Bekijk het origineel

Opstanding gaat boven kruis uit

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Opstanding gaat boven kruis uit

7 minuten leestijd

De kop is niet ingegeven door de behoefte aan een woordenspel. Paulus heeft mij aan deze titel geholpen. Hij schrijft in Romeinen 8:34: "Die gestorven is; ja wat meer is, Die ook opgewekt is, Die ook ter rechterhand Gods is, Die ook voor ons bidt." In mijn jeugd heb ik nogal wat moeite gehad met deze woorden. Ik ben opgevoed met grote aandacht voor het kruis van Christus. Zijn kruisdood is de grond van ons, ook van mijn behoud. Wie dat eenmaal met heel zijn hart heeft verstaan, wil alleen maar roemen in het kruis van Christus. Golgotha biedt de zekerheid van behoud.

In mijn tweede gemeente ging mijn intreepreek dan ook over de gekruisigde Christus, voor de Joden een ergernis en voor de Grieken een dwaasheid (1 Korinthiërs 1:23). Die boodschap had ik in de voorgaande jaren lief gekregen. Ik heb eruit mogen leren en van mogen spreken. Met hetgeen ik in die eerste ruim zeven jaar had geleerd en beleefd, wilde ik graag in mijn tweede gemeente beginnen. Niet als een programma, wel als een gezant van de gekruisigde Christus.

Tegen die achtergrond dacht ik dat het fundament van ons behoud niet slechts dieptepunt, maar ook hoogtepunt van de prediking moest en mocht zijn. Als ik aan die jaren terugdenk, zowel de laatste in mijn eerste gemeente als de eerste in mijn tweede gemeente, moet ik zeggen dat de spiritualiteit van mijn geloofsleven en van mijn ambtelijk werk ook geconcentreerd lag in de gekruisigde Christus. Ik ben vele jaren in mijn geloofsleven gefixeerd geweest op de gekruisigde Christus.

Verschuiving

Langzamerhand is daar een verschuiving in gekomen. Hiermee bedoel ik niet te zeggen dat het kruis van minder betekenis is geworden voor mij. Allerminst. Het fundament is het fundament gebleven. Toch is de aandacht verschoven. Zij is omhoog gericht. Daarbij hebben met name twee teksten een belangrijke rol gespeeld. Ik wil die graag noemen, maar vooraf zeggen dat verschuiving van de aandacht niet een zaak van een moment is. Alsof je op één bepaald moment dingen wat anders gaat zien. Dat kan bij sommigen wel het geval zijn. In mijn leven is het een leerproces geweest, waarin voortgaande bijbelstudie een belangrijke rol heeft gespeeld. Wekelijkse voorbereiding van preken, ook in mijn Apeldoornse tijd, en dagelijks bezig zijn met de Bijbel hebben vrucht afgeworpen.

Romeinen 8:34 is een tekst waar ik nogal tegenaan heb gekeken. Iets scherper gezegd: waar ik tegenop ben gelopen. Hoe is het mogelijk dat Paulus over het opgewekt zijn van Christus spreekt als over een plus boven Zijn (kruis)dood? Hoe houd je in dat meerdere van de opwekking het kruis als fundament van ons behoud vast? Raak je het fundament dan niet kwijt door wat boven de kruisdood uitgaat?

Uiteraard kon ik theologisch op deze vraag wel een antwoord geven, maar praktisch, voor de beleving, dus voor de spiritualiteit van het geloofsleven, ging dat niet zo gemakkelijk. Paulus heeft het echter zo geschreven. Als echt reformatorisch christen heb ik, ook in de geloofsbeoefening, altijd eraan vastgehouden: Wat er staat, staat er. Dat moet in je leven tot zijn recht komen. Je kunt ook zeggen: zijn werk doen. Je moet niet weglopen voor een tekst om-dat die op dat moment niet past op het pad van je geloofsbeoefening.

Dus biddend verdergaan om met de bedoeling van Paulus' woorden klaar te komen. Ik heb het toen voor mezelf geformuleerd met de woorden van de titel hierboven: De opstanding gaat boven het kruis uit. Als de opstanding meer is dan het kruis, als de Opgewekte meer is dan de Gestorvene, dan reikt de betekenis van het opgewekt zijn hoger dan die van Jezus' dood.

Staande als geslacht

Bij het verwerken van deze bijbelse waarheid heeft ook Openbaring 5:6 een belangrijke rol gespeeld. Daar vertelt Johannes dat hij in het midden van de troon, van de vier dieren en van de ouderlingen een Lam zag, staande als geslacht. Dat is de symbolische taal uit het boek Openbaring. Enerzijds een herinnering aan het offer dat Christus aan het kruis heeft gebracht. Geslacht: dat ziet op Zijn offerdood. Anderzijds het bijna onvoorstelbare: staande als geslacht.

