Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

De onderste steen moet boven

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

De onderste steen moet boven

Bouw zou op grote schaal rommelen met illegale prijsafspraken

4 minuten leestijd

DEN HAAG - Het rommelt in de bouw, omdat de bouw maar wat aanrommelt. Grote concerns zouden onder één hoedje spelen en zich massaal schuldig maken aan fraude. Rijkswaterstaat, Schiphol en de NS zijn daarbij voor honderden miljoenen getild, aldus de beschuldiging. Drie bedrijven hebben gisteren vervolging afgekocht. PvdA-kamerlid Van Gijzel is ziedend. De onderste steen moet boven in de bouw.

De zaak is aan het rollen gekomen nadat ex-directeur A. Bos van bouwbedrijf Koop Tjuchem de bouwwereld beschuldigde van miljardenfraude. Volgens Bos brengen bedrijven hogere prijzen in rekening en verdelen ze de extra opbrengsten onderling. De ex-medewerker van het Groningse bouwbedrijf heeft justitie gisteren stapels stukken overhandigd over de periode van 1988 tot 1998.

Het openbaar ministerie neemt de zaak serieus. Aanvankelijk wilde het OM niet meer dan 50.000 gulden geven voor de stukken van Bos. De gevraagde prijs van 3 ton vond het OM aan de hoge kant. Omdat de zaak daarmee op dood spoor dreigde te komen, heeft de oud-bouwvakker van een van de grootste Nederlandse bouwbedrijven de publiciteit gezocht.

Het dossier "Bouwfraude" krijgt momenteel prioriteit nummer één bij het OM. Ook de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) -de kartelpolitie- doet op dit moment naarstig onderzoek. Vanavond buigt de Kamer zich in een spoeddebat over de zaak. Enkele fractievoorzitters hebben zich al uitgesproken voor een parlementaire enquête.

Verbaasd

De voorzitter van het Algemeen Verbond Bouwbedrijf (AVBB), Eelco Brinkman, reageert verbaasd. Hij wijst beschuldigingen over miljardenfraude als ongeloofwaardig van de hand. Volgens hem is een fraude van 1 miljard gulden op de totale omzet van bouwprojecten (20 tot 25 miljard) niet voor te stellen gezien de winstmarges die er in deze wereld worden gemaakt.

Het vermoeden van omvangrijke fraude in de bouw wordt echter versterkt door de miljoenenboetes die het OM gisteren heeft uitgedeeld aan drie grote bouwbedrijven. De Kombinatie Schipholtunnel (KSS), Strukton Betonbouw en Hollandse Beton en Waterbouw (HBW) zijn overeengekomen elk een miljoen gulden te betalen aan justitie wegens gerommel in de boeken bij de verbreding van de Schipholtunnel.

Daarmee hebben de bedrijven verdere strafrechtelijke vervolging afgekocht. Bovendien moeten zij 20 miljoen gulden terugbetalen aan NS. De bedrijven maakten tussen 1990 en 1998 onder meer facturen voor werkzaamheden die niet werden verricht en vervalsten opdrachtbonnen en financiële overzichten.

Geritsel

Nederland is eerder met bouwfraude geconfronteerd. In 1996 bleken vijf aannemers een wegenbouwproject in de gemeente Valkenburg onderling te hebben geritseld. Van tevoren stond vast welke aannemer voor welk bedrag het project kreeg. Het vijftal was enkele dagen tevoren heimelijk bijeen geweest om prijsafspraken te maken. Het laagste bod zou 130.000 gulden bedragen. Zo gezegd, zo gedaan.

Maar er wordt meer gerommeld in Limburg. In Maastricht bood de gemeente een groep aannemers en wegenbouwers vanaf 1980 bescherming door hun concurrenten niet uit te nodigen voor inschrijving. Opdrachten voor bruggen en wegen waren doorgestoken kaart. In ruil voor het toekennen van de klus stelden de bedrijven 2 procent van hun aanneemsom aan de politici ter beschikking, die daarmee leuke dingen voor het kiezersvolk konden doen.

Voor 1987 kwamen in het hele land wegenbouwers en aannemers bijeen, voorafgaand aan aanbestedingen. De bouwers ontmoetten elkaar op reguliere vergaderingen van de Wegenbouwers Aannemers Combinatie (WAC). Vóór deze vergadering schijnen er veelvuldig onderlinge geheime afspraken te worden gemaakt over prijs en werk.

Het Besluit mededingingsregelingen in de bouw verbiedt sinds 1987 dergelijke vergaderingen. Sinds 1992 zijn ook bijeenkomsten van de WAC niet langer toegestaan. Volgens de EU verhinderen zulke onderonsjes de vrije concurrentie. In 1998 is een wettelijk verbod op het maken van prijsafspraken van kracht geworden.

In de loop van de tijd zijn maar weinig bouwbedrijven met succes voor de rechter gesleept. Vier jaar geleden heeft justitie in 's-Hertogenbosch wegenbouwer Baars uit Landgraaf schuldig bevonden aan het maken van onderlinge afspraken met bedrijven die vijftien jaar lang het werk mochten verdelen in Maastricht. Straf heeft Baars echter nooit gekregen.

Opzetje

In de bouwwereld worden nog altijd volop illegale overeenkomsten gesloten, zeggen betrokkenen. Aan het einde van het jaar zouden vertegenwoordigers en directieleden van grote bedrijven elkaar ontmoeten om de verschillen uit het achterliggende jaar glad te strijken. Hierbij worden klussen tegen elkaar weggestreept of wordt gebruikgemaakt van nepnota's. Geld zou wijselijk achterwege blijven.

Aannemers en projectontwikkelaars zouden elkaar bovendien steevast ontmoeten bij klussen boven de 500.000 gulden. Even een "opzetje" maken, heet het in het bouwjargon. Ontmoetingen in bijvoorbeeld wegrestaurants zijn volgens betrokkenen geen uitzondering. Iemand die toch onder de afgesproken prijs gaat zitten, is een 'duiker'. Een bedrijf dat door onderlinge overeenkomsten een opdracht misloopt, krijgt 'rekengeld', waarmee hij de kosten voor de calculatie heeft vergoed.

Wie niet wil meedoen aan het 'spel' van prijsafspraken, heeft het niet gemakkelijk. De bouw is uiteindelijk een klein wereldje. Of de -nog onbewezen- beschuldigingen van ex-directeur Bos een topje van de ijsberg zijn óf schromelijk overdreven zijn, zal moeten blijken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 14 november 2001

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

De onderste steen moet boven

Bekijk de hele uitgave van woensdag 14 november 2001

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken