Bekijk het origineel

Een camping zonder alcohol

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Een camping zonder alcohol

"De geheelonthouder" vraagt 100 jaar aandacht voor negatieve gevolgen van drankgebruik

10 minuten leestijd

In de kantine van camping 't Spoek in Beekbergen staan kinderen en ouderen samen rond een sjoelbak en een voetbalspel. De bezoekers drinken koffie en jus d'orange. Boven de bar staat met grote letters "Alcohol nee". Behalve allerhande toeristische informatie kunnen gasten bij de receptie nummers van "De geheelonthouder" aantreffen. Het blad van de Algemene Nederlandse Geheel Onthouders Bond (Angob) bestaat een eeuw. "Alcoholisme brengt nog steeds sociale problemen met zich mee."

Dr. ir. Dingeman Korf is sinds zeven jaar voorzitter van de Angob. Naast de voordeur van zijn woning in Maarssen is een nietrokensticker geplakt. Een aanduiding "alcoholvrije woning" ontbreekt. "We hebben nog geen sticker gevonden die we hier mooi vonden passen", zegt Korf, behalve voorzitter ook eindredacteur van "De geheelonthouder". Vierde de vereniging vier jaar geleden al haar eeuwfeest, het blad bestaat nu honderd jaar. Ter gelegenheid daarvan verschijnt in september een speciaal jubileumnummer.

Aanleiding voor de oprichting van de Angob in 1897 vormden de grote alcoholproblemen in de arbeidersklasse. Korf: "In het laatste kwart van de negentiende eeuw trokken velen vanuit de dorpen naar de steden. Ze kwamen terecht op een overvoerde arbeidsmarkt. Als ze al werk vonden, moesten ze genoegen nemen met lage lonen. Velen waren werkloos. Dat leidde onder andere tot het vluchten in de drank, wat ten koste van het huishoudbudget ging. Vrouwen en kinderen kwamen tekort op het gebied van voeding, huisvesting en kleding. Intussen is er mede door de komst van sociale voorzieningen veel veranderd, maar alcoholisme brengt nog steeds sociale problemen met zich mee."

Propagandablad

De oprichters van de Angob wilden eind negentiende eeuw tegen de heersende tendens ingaan. "Zij vonden dat je het geloofwaardigst was als je als actievoerder zelf helemaal niet drinkt", zegt Korf. Dat was een reden om naast bestaande organisaties die zich voor alcoholmatiging inzetten, een nieuwe club op te richten. De mensen van het eerste uur voelden zich bovendien niet thuis bij de al in 1881 ontstane Nationale Christelijke Geheel Onthouders Vereniging, die volgens Korf vooral orthodox-christelijk Nederland tot haar achterban rekende. "Vrijzinnige protestanten en aanhangers van Domela Nieuwenhuis kwamen bij de Angob terecht."

Dat het blad later dan de vereniging zijn honderdjarig bestaan viert, betekent niet dat er de eerste jaren geen periodiek verscheen. "In het begin was er een propagandablad voor geheelonthouders. Dat was vooral een verenigingsblad. In 1901 wilde men een nieuwe start maken met een uitgave die de nadelen van alcoholgebruik ook bij buitenstaanders onder de aandacht zou brengen. Dat past in ons beginsel: Niet afdwingen maar overtuigen. Voorlichting is heel belangrijk." Met de naam "De geheelonthouder" gaf het blad meteen duidelijk zijn positie aan. "In die tijd dachten velen dat het alcoholprobleem voorbij zou zijn als je alleen de jenever af zou schaffen. Dat werkt dus niet", zegt Korf.

In de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw bereikte "De geheelonthouder" een oplage van ruim 8000, terwijl het ledental tussen de 2500 en 3000 zweefde. Op dit moment telt de vereniging 600 leden, onder wie veel echtparen waarvan man en vrouw beide lid zijn. Het blad verschijnt in een oplage van 1200 exemplaren, waarvan eenderde naar leden gaat. De overige nummers vinden onder meer hun weg naar bibliotheken, hulpverleners en abonnees die geen geheelonthouder zijn maar wel positief tegenover de doelstelling van de Angob staan.

Drugsvoorlichting

Als jonge dertiger begon Korf aan de jongerenrubriek van "De geheelonthouder" mee te werken. Op dit moment is hij eindredacteur van het blad dat zes keer per jaar verschijnt. Hij heeft nog niet het idee bij het schrijven in herhaling te vallen. "Er verschijnen telkens nieuwe wetenschappelijke onderwerpen waarop je kunt inhaken en die je kunt becommentariëren. Sinds dertig jaar rekenen we ook drugsvoorlichting tot onze taak. Met name softdrugs vertonen veel parallellen met alcohol. Een geheelonthouder die softdrugs gebruikt, is niet geloofwaardig."

