Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Toch Balkenende

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Toch Balkenende

4 minuten leestijd

Op het nippertje heeft het CDA de eerste plaats weten te behouden. Dat neemt niet weg dat de PvdA evenzeer reden heeft om zich als de winnaar van deze kamerverkiezingen te beschouwen. Negentien zetels erbij, dat is immers niet niks. Bijna is de partij weer terug op het niveau van voor mei 2002.

De laatste fase van de campagne liep onverwacht uit op een nek-aan-nekrace tussen Bos en Balkenende. Daarbij was ook duidelijk dat beiden na de verkiezingen tot elkaar veroordeeld zouden zijn. Een coalitie van CDA en PvdA is zo ongeveer de enige die zich bij de uitslag van deze verkiezingen denken laat. Balkenende kan dan premier blijven, maar wel met een andere ploeg en een ander program.

Voor een coalitie van CDA en VVD, waar kort na de val van het kabinet-Balkenende algemeen op gerekend werd, is eenvoudigweg geen meerderheid. Met de LPF erbij ligt dat anders. Maar de animo bij Balkenende en Zalm om opnieuw met deze club in zee te gaan, zal niet groot zijn. Op de samenwerking met de LPF is immers eind vorig jaar het kabinet gevallen. Het zou aan de kiezers ook moeilijk uit te leggen zijn als nu weer dezelfde coalitie aantreedt.

Balkenende kan in ieder geval deze variant als noodoplossing achter de hand houden, voor het geval de coalitiebesprekingen met de PvdA helemaal niet lukken. De PvdA heeft zo'n alternatief niet. Een linkse coalitie (PvdA, SP, GroenLinks en eventueel D66) is nog ver van een meerderheid af.

De grote media-aandacht voor de beide koplopers Bos en Balkenende werkte duidelijk in het nadeel van de kleinere partijen. D66, GroenLinks en ChristenUnie liepen terug. Van de geweldige winst die eind vorig jaar voor de SP voorspeld werd, is niets overgebleven. De LPF leverde fors in, maar kwam toch nog beter uit de bus dan verwacht.

Net als vorig jaar moest de ChristenUnie een zetel prijsgeven. Met drie zetels is haar fractie nu even groot als de RPF was bij de laatste verkiezingen dat deze partij zelfstandig meedeed. In plaats van de gedroomde winst heeft de fusie van GPV en RPF tot dusver alleen maar verlies opgeleverd. Maar zonder deze fusie zouden de stembusresultaten waarschijnlijk niet beter zijn geweest.

De wijze waarop de partij haar vorige lijsttrekker aan de kant zette, verdiende geen schoonheidsprijs. Een aantal voormalige GPV'ers herkende zich niet in de samenstelling van de lijst. Maar het zetelverlies dat helaas ook nu geïncasseerd moest worden, is vooral aan andere factoren toe te schrijven. De aantrekkingskracht van Balkenende deed de ChristenUnie de das om.

De gereformeerde signatuur van de demissionaire premier, gevoegd bij de machtspositie van zijn partij, deed tal van kiezers uit orthodoxe kring naar het CDA overstappen. De SGP had daar duidelijk ook last van. Wist zij de vorige keer (toen de ChristenUnie 40.000 stemmen achteruitliep) nog stemmenwinst te boeken, nu moest zij vrijwel overal verlies incasseren.

De vraag is of dit verlies structureel is. Hebben ChristenUnie en SGP verloren aan Balkenende of aan het CDA? Ongetwijfeld speelt het gereformeerde imago van de CDA-lijsttrekker een rol. Als het CDA straks een andere lijsttrekker krijgt of als het gereformeerde imago van Balkenende deuken oploopt, zal een aantal kiezers wellicht terugkeren.

Maar zeker in de kring van de ChristenUnie is naar alle waarschijnlijkheid sprake van een structurele terugloop. De jongere generatie ziet niet zoveel heil meer in een klein partijtje dat in Den Haag niet echt een factor van betekenis is. Voor hun ouders was de keuze voor GPV of RPF een geloofszaak, maar voor hen hoeft het allemaal niet meer. Een vlotte presentatie, een swingend imago en een jeugdige lijsttrekker veranderen daar niets aan. Dat is geen rooskleurig perspectief, maar het is niet anders.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 23 januari 2003

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

Toch Balkenende

Bekijk de hele uitgave van donderdag 23 januari 2003

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken