Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Ensemble met troeteltraditie

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Ensemble met troeteltraditie

Leden Nederlands Studenten Orkest nemen knuffels mee het podium op

6 minuten leestijd

Someren, vakantiecentrum De Hoof. Ruim honderd studenten staren ingespannen naar de partituur van Mahlers Derde Symfonie. De amateur-music i bereiden zich onder leiding van Lawrence Renes voor op een rondgang langs alle grote Nederlandse concertpodia. "Sst, sst. Probeer de spanning vast te houden. Niet bang zijn voor de tweede maat." Vol goede moed herhalen de leden van het Nederlands Studenten Orkest (NSO) enkele maten, want de vijftigste tournee van het ensemble moet een klapper worden.

Een tandenborstel, grote sloffen, kranten die op de grond rondslingeren, fietsvlaggetjes, een ballon en tientallen knuffels. Uit alles blijkt dat in de repetitieruimte van De Hoof geen doorsnee orkest aan het werk is. De club bestaat uit 120 studenten van universiteiten en hbo-instellingen die een maand lang hun studie opzijzetten om op een hoog niveau te kunnen musiceren. Tijd om vakantie te vieren, krijgen de jongeren niet. Van 2 januari tot aan het eerste concert, vandaag, repeteerden ze negen uur per dag. Deze ochtend neemt het NSO de delen 4 ("Sehr langsam. Misterioso. Durchaus ppp") en 5 ("Lustig im Tempo und keck im Ausdruck") van de Derde Symfonie van Gustav Mahler (1860-1911) onder handen.

"Rustig, rustig. Hier alles binden. Eén, twee, drie: spanning, spanning, spanning." Lawrence Renes -dirigent van Het Gelders Orkest- werkt vandaag vooral aan het grote geheel. Zachtjes zingt hij het aandeel van de alt mee: "O Mensch! Gib acht." Met kleine gebaren maakt hij duidelijk wat hij wil. Subtiele bewegingen met de linkerhand hebben het gewenste effect. Moeite om de studenten bij de les te houden, heeft Renes niet. Af en toe fronst hij de wenkbrauwen. "Oké, sst. De spanning vasthouden is lastig. Strijkers, blijf luisteren naar klarinet, fluit en hobo. Het gebeurt vaak dat we tijdens een streekwisseling stoppen met vibreren. Ja, zo is het uitstekend!"

Eenheid

Net als de studenten spendeert ook Lawrence Renes deze maand volledig aan het NSO. "Het kost me zelfs meer tijd, want ik zat vorig jaar ook bij alle audities. Ruim 300 studenten hebben geprobeerd een van de 120 orkestplekken te bemachtigen." De jonge dirigent stond in 1994 en 1997 ook voor het studentenorkest. Hij is dik tevreden. "Het niveau is hoog. Mijn taak is in korte tijd een eenheid te smeden, een orkestklank te maken. Dat is hard werken maar ontzettend leuk. De studenten pakken het vlot op."

Renes stelt zijn eisen niet naar beneden bij omdat hij in Someren met amateurs werkt. "Ik heb een visie op Mahlers Derde en probeer dit ideaal zo veel mogelijk te verwezenlijken. Mijn ervaring is dat je met amateurs evenveel muziek kunt maken als met professionals." Het NSO grijpt niet boven zijn macht door een groots werk als de Derde Symfonie van Mahler te programmeren, vindt de dirigent. "Ook voor een beroepsorkest is het lange eerste deel van dit werk, ruim dertig minuten, lastig. Het NSO is een veerkrachtig orkest. De studenten slepen elkaar door moeilijke passages heen. Tijdens concerten stijgen ze boven zichzelf uit. Ik stap daarom straks niet met kromme tenen de concertzaal in. De concerten met het NSO in '94 en '97 waren ook voor mij hoogtepunten."

Roes

Student Nederlands Edwin Praat speelt viool en is de acquisiteur van de club. Met zes andere bestuursleden zet hij zich een jaar lang fulltime voor het NSO in. "Vorig jaar speelde ik voor de eerste keer in het orkest mee, een onvergetelijke ervaring. Je bent met medestudenten ruim een week afgesloten van de buitenwereld en houdt je vrijwel alleen met muziek bezig. Je leeft in een soort roes, wat verslavend werkt. Dat vergoedt voor mij een verloren studiejaar. Ik zet er graag m'n schouders onder. Ook omdat ik daardoor de kans krijg een andere wereld verkennen. Zoiets vormt je."

De meeste docenten houden er rekening mee dat verschillende studenten in januari afwezig zijn, is de ervaring van Edwin. "Toch moeten sommigen er even tussenuit om een tentamen te maken."

De leden van het studentenorkest kregen twee maanden voor de start van de repetities de partituur van Mahlers Derde Symfonie en van "Trois Incantations" van Jan van Vlijmen in handen. Daarna was het hard werken geblazen, want ze moesten hun partij kennen toen ze in Someren arriveerden. De meeste studenten zijn wel wat gewend, weet Edwin. "Ze hebben muziekles en zijn lid van een plaatselijk studentenorkest. Iedereen is ontzettend gemotiveerd. We repeteren dagelijks negen uur, waarna de bar opengaat om wat te kunnen ontspannen. Afvallers zijn er nog niet. In het verleden moesten sommigen vanwege een blessure afhaken. Daarom beginnen we tegenwoordig elke orkestrepetitie met een warming-up van een kwartier. Twee orkestleden zijn geïnstrueerd door een Mensendieck-therapeute en doen verschillende oefeningen met ons."

Troeteltraditie

Het NSO kent verschillende tradities. Sinds de oprichting, 6 augustus 1952, speelt het orkest voor goede doelen. De laatste jaren gaat het geld naar vluchtelingstudenten en gehandicapte studenten. Jaarlijks schrijft een Nederlandse componist een werk voor het orkest. Verschillende stukken behoren inmiddels tot het repertoire van beroepsorkesten. Jan van Vlijmen componeerde voor de komende tournee "Trois Incantations". Edwin: "Uiterst lastige muziek. Moeilijker aan te voelen dan de klassieken, maar niet minder opwindend."

Na afloop van de Nederlandse tournee geeft het ensemble een concert in het buitenland. Dit jaar reizen de studenten af naar New York. In de Carnegie Hall spelen ze voor nabestaanden van de slachtoffers van de aanslagen op 11 september. Tijdens alle concerten nemen de studenten hun knuffel mee het podium op. Een uitvloeisel van de troeteltraditie. Edwin: "Dagenlang negen uur met elkaar werken is intensief. Daarom zijn troetelgroepjes geformeerd. Leden van een groep moeten elkaar in de gaten houden, zodat niemand buiten de boot valt. Het is een gewoonte vooraf een cadeau voor elkaar te kopen en deze knuffel aan het begin van de repetities te geven. Die pluchen beesten gaan bij concerten mee het podium op."

Ook tijdens de repetities hangen de knuffels aan lessenaars en instrumenten. Een lessenaar bezwijkt onder het gewicht van een knuffel. De studenten spelen onverstoorbaar door.

Af en toe houdt de dirigent een wijsvinger achter zijn oor. "Eerste violen, jullie kunnen bij maat 14 nog mooier spelen. Ja, bij maat 11 waren we ongelijk. Willen jullie het nog een keer doen? Oké, opmaat 11." Trefzeker blaast de dwarsfluitiste haar partij. Slagwerkers reageren adequaat. "Twee trompet, probeer zo veel mogelijk een o-klank te maken en die te mengen met de celli en de bassen." Tevreden tikt Renes even later af. "Het is alweer pauze. Straks gaan we verder."

Alle optredens van het NSO op een rijtje: vanavond in de Petrus-en-Pauluskerk in Bergen, morgen in Muziekcentrum Enschede, woensdag in Theater aan het Vrijthof in Maastricht, donderdag in De Vereeniging in Nijmegen, vrijdag in de Rotterdamse Doelen, zaterdag in Muziekcentrum Frits Philips in Eindhoven, 21/1 in De Oosterpoort in Groningen, 22/1 in Muziekcentrum Vredenburg in Utrecht en 23/1 in de Haagse Dr. Anton Philipszaal. Het slotconcert in het Amsterdamse Concertgebouw is uitverkocht. Alle concerten beginnen om 19.30 uur. Kaarten kosten ca. 11,50.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 14 januari 2002

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

Ensemble met troeteltraditie

Bekijk de hele uitgave van maandag 14 januari 2002

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

PDF Bekijken