peter Palmer, een analist van de Internationale Crisisgroep in Podgorica, vindt die vrees schromelijk overdreven. Hij wees erop dat de Montenegrijnse leiders niet de indruk maken hun plannen te willen opgeven. En volgens hem zou een verandering van de status van Montenegro relatief eenvoudig te regelen zijn en is er geen reden om dat in de weg te staan.

Het koninkrijk Joegoslavië werd in 1918, aan het eind van de Eerste Wereldoorlog, gesticht als thuisland voor Serviërs, Kroaten en Slovenen. Het kleine Montenegro gaf zijn soevereiniteit en naam op om zich bij de nieuwe Zuid-Slavische staat aan te sluiten. De federale republiek Joegoslavië, waar zes deelstaten toe behoorden, werd in 1943 in het leven geroepen door de communistische partizanenleider Josip Broz Tito.

Tot zijn dood in 1980 wist Tito het wankele evenwicht tussen de vele etnische groepen te bewaren. Hij maakte van Joegoslavië, met veel buitenlands geld, het welvarendste land van het oostblok. Toen Slobodan Milosevic in 1989 in Servië aan de macht kwam en een nationalistische koers begon te varen, was het snel met de Joegoslavische federatie gedaan. Na afscheiding van Kroatië, Slovenië, Bosnië en Macedonië bleven alleen Servië en Montenegro over.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 21 april 2001

Reformatorisch Dagblad | 44 Pagina's

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 21 april 2001

Reformatorisch Dagblad | 44 Pagina's

PDF Bekijken