Een geslacht lam ligt. Hier ziet Johannes het Lam staan als teken van leven en -in de context van de hemel- zelfs als teken van overwinning. Johannes ziet in de hemel uitgebeeld wat Paulus in Romeinen 8:34 heeft geschreven. Christus' dood is niet het einde van Zijn leven of van Zijn werk. Christus' dood krijgt zijn heilzame betekenis in Zijn opstanding. De opstanding zet geen punt achter het kruis. Nog veel minder is het zo dat de opstanding het kruis voor overbodig of achterhaald verklaart. Nee, Christus' opstanding is daardoor en daarin meer dan het kruis; de opstanding geeft aan het kruis zijn heilzame uitwerking.

Het meerdere van Christus' opgewekt zijn sluit Zijn gestorven zijn niet uit noch af. Het meerdere betekent dat Christus' dood door en in Zijn opstanding effectief wordt gemaakt. Dat wil dus zeggen: een mens kan de vrucht van Jezus' dood niet beleven buiten het opstandingsleven van Jezus om. Of: het leven van Jezus in ons is altijd leven aan de voet van het kruis.

Paasleven is leven vanuit het kruis. Maar dan een kruis dat zijn vrucht geeft in en door de opstanding. De spiritualiteit van Romeinen 8:34 voert ons terug naar Jezus' sterven als basis en bron van ons heil. Die spiritualiteit blijft niet in de dood steken, maar doet ons zien op de verheerlijkte Christus. Juist de Verheerlijkte, zo lezen we in Openbaring, draagt de tekenen van Zijn kruislijden.

Hoe is dat mogelijk? Hier staan we voor het geheim dat Paulus in Romeinen 8:34 onder woorden brengt. In de heerlijkheid van de hemel is Christus' lijden en kruisdood (samengevat in het offer van Goede Vrijdag) geen vergeten hoofdstuk. Neen, de heerlijkheid rust juist in het kruislijden. Toch blijft Paulus niet bij het kruis staan. Er is iets dat daar bovenuit gaat. Dat is het leven van Christus in de hemel, dus Zijn verheerlijking. Die verheerlijking blijft getekend, gekenmerkt door het kruis. We zullen het kruis van Christus voor ons nooit achter ons laten. Het opstandingsleven is gekenmerkt door het kruis.

Drievoudige vrucht

Dat betekent voor de gelovige verwerking van de samenhang tussen Goede Vrijdag en Pasen drie dingen. Allereerst: het nieuwe leven op aarde en straks in de hemel bepaalt ons bij en bindt ons aan het kruis van Christus. Ook in de hemel zullen we weten en nooit vergeten dat het hemelleven aan de gekruisigde Christus is te danken. Het Lam staande als geslacht.

Vervolgens: het kruis is niet het laatste, zelfs niet het hoogste waarover we spreken of zingen. Het wordt opgenomen in de beweging van Jezus' hemelvaart. De dood, ook Jezus' dood voor ons, is niet het laatste. Zijn leven is meer dan Zijn dood, al wordt de dood in Zijn leven niet vergeten, maar juist verwerkt (geïntegreerd).

Ten slotte: ons leven op aarde is een gebroken leven. De zonde heeft helaas nog macht over ons en in ons, zelfs als we de opstandingskracht van Christus kennen. Maar aan die gebrokenheid komt een einde. Door genade zullen wij ook delen in de opstanding van Christus. Zijn volmaakte leven in de hemel zal ons deel worden als wij Hem hier op aarde hebben gekend. Maar zelfs in het volmaakte hemelleven zal het kruis als de grond van dat leven geen vergeten hoofdstuk zijn. Daarom zeggen we wel: De opstanding gaat boven het kruis uit. Dat is alleen maar mogelijk omdat het kruis zijn betekenis houdt voor hen die van Christus zijn.

Onze spiritualiteit is een leven in het geloof in de Gekruisigde en tegelijk een leven vanuit en mét de Opgestane. Het gaat om een twee-eenheid die we niet te boven komen. Ook in de hemel vertoont Christus de tekenen van Zijn kruisdood. Hij vertoont ze als de Overwinnaar. Laten we niet trachten van het kruis los te komen. Laten we veel bidden om het opstandingsleven dat boven het kruis uitgaat; dat aan het kruis reliëf geeft. Daarom: Laten we de harten omhoog heffen. Sursum corda.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 30 maart 2002

Reformatorisch Dagblad | 44 Pagina's

Opstanding gaat boven kruis uit

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 30 maart 2002

Reformatorisch Dagblad | 44 Pagina's

PDF Bekijken