Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Dood vermomd als blikje

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Dood vermomd als blikje

Clusterbom omstreden maar effectief wapen

4 minuten leestijd

DEN HAAG/WASHINGTON - Haagse politici zijn verontrust over de inzet van clusterbommen in Afghanistan. Vanuit militair oogpunt zijn de bommen zeer effectief bij aanvallen op troepenconcentraties, op tanks of een vliegveld. Is "de dood vermomd als limonadeblikje" echt zo omstreden?

De Amerikaanse luchtmacht gebruikt clusterbommen bij de aanvallen op de frontlinies van de Taliban, die op de grond strijd leveren met de Noordelijke Alliantie. Clusterbommen zijn sinds de Vietnamoorlog vaak ingezet. Tijdens de Golfoorlog en in Kosovo hebben de geallieerden tonnen aan clusterbommen afgeworpen. En zo gebeurt dat nu op doelen in Afghanistan.

De clusterbom is een van de wreedste en meest verwoestende wapens die de wapenindustrie de laatste decennia heeft voortgebracht. De meest gebruikte clusterbom is de CBU-87, ruim 430 kilo zwaar en 2,34 meter lang.

Op een van tevoren bepaalde hoogte klapt de bom open en dan ontstaat een waaier van 200 kleinere bommetjes, elk 20 centimeter lang. Ieder busje bevat ongeveer 1800 messcherpe metaalsplinters. Zelfs panterserwagens op minder dan 11 meter afstand worden door de splinters doorkliefd.

Ondanks aanhoudende protesten van mensenrechtenorganisaties als Human Rights Watch is er bijna geen oorlog meer waarin de clusterbom niet van stal wordt gehaald. De Britten dropten ze boven de Falklandeilanden, de Russen gooiden ze af boven Tsjetsjenië, Ethiopië en Eritrea bestookten er elkaar mee tijdens hun onderlinge oorlog.

De Verenigde Staten spanden de kroon door in de Golfoorlog duizenden clusterbommen te gooien op Irak. In de Kosovo-oorlog, die 78 dagen duurde, liet de NAVO 1100 clusterbommen vallen op Servië en Kosovo. Nadat een afgeworpen clusterbom op het vliegveld Nis in een nabijgelegen woonwijk achttien mensen doodde, werd de munitie niet meer gebruikt.

Risico's

Clusterbommen met antipersoneelsmijnen zijn verboden volgens het Verdrag van Ottawa uit 1998. Nederland ondertekende dat verdrag en vernietigde daarop alle clusterbommen met antipersoneelsmijnen. De Verenigde Staten tekenden het verdrag niet en zijn dan ook juridisch nergens aan gebonden. De inzet van clusterbommen die kleinere bommetjes in het rond strooien zijn niet verboden volgens 'Ottawa'.

Het herdenkingsfonds van prinses Diana spreekt zich uit tegen elk gebruik van de clusterbom. Volgens het fonds brengt dit wapen op termijn grote risico's met zich mee voor de Afghaanse burgers.

Voorzitter Andrew Purkis van het fonds wijst erop dat er in Kosovo nog steeds zo'n 35.000 niet-ontplofte bommen liggen. Die maken nog elke week een slachtoffer. De komende jaren is zo'n scenario ook in Afghanistan denkbaar. Het lijkt erop dat er uit het verleden nog geen lessen zijn getrokken, aldus Purkis.

Prinses Diana zette zich onder meer in voor bewustwording over landmijnen en niet-ontplofte munitie. Het naar haar genoemde fonds financiert liefdadigheidsprojecten waar de prinses zich destijds voor inzette.

Wind

De inzet van clusterbommen is goedkoop. Een projectiel kost 40.000 gulden. Niets vergeleken met de gemiddeld 3 ton die hightechraketten tegenwoordig kosten. De bommen zijn uiterst effectief en kunnen zoals gezegd veel schade aanrichten. Zowel militair personeel als materieel kan ermee uitgeschakeld worden. Maar omdat clusterbommen nooit gericht afgevuurd kunnen worden en zelfs door de wind onbedoeld over een nog groter oppervlak verspreid kunnen worden, is het wapen ook erg gevaarlijk voor de burgerbevolking.

Ook het Internationale Rode Kruis heeft al enige malen protest aangetekend tegen het gebruik van dit wapen. Omdat tussen de 5 en 10 procent niet explodeert, vormen deze clusterbommen voor de burgerbevolking een nog groter gevaar dan landmijnen.

Sommige clusterbommen kunnen ruim een jaar nadat ze zijn afgeworpen nog dodelijke explosies veroorzaken. Vooral veel kinderen lopen hierdoor gevaar. Veel van de busjes zijn felgekleurd en hebben de vorm van een limonadeblikje.

Nadat de NAVO al lang uit Kosovo was vertrokken, raapte een 13-jarige jongen in de zomer van 1999 "iets geels" op uit het veld en legde het

in een put. "Er gebeurde niets. Even later pakte ik het nog een keer op, toen explodeerde het." De jongen verloor beide benen, zijn neefje van 14 kwam om.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 1 november 2001

Reformatorisch Dagblad | 25 Pagina's

Dood vermomd als blikje

Bekijk de hele uitgave van donderdag 1 november 2001

Reformatorisch Dagblad | 25 Pagina's

PDF Bekijken