Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Al snorkelend praten over post-paarse tijdperk

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Al snorkelend praten over post-paarse tijdperk

Van Dijke (ChristenUnie) wil reisje naar Antillen benutten voor bespiegelingen over sociaal-progressief kabinet

6 minuten leestijd

DEN HAAG - Het ziet ernaar uit dat er na dit paarse kabinet politiek van alles mogelijk zal zijn. Volgens fractievoorzitter L. van Dijke van de ChristenUnie moet zijn partij die mogelijkheid benutten om een bijdrage te leveren aan het ontstaan van een progressieve coalitie die op tal van punten verbeteringen aanbrengt ten opzichte van de huidige situatie. Morgenochtend gaan de fractievoorzitters op reis naar de Antillen. Tijdens die reis wil Van Dijke het er al over hebben, "desnoods tijdens het snorkelen."

Als de fractievoorzitters met elkaar op reis gaan, leidt dat steevast tot een overweldigende aandacht van de media. In zo'n ontspannen omgeving kunnen vertrouwelijke gesprekken immers zomaar in een nieuwe coalitie resulteren. Tenminste, dat is het beeld. In werkelijkheid is alleen in 1970, tijdens een voorzittersreisje naar Londen, een coalitie gesmeed. Die trip leidde tot het kabinet-Biesheuvel.

Zoals vóór 1994 het CDA naar links kon grommen en naar rechts kon buigen en andersom, zo heeft nu de PvdA de sleutels van de macht in handen. Sommigen, zoals minister K. de Vries, kiezen voor voortzetting van de samenwerking tussen PvdA en VVD. Anderen, aangevoerd door vice-fractievoorzitter A. Duivesteijn en met de stilzwijgende instemming van fractievoorzitter Melkert, zijn geporteerd van een coalitie met het CDA, aangevuld met GroenLinks en/of de ChristenUnie.

Duivesteijn: "De ChristenUnie past absoluut binnen mijn visie op zo'n progressieve coalitie. We kunnen objectief vaststellen dat ChristenUnie en PvdA vaak op één lijn zitten als het om sociale en ecologische kwesties gaat. Wat dat betreft is er zelfs meer overeenstemming met de ChristenUnie dan met het CDA."

Aanzet

Aan de vooravond van de reis naar de Antillen en Aruba, vanaf morgen tot volgende week donderdag, geeft Duivesteijn een aanzet tot een gedachtewisseling over de politiek na paars. Hij houdt een pleidooi voor een progressief alternatief en vindt dat de leden en voorzitters van PvdA, CDA, ChristenUnie en GroenLinks met elkaar in gesprek moeten komen over een "sociaal-progressieve coalitie." Want: "Paars is een zakelijke combinatie van twee ideologische uitersten. Paars werkt wel, maar ik vind het te mager. Ik vraag me af of er meer is dan paars. En dan heb ik liever een kabinet met een gemeenschappelijke grondslag."

ChristenUnie-fractievoorzitter Van Dijke voelt zich zeer door dit pleidooi aangesproken. "Als gevolg van de electorale marginalisering van D66 -en laten we hopen dat die partij heel ver wegzakt- dienen zich nieuwe situaties aan", analyseert hij. "De politieke toekomst ligt zo goed als volledig open. Alles kan met alles samen. Zoals Melkert onlangs al zei: De PvdA heeft zes mogelijke coalitiepartners."

"Indien er dan nu iemand uit de coalitie opstaat en zegt dat hij wil nadenken over alternatieven voor paars, dan ben ik de eerste die dat toejuicht en verder wil aanmoedigen. Dan wil ik graag helpen en meedenken. Want van paars hebben we onze zakken vol."

Van Dijke doelt dan niet alleen op levensbeschouwelijke kwesties als abortus, euthanasie, het homohuwelijk en de legalisering van abortus. Hij vindt dat het op orde brengen van de overheidsfinanciën het enige is dat p aars de afgelopen jaren heeft bereikt. De samenleving heeft daarvoor de prijs betaald, vindt Van Dijke. En hij is het helemaal eens met Duivesteijn, die zegt dat een sociaal-progressief kabinet zich niet moet inzetten voor generieke lastenverlichting, maar voor "investeren in de kwaliteit van de samenleving, gecombineerd met specifieke lastenverlichting voor wie dat nodig heeft."

Voorwaarden

Aan dat helpen en meedenken zijn voor Van Dijke wel enkele voorwaarden verbonden. "De ChristenUnie moet in mei volgend jaar sterk uit de bus

komen. We spelen nu al een belangrijke rol vanwege onze wippositie: bij veel stemmingen kunnen we zowel links als rechts aan een meerderheid helpen. Maar wanneer we in de zomer van volgend jaar nog sterker zullen zijn, zal onze positie het CDA prikkelen tot claims bij medisch-ethische onderwerpen. Indien wij verzwakt uit de verkiezingen zouden komen, is het ondoenlijk ons programma van groen, rood en prolife met kracht in te brengen."

Van Dijke denkt dat een sociaal-progressief kabinet op tal van punten een verbetering ten opzichte van de huidige situatie kan betekenen, "ook vanuit ons perspectief." Als voorbeeld noemt hij het initiatief-wetsvoorstel dat hij samen met PvdA-kamerlid Bussemaker heeft ingediend. "Ondanks fundamenteel verschillende invalshoeken, streven we allebei naar het terugdringen van het werken op zondag."

PvdA, CDA en ChristenUnie hebben in ieder geval gemeen dat gemeenschapszin, sociale verbanden en waarden beslissende politieke noties zijn, stelt Van Dijke vast. "Van daaruit is samenwerking mogelijk en valt er de nodige winst te boeken ten opzichte van het neo-liberale beleid van de afgelopen jaren. Ik denk daarbij aan tal van zaken: aan ontwikkelingssamenwerking en het asielzoekersvraagstuk, aan de fiscale bevoordeling van gezinnen, aan de zorg voor de schepping. We kunnen elkaar aanspreken op gemeenschappelijke waarden. Dat is meer dan het beredderen van een consensus, wat paars de afgelopen jaren eigenlijk heeft gedaan."

Maar ook op ethische thema's denkt Van Dijke vooruitgang te kunnen boeken. Duivesteijn pleit ervoor om die kwesties binnen de nieuwe coalitie vrij te laten. "Maar ik denk Duivesteijn er wel van te kunnen overtuigen dat we vanuit onderscheiden opvattingen tot gemeenschappelijke doelstellingen kunnen komen", zegt Van Dijke.

"Met betrekking tot euthanasie en abortus denk ik dat zowel PvdA als CDA en ChristenUnie de vraag daarnaar wil terugdringen. Bij beide moeten we voorkomen dat ze via de reguliere gezondheidszorg in gewone ziekenhuizen worden uitgevoerd."

Duivesteijn: "Ik denk dat er op die punten inderdaad veel te doen valt. Daarvan ben ik overtuigd. Maar ik vind deze vraagstukken te fundamenteel om ze in een interview af te handelen. Daar moeten we langer met elkaar over nadenken."

Verantwoordelijkheid

Eén ding staat voor Van Dijke vast. "Een regeerakkoord valt nooit samen met het verkiezingsprogramma van welke partij dan ook. Maar je uitgangspunten moeten duidelijk zijn en het resultaat van onderhandelingen moeten een duidelijke verbetering van de bestaande situatie zijn. Je moet met dat resultaat immers ook weer naar je kiezers durven gaan."

De nabije politieke toekomst biedt volgens Van Dijke dus volop kansen. "Daar moet je niet mee spotten. Als je kansen krijgt, is het een grote verantwoordelijkheid ze niet te grijpen."

De komende week moet het er daarom maar alvast van komen, in gesprekken met Melkert en CDA-leider De Hoop Scheffer. "We hebben een vol programma, dus veel tijd voor ongestoorde discussies met de benen op tafel zal er niet zijn. Maar we hebben twee lange vliegtochten. En we gaan een uurtje snorkelen op Bonaire. Desnoods moet het dán maar."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 13 juni 2001

Reformatorisch Dagblad | 23 Pagina's

Al snorkelend praten over post-paarse tijdperk

Bekijk de hele uitgave van woensdag 13 juni 2001

Reformatorisch Dagblad | 23 Pagina's

PDF Bekijken