Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Ideale overgangsleider voor Afghanistan

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Ideale overgangsleider voor Afghanistan

Karzai vormt logische keuze voor eigen bevolking en internationale gemeenschap

5 minuten leestijd

KABUL (AP) - Bij de opening van de Afghanistan-conferentie in Duitsland was Zajed Hamid Karzai alleen via de telefoon aanwezig. Zijn boodschap voor een Afghanistan van broederschap en wederzijds respect was slechts een van de vele oproepen aan de Afghanen om 22 jaar oorlog achter zich te laten en een nieuw begin te maken. Maar bij de afsluiting van de conferentie is Karzai de man die dat nieuwe begin als premier van een interim-regering in praktische politiek mag gaan omzetten.

Voor de deelnemers aan de conferentie op de Petersberg bij Bonn was de Pathaan Karzai een even logische keuze als voor de Verenigde Naties en de diplomatieke waarnemers uit de VS en Europa. "Hij is voor alle partijen aanvaardbaar en ook voor de buurlanden van Afghanistan", zei een van de diplomaten. "Omdat hij Pathaan is kan hij zeker als anker fungeren waaraan de verwachtingen van deze bevolkingsgroep zich kunnen hechten", zei een ander. De Pathanen vormen met ongeveer 40 procent de grootste bevolkingsgroep van Afghanistan. Omdat het de bedoeling is dat het nieuwe Afghaanse bewind nauw gaat samenwerken met de VN en westerse donorlanden zal het feit dat Karzai Engels spreekt zeker tot nut strekken. Dat er een regeringsleider moest worden gezocht buiten de kring van conferentiedeelnemers, was bijna voorgeschreven. Een kandidaat van de sinds 13 november in Kabul residerende Noordelijke Alliantie kwam niet in aanmerking, "omdat dat tenslotte geen echte regeringswisseling zou hebben betekend", zei Anwar ul Haq Ahadi, een afgevaardigde van de Afghanen in ballingschap uit Peshawar. En een kandidaat uit een van de drie ballingengroepen die ook in Duitsland vertegenwoordigd zijn, zou door de bevolking beslist met meer reserve tegemoet zijn getreden dan iemand die in Afghanistan zelf verblijft.

Eigen ervaring

Karzai kent de problemen die in de overgangsfase zullen opdoemen uit eigen ervaring. Terwijl op de Petersberg werd vergaderd, nam hij met zijn manschappen deel aan de belegering van Kandahar, het fel verdedigde laatste steunpunt van de Taliban. Maandag zei hij in een telefonisch vraaggesprek met Associated Press dat hij wilde dat er zou worden onderhandeld over de overgave van de Taliban en dat er geen bloed meer zou worden vergoten. Ook voor de groep rond de in Rome wonende ex-koning Mohammed Zahir Shah is Karzai een aanvaardbare regeringsleider. Zijn familie heeft oude banden met het koningshuis. Tot hun stam, de Popolzai, behoorde Ahmad Shah Durrani, die als Perzisch veldheer Kandahar veroverde en in 1747 de eerste koning van Afghanistan werd.

Ambassadeur

Kandahar, de stad waar de Taliban hun hoofdkwartier hadden en die zij nu nog in handen hebben, werd in 1761 gebouwd op land dat door de Popolzai aan de koning werd geschonken. Karzais vader was de leider -khan- van de ongeveer 500.000 Popolzai in de regio Kandahar. Hij werd in 1999 vermoord in de Pakistaanse stad Quetta, waarschijnlijk in verband met een vete. Er is nooit een dader opgepakt. De op 24 december 1957 geboren Karzai erfde de titel van zijn vader. Tijdens de Sovjetbezetting van Afghanistan in de jaren '80 steunde Karzai het verzet van de moedjahedien vanuit Pakistan. Na de val van de door Moskou gesteunde regering-Najibullah keerde hij terug en fungeerde hij van 1992 tot 1994 als plaatsvervangend minister van Buitenlandse Zaken in de moedjahedienregering van Burhanuddin Rabbani. Toen al drong hij er bij Rabbani op aan meer Pathanen in de regering op te nemen. Teleurgesteld over de onderlinge strijd tussen de moedjahedien, die aan 50.000 burgers het leven heeft gekost en de verwoesting van een groot deel van Kabul tot gevolg had, haakte hij al gauw af. De overwegend Pathaanse Taliban hadden voor hun intocht in Kabul in 1996 ook al hun oog op Karzai laten vallen. Zij zouden van plan zijn geweest de gematigd-islamitische en door het Westen beïnvloede politicus als ambassadeur naar de VN te sturen. Maar toen zij hun heerschappij vestigden, vertrok Karzai weer naar Pakistan. Aanvankelijk had hij geen grote bezwaren tegen de Taliban, heeft hij in een interview gezegd. Pas na verloop van tijd waren volgens hem andere mensen, blijkbaar uit kringen van de Pakistaanse geheime dienst, in de beweging geïnfiltreerd en hadden deze een andere richting gegeven. Karzai heeft de religieuze militie er vaak van beschuldigd zich voor het karretje te laten spannen van Pakistan. Hij vond dat ook zijn collega-stamhoofden zich als pionnen lieten gebruiken in het machtsspel van Afghanistans buurlanden. Deze gebruikten Afghanistan volgens hem voor hun eigen doeleinden - Pakistan om er guerrillastrijders op te leiden voor acties in Indiaas Kasjmir, Rusland om een greep te houden op de voormalige Sovjetrepublieken in Centraal-Azië. Zelf had Karzai een gecompliceerde verhouding met Pakistan. Hij mocht er zijn hoofdkwartier vestigen in de zuidwestelijke provincie Baluchistan, maar lag regelmatig met de Pakistaanse regering overhoop. Toen in oktober de Amerikaanse luchtaanvallen begonnen, keerde Karzai terug naar Afghanistan. Hij en een andere prominente Pathaan, Abdul Haq, gingen stiekem de grens over, elk op een ander punt, om het Pathaanse verzet tegen de Taliban te organiseren. Haq werd door de Taliban gevangeng enomen en opgehangen. Karzai werd bijna gepakt, maar door Amerikaanse commando's met een helikopter gered en uit Afghanistan weggehaald. Dat beweert althans de Amerikaanse minister van Defensie, Donald Rumsfeld. Zelf zegt Karzai dat hij Afghanistan nooit heeft verlaten. In de provincie Uruzgan haalde Karzai andere Pathaanse leiders over zich van de Taliban af te keren en ijverde hij voor een nieuwe regering onder de in 1973 afgezette koning Zahir. Vervolgens trok hij met een leger van enkele duizenden stamgenoten op naar Kandahar.

Legitimiteit

Nu mag Karzai Afghanistan het komend halfjaar gaan besturen. Aan het eind van die periode moet Karzai verantwoording afleggen aan een "loya jirga", een grote raadsvergadering met vertegenwoordigers uit alle delen van het land. Goedkeuring van dit overlegorgaan zal hem oneindig veel meer legitimiteit schenken dan zijn benoeming door een conferentie in het verre Duitsland. En wat Karzai de komende maanden klaarspeelt, zal bepalen of de loya jirga vertrouwen blijft houden in zijn oproep aan de Petersberg-conferentie: "Wij zijn één land, één cultuur. Wij zijn verenigd, niet verdeeld."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 6 december 2001

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

Ideale overgangsleider voor Afghanistan

Bekijk de hele uitgave van donderdag 6 december 2001

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

PDF Bekijken