De redactie zal de lijn niet nog verder doortrekken naar producten zoals koffie en tabak die eveneens verslavend kunnen werken. "Het gaat ons niet zozeer om schadelijke gevolgen voor de lichamelijke gezondheid maar voor de geestelijke gezondheid en in sociaal opzicht. Er is nog nooit iemand geweest die onder invloed van koffie zijn vrouw of kinderen heeft mishandeld of een verkeersongeluk heeft veroorzaakt. En tabak vinden we uitermate ongezond, maar die heeft niet zo'n sociale invloed dat mensen er vandalisme door gaan plegen."

Vakantieoord

Angob-camping 't Spoek in de bossen rond het Veluwse Beekbergen is een van de weinige alcoholvrije vakantieoorden in Nederland. Beheerder Goos Prins vertelt dat de Angob het terrein begin jaren dertig van de vorige eeuw aankocht om kampen voor de kinderen van zijn leden te organiseren. Inmiddels is het een door de ANWB erkende camping die met grote letters bij de ingang heeft staan: "Alcoholvrij". Het terrein telt honderd vaste standplaatsen, achttien passantenplekken, elf huisjes en sinds mei een trekkershut.

Prins schat dat 80 procent van de gasten evenals hijzelf geen geheelonthouder is. Op het terrein van 't Spoek zijn bier, wijn en sterke drank echter taboe. "Mensen kiezen voor deze camping omdat het heerlijk rustig is. Je hebt hier geen last van jongeren die 's nachts om twee, drie uur lallend over het terrein lopen. Menige gast wil tijdens zijn vakantie z'n pilsje graag laten staan voor die rust. Vernielingen komen hier ook bijna niet voor."

De telefoon gaat. Nadat Prins heeft bevestigd dat er nog enkele plaatsen vrij zijn voor een tweepersoonstent, zegt hij: "De camping is alcoholvrij. Wist u dat?" De beller blijkt op de hoogte en wil graag reserveren. Soms reageren mensen met de opmerking: "Ik drink niet veel." Dan zegt Prins dat hij dat prima vindt, maar dat er op het terrein geen druppel alcohol geschonken mag worden. Mocht de beheerder onverhoopt een keer iemand aantreffen die aangeschoten is, dan spreekt hij die persoon daar direct op aan.

Appelsientje

In de kantine klinkt luide radiomuziek. Aan de enige rokerstafel zit mevrouw H. E. Bant-Idsingh achter een glas appelsientje. De Amsterdamse vertelt dat ze 45 jaar geleden -toen nog samen met haar man- voor het eerst haar vakantie op 't Spoek doorbracht. Sindsdien is ze een trouwe gast. De geheelonthouder heeft een seizoensplek waar ze van april tot en met oktober verblijft. "De kampouders zorgen goed voor me. Wat wil je nog meer?" zegt ze terwijl ze Goos Prins een schouderklopje geeft.

Mevrouw Bant vertelt dat ze tot en met vorig jaar meehielp bij het organiseren van activiteiten voor de kinderen. Foto's aan de wand van de kantine vormen het bewijs. "Dit jaar doe ik het niet meer. Ik ben 82." In de kantine is mevrouw Bant regelmatig te vinden. "Ik ben nu alleen. Daarom zit ik vaak hier." Verder gaat ze rustig haar eigen gang. "Ik heb een hekel aan ruzies en roddel. Ik bemoei me niet zo veel met anderen."

Aan een ander tafeltje slaat mevrouw A. Schmidt de biljartverrichtingen van haar man gade. Het Rotterdamse echtpaar heeft al ruim dertig jaar een seizoensplek op 't Spoek. Toen ze de eerste keer boekten, beseften ze niet dat de aanduiding Angob voor alcoholvrij staat. Hoewel ze geen geheelonthouder zijn, hebben ze het prima naar hun zin. "We zuipen niet, maar we lusten wel wat. Als we hier zijn, missen we het niet. Verder is er van alles. Veel mensen komen hier elk jaar terug. Die ken je van haver tot gort."

Vele gezindten

Op de camping zitten Gert en Astrid Onstwedder ("Wij zijn niet zulke kantinezitters") onder de luifel voor hun toercaravan koffie te drinken. Het Apeldoornse echtpaar kwam jaren geleden voor het eerst met hun kinderen op 't Spoek, op bezoek bij kennissen die er een huisje hadden. "Het is een leuke omgeving en er wordt veel voor de kinderen gedaan. Die vonden het prachtig", zegt Onstwedder. Hij huurde er vervolgens zelf enkele jaren een huisje. Toen de kinderen groter werden, stapte hij over op een caravan.

"We hebben op campings in Denemarken, Duitsland en Frankrijk gestaan, maar uiteindelijk komen we toch elke keer weer hier terug. We wonen in Apeldoorn, dus het is lekker dichtbij. We overwegen hier een seizoensplaats te nemen", zegt Onstwedder. Zijn vrouw: "Als op andere campings een playbackshow wordt georganiseerd, is het aan het begin van de avond vaak al luidruchtig. Hier is het een stuk rustiger. Het is niet zo grootschalig. Je bent samen met mensen van vele gezindten, maar je hebt één ding gemeenschappelijk: geen alcohol drinken."

Mevrouw Onstwedder noemt de kampeerders op 't Spoek "sociaal maar niet bemoeizuchtig." De bosrijke omgeving bepaalt voor haar in belangrijke mate mede het kampeergenot. "Je zit midden in de natuur. Je kunt hier een konijntje zien dat voor je huis zit te eten", zegt ze, terwijl er net een vanachter de caravan van de overburen tevoorschijn komt. "Dat is toch heer lijk? Ik ervaar hier niets negatiefs. Het spijt me." Het echtpaar is geen lid van de Angob, wel geheelonthouder. Uit principe. "Wij zijn heilssoldaten. Dan beloof je dat."

Slok geproefd

De laatste twee decennia zijn het vooral veertig- en vaak zelfs vijftigplussers die zich bij de Angob aansluiten. Dingeman Korf daarentegen meldde zich al op 21-jarige leeftijd als lid aan. "Dat was toen nog redelijk normaal." Hij volgde het spoor van zijn ouders, die beiden geheelonthouder waren. "In het begin van mijn studietijd kreeg ik te horen: Je weet niet waarover je praat. Toen heb ik een slok van het een en ander geproefd. Daarna kon ik zeggen: Ik weet best hoe het smaakt, maar ik doe het toch niet. Vanaf m'n 21e heb ik niet meer gedronken."

Aan zijn keuze ligt "een veelheid van argumenten" ten grondslag. "Het klassieke argument is het verminderen van risico's. Uiteindelijk is alcohol een verslavende drug, die niet echt goed is voor je gezondheid. Door mee te doen met alcoholgebruik houd je een gewoonte in stand waardoor elk jaar in Nederland behoorlijk veel slachtoffers vallen." Hij verwijst naar de visie van de Wereldgezondheidsorganisatie WHO: "Alcohol? Hoe minder hoe beter." Dat is echter nog geen pleidooi voor geheelonthouding. Korf: "De WHO adviseert niet meer dan één glas per dag te drinken en dat niet alle dagen te doen. Wij hebben die mogelijkheid nooit afgewezen, maar als leden van de Angob kunnen we er niet mee uit de voeten."

Het vaak gehoorde argument dat beperkt alcoholgebruik juist goed voor de gezondheid zou zijn, deugt in de ogen van de Angob-voorzitter niet. "Dat is gebaseerd op statistisch bevolkingsonderzoek. Daarin zie je dat matige drinkers er het beste afkomen. Onder de groep niet-drinkers vallen echter ook allerlei ex-drinkers die in hun drankperiode al een behoorlijke schade aan hun gezondheid hebben berokkend. En er zitten mensen bij die geen alcohol mógen drinken omdat ze er meteen al negatieve gevolgen van ondervinden."

Zusterorganisaties

Korf ziet weinig mogelijkheden om samen met verwante organisaties een blad uit te geven dat op grotere schaal kan worden verspreid. "In het Platform Alcohol- en Drugspreventie werken we samen met vier zusterorganisaties. Twee daarvan, stichting De Wending en stichting Voorkom, houden zich niet met drankbestrijding in engere zin bezig. Stichting Voorkom geeft wel alcoholvoorlichting, maar gebruikt niet het woord geheelonthouding."

Ook verdere samenwerking met de rooms-katholieke matigingsorganisatie Sobriëtas en de stichting Christelijke Beweging voor Drankbestrijding ligt volgens Korf niet voor de hand. "Het is de vraag of je gezamenlijk een blad zou kunnen uitgeven dat iedereen aanspreekt. Je hebt toch met verschillende achterbannen te maken."

Voor meer informatie over de Angob of het aanvragen van het gratis jubileumnummer dat in september verschijnt: 0346-562563.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 17 augustus 2001

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

Een camping zonder alcohol

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 17 augustus 2001

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

PDF Bekijken