Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Witte raven redden rugzak

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Witte raven redden rugzak

Weinig kennis van en respect voor vrijheid van onderwijs in Kamer

5 minuten leestijd

Bijzondere scholen voor speciaal onderwijs mogen toch leerlingen weigeren die niet bij de grondslag van de school passen. Dankzij enkele witte raven in de politiek is deze kwestie vooralsnog gered. Voor het overige blijken veel politici die zich bezighouden met onderwijs weinig kennis te hebben van en vooral weinig respect te hebben voor de vrijheid van onderwijs zoals vastgelegd in artikel 23 van de Grondwet.

De opschudding was groot toen het D66-kamerlid mevrouw Lambrechts, gesteund door haar PvdA-collega mevrouw Smits en de VVD'er Rijpstra, vorige week een amendement indiende om het toelatingsbeleid van scholen voor speciaal onderwijs in te snoeren. Van de christelijke partijen liepen met name ChristenUnie-kamerlid Slob en zijn SGP-collega Van der Vlies te hoop tegen dit wijzigingsvoorstel. Zij hebben een antenne voor de eventuel e aantasting van artikel 23.

De botsing vond plaats tijdens een wetgevingsoverleg over de invoering van het zogenaamde rugzakje. De coalitie vindt het zo belangrijk dat kinderen met lichamelijke en/of verstandelijke handicaps worden geplaatst op de school die de ouders wensen, dat ze blijkbaar helemaal geen oog meer hebben voor de verworvenheid die voortvloeit uit artikel 23 van de Grondwet, namelijk dat scholen om hun doelstelling te realiseren onderschrijving van de grondslag mogen vragen.

Hoe de christelijke partijen en staatssecretaris Adelmund van Onderwijs zich ook te weer stelden, het mocht niet baten. De afgelopen week hebben de christelijke partijen druk op de VVD uitgeoefend. Het VVD-kamerlid Cornielje speelde ook een hoofdrol. Hij is zo'n witte raaf die kennis heeft van het grondwetsartikel over de vrijheid van onderwijs en dat daar tot nu toe altijd heel respectvol mee is omgegaan. Hij draagt de letterlijke tekst van artikel 23 altijd mee in het borstzakje van zijn colbert. Tijdens de behandeling van de onderwijsbegroting in de Kamer, dinsdag, verklaarde hij nog eens dat de VVD niet wil tornen aan het recht van het bijzonder onderwijs om een eigen toelatingsbeleid te voeren, mits dit consequent en transparant is.

Niet van harte

Cornielje heeft in de afgelopen week zijn collega Rijpstra waarschijnlijk precies uit de doeken gedaan dat het gewraakte amendement strijdig is met artikel 23 en daarom niet kon. Woensdag bevestigde Rijpstra dat hij zijn handtekening zou terugtrekken. Uit zijn woorden viel op te maken dat het niet van harte ging: "De Grondwet geeft het aan, dus dan ontkom je er niet aan."

Deze pragmatische benadering komt in nog sterkere mate voor bij de PvdA. Het kamerlid Smits overweegt ook haar steun aan het amendement in te trekken. Niet vanwege de strijdigheid met artikel 23, maar omdat ze de discussie over de leerlinggebonden financiering "niet met dit thema wil belasten." Bovendien verwacht ze dat de Eerste Kamer "dit punt niet wil laten passeren." Van enige innerlijke betrokkenheid bij de vrijheid van onderwijs is hier blijkbaar helemaal geen sprake.

Bij de eerste ondertekenaar van het amendement, mevrouw Lambrechts, hoef je daar ook niet om te komen. Zij weet heel goed de betekenis van artikel 23 voor het toelatingsbeleid. Zij heeft daar geen respect voor en zij vindt dat scholen leerlingen niet mogen weigeren. Tijdens het debat over het rugzakje zag ze haar kans schoon om dat te regelen voor de scholen voor speciaal onderwijs. Haar poging is mislukt. Waarschijnlijk zal ze bij de stemming over het amendement nog wel steun krijgen van GroenLinks, want deze fractie vindt ook dat het recht van scholen om leerlingen te weigeren op de helling moet. Tot nu toe heeft GroenLinks niet aan het debat meegedaan.

Spagaat

Lambrechts krijgt ook geen steun van Adelmund. In een brief die afgelopen maandag naar de Kamer werd gestuurd, ontried ze het amendement "zeer ernstig." De reikwijdte van artikel 23 speelt daarin een hoofdrol. Ze had ook nog een ander argument. In het gewraakte wijzigingsvoorstel staat ook dat scholen leerlingen niet om "onderwijskundige" redenen mogen weigeren. Omdat scholen voor een aantal aanpassingen en voorzieningen afhankelijk zijn van gemeenten en van zorginstellingen, kunnen zij door het wijzigingsvoorstel in een onmogelijke spagaat komen.

Enerzijds mogen ze geen leerlingen weigeren en anderzijds kan het zo zijn dat de noodzakelijke aanpassingen voor de betrokken leerlingen niet totstandkomen. Die situatie wil Adelmund voorkomen.

Hoewel het zeker is dat de Kamer het amendement van Lambrechts niet aanvaardt, is nog niet alle kou uit de lucht want de wet zelf doet de grondwettelijke benoemingsvrijheid van personeel geweld aan. De scholen die betrokken zijn bij de leerlinggebonden financiering moeten namelijk per regio gaan samenwerken. Als die scholen besluiten tot een gezamenlijk benoemings- en personeelsbeleid, kan een school op bijzondere grondslag zich daar niet aan onttrekken. In ieder geval twee reformatorische zmlk-scholen zijn daardoor in moeilijkheden gekomen.

Van der Vlies vroeg tijdens het wetgevingsoverleg vorige week mede namens CDA en ChristenUnie voor die scholen de mogelijkheid uit het regionale samenwerkingsverband te treden. Adelmund begrijpt blijkbaar niet hoe het zit. In de brief die ze naar de Kamer stuurde, zegt ze dat de problemen van de reformatorische zmlk-scholen zich niet richten op de samenwerking zelf, maar op het aangaan van een gezamenlijk benoemings- en personeelsbeleid. Daarom raadt ze het amendement af. Met haar analyse slaat de bewindsvrouw de plank mis. Het probleem is juist nu dat de betrokken scholen op grond van artikel 23 geen gezamenlijk personeels- en toelatingsbeleid willen. Daarom moet er ruimte komen, binnen of buiten het samenwerkingsverband.

Wereld winnen

Er valt voor de witte raven in Den Haag nog een wereld te winnen. Dat geldt niet alleen bij het debat over de invoering van het rugzakje. Binnen enkele weken zal de Tweede Kamer het debat over de nieuwe taken van de Onderwijsinspectie voortzetten. Ook daar komt artikel 23 weer uitgebreid ter sprake.

Maar ook in bredere zin zullen er de komende tijd discussies losbarsten. Minister Hermans en staatssecretaris Adelmund hebben namelijk in hun toekomstvisie "Grenzeloos leren" een studie voorgesteld naar de betekenis van het grondwetsartikel over de vrijheid van onderwijs in het licht van de huidige ontwikkelingen op onderwijsgebied.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 1 december 2001

Reformatorisch Dagblad | 44 Pagina's

Witte raven redden rugzak

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 1 december 2001

Reformatorisch Dagblad | 44 Pagina's

PDF Bekijken