Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

In de voetsporen van John Propitius

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

In de voetsporen van John Propitius

Kees Matze (15) en Cees Zuijderduijn (15) begeleiden iedere zondag kerkdienst op het orgel

6 minuten leestijd

Staat de psalmberijming van 1773 te ver van jongeren af? Dat beweert de werkgroep Psalmen voor Nu, die daarom aan een nieuwe berijming werkt. De vijftienjarige kerkorganisten Kees Matze en Cees Zuijderduijn uit Langbroek vinden dat onzin. "Wie zich wil uitleven, gaat maar naar de disco."

Iedere zondag nemen de twee vrienden plaats achter het orgel om een kerkdienst te begeleiden. Zowel in de hervormde gemeente van Langbroek als in die van Driebergen zijn de jongens inmiddels vaste organist. "De ene week speelt Cees 's morgens in Driebergen en dan speel ik in een van de diensten in Langbroek, de andere week zijn de rollen omgedraaid", zegt Kees.

Al vanaf zijn achtste jaar speelt Kees orgel, zijn collega begon een jaartje eerder. Keek Kees het orgelspelen af van zijn vader, bij Cees liep dat iets anders. "De orgelleraar kwam bij ons thuis voor mijn broer. Op een avond zei mijn broer: "Ik heb nu geen zin." Toen ben ik maar achter het orgel gekropen."

Staat bij de familie Matze behalve een traporgel ook een Content 2430, in het predikantsgezin Zuijderduijn siert een Domus Viscount 4 de huiskamer. Cees: "Mijn moeder heeft vroeger ook les gehad, en daarom staat het orgel daar. Nu speelt ze nog af en toe."

Tot hun twaalfde jaar hebben de jongens orgelles gehad van een dorpsgenoot. Daarna kregen ze twee jaar les van Albert van der Hoeven uit Zeist en nu zitten de organisten om de twee weken een uur bij John Propitius in Driebergen om hun muzikale kwaliteiten op te krikken.

"Ik heb een jaar het schoolkoor van het Van Lodensteincollege in Amersfoort begeleid", zegt Kees, die evenals Cees in de derde klas van de havo zit. "Daarnaast begeleid ik af en toe het Ichthuskoor van John Propitius." Dat koor geeft soms uitvoeringen in bejaardentehuizen en dat vindt de jonge organist leuk om te doen. "Die bewoners zijn vaak enthousiast en komen je dan na afloop zelfs bedanken", lacht Kees.

Worp

Zijn vriend doet het wat rustiger aan, maar speelt wel eens tijdens een zangavond in de kerk. "Sommige stelletjes vragen ons ook om te spelen als ze gaan trouwen", zegt Cees. De jongens zijn niet de enige organisten in Langbroek. Ook de vader van Kees is regelmatig achter het klavier te vinden, evenals een 76-jarige organist. Kees: "Die houdt van Pachelbel."

De jongens zijn een paar jaar geleden langzaam begonnen met het begeleiden van de kerkdienst. "Op een gegeven moment zijn we met mijn vader achter het orgel gaan zitten. Na de dienst speelden we dan een psalm uit het koraalboek van Worp. Dan konden we wennen aan het registreren en het letten op de tekst van de psalm. Vervolgens begeleidden we samen een dienst. Uiteindelijk zijn we het alleen gaan doen", zegt Kees.

"Niet lang daarna kwam iemand uit Driebergen op bezoek bij mijn vader", vertelt Cees. "Ik zat die avond orgel te spelen. Na een paar dagen belde de man op: "Wij hebben ook nog organisten nodig. Willen jullie niet?" Zo zijn we in Driebergen terechtgekomen."

Beide jongens oefenen meestal op zaterdagavond thuis de psalmen die ze de volgende dag in de kerk moeten spelen. "Dan vragen we eerst de psalmen op, zodat we ze rustig kunt doornemen. Bovendien kijk je dan welk voorspel erbij past." Op zondagmorgen spelen ze de psalmen ook nog een keertje en dan is het tijd om naar de kerk te gaan. Cees is eigenlijk nooit zenuwachtig. "Ik denk er nog wel eens over na hoe ik een psalm precies zal gaan spelen", zegt Kees.

Asma

Tijdens een kerkdienst gebruikt hij zelden meer een koraalboek, Cees pakt er iets vaker bladmuziek bij. "En speelt Asma en Zwart", vult Kees lachend aan. "Geen Martin Mans, die vinden we niet zo denderend."

Beide jongens hebben een stapel orgel-cd's en gaan regelmatig naar een concert. "Van Bas de Vroome, Jaap Kroonenburg of Klaas Jan Mulder", somt Kees er een aantal op. "Wij gaan zomers naar Katwijk op vakantie en dan ga ik ook regelmatig naar de zomerconcerten", zegt Cees. "In de Vredeskerk staat een mooi orgelding", knikt Kees bewonderend.

John Propitius is hun grote voorbeeld. "Hij is een echte Asma-speler", lachen de jongens. Ze krijgen niet alleen improvisatieles, maar spelen ook werken van Bach, Bonset, Gigout, Guilmant en soms Händel. "Geen Pachelbel, die vinden we saai", zegt Kees. "En we willen romantisch spelen."

Kees trekt rustig een cd uit de kast, om vervolgens de bewerking na te spelen. "Ik kan dat niet", zegt Cees bewonderend. "Ik ben niet zo fanatiek dat ik elke morgen voordat ik naar school ga nog snel achter het orgel kruip."

Ritmisch zingen

Kees gaat regelmatig als registrant met John Propitius mee naar diens concerten. De jongen ziet zijn leraar dan niet alleen actief achter het orgel, maar hoort hem ook veel vertellen. "Hij is een wandelend orgelverhaal." Hoewel Cees het heerlijk vindt om achter het orgel te kruipen, zou hij er niet zijn dagelijkse leven mee willen vullen. Bij Kees ligt dat iets anders: "Ik overweeg om na de havo naar het conservatorium te gaan en me dan te richten op orgel, piano en koorbegeleiding."

Kritiek op hun orgelspel in de kerk hebben de jongens nog niet echt gehad. "Kalmpjes aan, dat is het beste." De organisten vinden het wel lastig dat ze in Driebergen ritmisch moeten spelen en in Langbroek niet. "In Driebergen zijn ze begin dit jaar overgestapt op ritmisch zingen. Waarschijnlijk dachten ze meer mensen de kerk in te krijgen en met name de jongeren. Nou, ik zie er nog geen eentje meer. 't Is flauwekul en het zingen wordt er ook niet beter op", sombert Kees.

Ook in een nieuwe psalmberijming zien de jongens niets. Dat juist de jeugd daar behoefte aan zou hebben, betwijfelen ze. "'s Avonds zitten er bij ons vaak meer jongeren in de kerk voor de jeugdvereniging na de dienst, en dan speel ik wel eens een vrolijk deuntje", zegt Cees.

"Maar aan deze berijming zijn we gewoon gewend. Jong geleerd is oud gedaan", vult Kees aan.

"Het is heel lastig als je alles weer gaat veranderen", beaamt Cees. "En dan zie je de oude mensen ook niet meer in de kerk." De beide jongens hebben in hun omgeving nooit kritiek op de psalmen gehoord. Kees: "Wie zich wil uitleven, moet maar naar de disco gaan."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 7 juni 2003

Reformatorisch Dagblad | 40 Pagina's

In de voetsporen van John Propitius

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 7 juni 2003

Reformatorisch Dagblad | 40 Pagina's

PDF Bekijken