Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Grote fracties kiezen nieuwe leiders

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Grote fracties kiezen nieuwe leiders

5 minuten leestijd

DEN HAAG - De uitslag van de Tweede-Kamerverkiezingen hebben gisteren tot een wisseling van de wacht geleid bij drie grote partijen. Bij de VVD vervangt Zalm Dijkstal, bij de PvdA treedt Van Nieuwenhoven in de plaats van Melkert, bij de Lijst Pim Fortuyn is Herben de nieuwe man.

Koningin Beatrix is gisteravond begonnen met het inwinnen van adviezen voor de kabinetsformatie. Zij ontving de voorzitters van de Eerste en de Tweede Kamer, Braks en Weisglas, en vice-voorzitter Tjeenk Willink van de Raad van State. Vandaag maakten de fractievoorzitters hun opwachting. CDA-leider Balkenende was even na tien uur op paleis Noordeinde en sprak daar een uur lang met de Koningin. Hij heeft haar geadviseerd een informateur van christen-democratischen huize aan te wijzen, die de mogelijkheid van meerderheidskabinetten moet gaan onderzoeken.

Volgens Balkenende moet de informatiefase leiden tot een akkoord op hoofdlijnen tussen de beoogde coalitiefracties. "Dat kan op een A4'tje. Daarna kan een kabinet gevormd worden, dat de gemaakte afspreken uitwerkt in een strategisch document", aldus Balkenende. Naar verwachting wordt de informateur vanavond nog aangewezen. De naam die het meest wordt genoemd is die van staatsraad P. H. Donner.

De tweede grootste partij in de nieuwe Tweede Kamer, de Lijst Pim Fortuyn (LPF), benutte gisteren de eerste dag aan het Binnenhof om een opvolger te benoemen voor de vorige week vermoorde leider Pim Fortuyn. De 26-koppige fractie schoof de 49-jarige Mat Herben naar voren als de nieuwe politiek leider. Verrassend was die keuze niet, want Herben trad de laatste tijd al op als woordvoerder van de LPF.

Voor PvdA en VVD zat er gisteren niets anders op dan hun wonden te likken na de zware verkiezingsnederlaag die beide partijen woensdag leden. De sociaal-democraten verloren bij de Tweede-Kamerverkiezingen maar liefst 22 zetels en in de uren erna ook hun leider Melkert. De uitgedunde fractie koos unaniem kamervoorzitster Van Nieuwenhoven als de nieuwe fractievoorzitter.

Van Nieuwenhoven stond nummer 2 op de kandidatenlijst. Die functie heeft ze meteen neergelegd. Vice-voorzitter Weisglas (VVD) volgt haar voorlopig op totdat de nieuwe Tweede Kamer volgende week een nieuwe voorzitter kiest. Van Nieuwenhoven zei tijdens een persconferentie dat ze niet de nieuwe partijleider is en die positie ook niet ambieert.

Aan de andere kant van het kamergebouw vond eerder op de middag ook een leiderswisseling plaats. VVD-leider Dijkstal stelde woensdag na het verlies van vijftien kamerzetels zijn positie al ter discussie. Toen bleek ook dat de partijtop al had besloten de liberale minister Zalm voor te dragen als de nieuwe leider.

De 23 VVD-parlementariërs stemden gisteren in met Zalm als de nieuwe voorman. De Grave, demissionair minister van Defensie, leek aanvankelijk nog een geduchte concurrent voor Zalm, maar uiteindelijk "is het wonder geschied dat men mij unaniem heeft aangewezen", aldus Zalm.

Zalm gaat proberen de rechtervleugel van de traditionele VVD-aanhang, die voor een belangrijk deel is overgestapt naar de LPF, terug te winnen. Vertrekkend leider Dijkstal gaf toe dat hij die rechterflank te weinig heeft "gegarandeerd." De VVD moet zich weer meer profileren op typische VVD-terreinen, aldus Zalm. "We zijn te veel geïdentificeerd met de paarse compromissen."

Zie ook pag. 3.

Pronk pakt zijn biezen

Vervolg van voorpagina

Onder leiding van Zalm zal de VVD alleen aan coalitiebesprekingen deelnemen als dat "in 's lands belang onvermijdelijk" is. In principe beschouwt de partij de terugval van 38 naar 23 zetels als een veroordeling tot de oppositie. Voor de vernieuwing zou het overigens wel goed zijn als de VVD een paar bewindslieden zou gaan leveren, gaf Zalm toe. Veelbelovende jonge kamerleden hebben de boot gemist door de teleurstellende verkiezingsuitslag.

Om diezelfde reden zal een aantal oudgedienden uit de gelederen van de VVD-fractie moeten vertrekken. Vooral de vertrouwelingen van Dijkstal worden onder druk gezet. Het gaat om vice-fractievoorzitter Cornielje, oud-staatssecretaris Terpstra en kamerlid Vou^te. Dijkstal kan volgens Zalm nog best een keer minister worden. Zalm zelf blijft, ook bij regeringsdeelname, als politiek leider in de Tweede Kamer zitten.

In de eerste vergadering van de nieuwe, sterk uitgebreide CDA-fractie kwam gisteren champagne op tafel. Ook kregen kamerleden een stuk van een koek, die het opschrift droeg: "Tja, de koek is een fractie groter geworden".

De fractie gaat voorlopig door met het oude fractiebestuur. Fractievoorzitter Balkenende herhaalde gisteren dat hij een snelle formatie wil en dat hij aankoerst op een 'gewoon' meerderheidskabinet, dat zijns inziens een wat lossere band met de Tweede Kamer moet hebben dan tot nu toe het geval was.

Het CDA denkt dat zo'n kabinet in juli op het bordes van Huis ten Bosch kan staan. "De kiezer wil helderheid en daadkracht", zei Balkenende gisteren na afloop van het fractieberaad. "Juist in deze tijd kunnen we ons geen lange formatie veroorloven."

Verrassend was gistermiddag de aankondiging van PvdA-minister en nu kandidaat-Tweede-Kamerlid Pronk dat hij plaats wil maken voor een nieuwe lichting. Het nog zittende Tweede-Kamerlid Noorman-Den Uyl, 24ste op de lijst, zal zijn plaats innemen. Pas op plek 25 staat Jaques Tichelaar als nieuwe kandidaat op de lijst.

Pronk (VROM) heeft afscheid genomen van de politiek, omdat hij ruimte wil maken voor de "nieuwe generatie". "Ik heb het gevoel dat ik na ruim dertig jaar in de politiek de plaats inneem van de nieuwe generatie", aldus Pronk .

Volgens de PvdA'er kan de partij ervaren lieden gebruiken bij een winst van meer dan dertig zetels, maar "bij iets meer dan twintig zetels moet je plaatsmaken voor nieuwe mensen." Bij de Tweede-Kamerverkiezingen van woensdag kwamen de sociaal-democraten uit op 23 zetels.

De scheidende PvdA-coryfee zegt niet zozeer een voorbeeld te willen zijn voor andere oudgedienden. "Ik geef niet aan dat anderen ook weg moeten gaan, maar ik wil wel een signaal afgeven ter vernieuwing van de partij."

"Ik ben niet van die politici die het Kamerwerk ziet als tijdelijk verblijf. Ik ben van de generatie-Den Uyl, die de politiek ziet als roeping, als vechters voor de partij. Dat is nu anders", betoogt Pronk.

Volgens hem was er "volstrekt" geen druk om te vertrekken. "Ik heb zelf besloten om weg te gaan. Niemand wist er dan ook van af. Ik groeide geleidelijk toe naar dit besluit, al voor de verkiezingen. Het uiteindelijke besluit heb ik vanochtend genomen bij het hardlopen."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 17 mei 2002

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

Grote fracties kiezen nieuwe leiders

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 17 mei 2002

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken