Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Winst in strijd tegen trombose

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Winst in strijd tegen trombose

Grote onderzoeken bevestigen superioriteit van Arixtra ten opzichte van heparines

5 minuten leestijd

Trombose in het been en een longembolie zijn onderschatte maar veel voorkomende complicaties na een operatie. Zonder tegenmaatregelen zou zo'n 60 tot 70 procent van de patiënten ermee te maken krijgen, niet zelden met dodelijke gevolgen. Adequate preventie is daarom van groot belang. Uit wereldwijd onderzoek blijkt dat een nieuw antistollingsmiddel, op de markt gebracht onder de merknaam Arixtra, het risico op trombose na een operatie aanzienlijk terugdringt in vergelijking met de tot nu toe gangbare antistollingsmiddelen.

"Er is de laatste jaren veel geïnvesteerd in een beter begrip van het stollingssysteem", zegt prof. dr. H. R. Büller, internist en hoogleraar vasculaire geneeskunde aan het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam. "Dat heeft geleid tot de ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen. Aanvankelijk hadden we niet meer dan de aspirines, de heparines en de coumarines, de vitamine K-antagonisten als sintrom en marcoumar."

De eerste stap in de ontwikkeling van nieuwe antibloedstollingsmiddelen waren de laag moleculaire heparines. Büller: "Heparine werd in eerste aanleg gewonnen uit darmen van dieren. Niet voor niets staat Organon naast de fabriek van Unox. Het vlees werd bij Unox verwerkt en de darmen gingen de hoek om naar Organon, werden daar vermalen, waarna er heparine uit werd gewonnen. Heparine is echter een stof die is samengesteld uit een groot aantal suikers. Diepgaand biochemisch onderzoek bracht aan het licht, dat veel van die suikers geen enkele invloed hadden op het stollingsmechanisme van het bloed. Om met heparine trombose of embolie te voorkomen, schiet je dus als het ware met een olifant op een mug."

Volgens de hoogleraar was de onvermijdelijke tweede stap in de ontwikkeling van heparine het inkorten van deze suikerstreng. Dat leidde tot de productie van een laag moleculaire heparine. Maar ook bij die variant bleek de suikerstreng die op het bloedstollingsmechanisme ingreep nog te lang.

Vijf suikers

De uiteindelijke ontdekking was dat er eigenlijk maar vijf suikers van die hele lange streng op de bloedstollingsfactoren ingrijpen, een zogeheten pentasaccharide. De stofnaam ervan is fondaparinux en wordt nu niet meer uit darmen van dieren gewonnen, maar synthetisch gemaakt en door Organon en Sanofi-Synthelabo onder de merknaam Arixtra op de markt gebracht.

Büller zegt dat er inmiddels ook andere middelen worden ontwikkeld. Hij verwacht dan ook dat over vijf of tien jaar weer andere antistollingsmedicijnen beschikbaar komen. Het gaat er echter om wie het eerst een middel heeft ontwikkeld en ook kan aantonen dat het klinisch beter werkt dan andere middelen. Volgens Büller hebben Organon en Sanofi-Sythelabo dat met Arixtra overtuigend bewezen. "In een groot aantal studies, waaraan wereldwijd door medische behandelcentra is meegewerkt, is aangetoond dat na een operatie met Arixtra, trombose en embolie met vele procenten wordt teruggedrongen in vergelijking met de gangbare antistollingsmiddelen."

Na een operatie is het ontstaan van een trombosebeen of een longembolie (veneuze trombo-embolie of VTE) een beruchte complicatie. Twee jaar geleden werden in Parijs belangrijke resultaten gepresenteerd in de behandeling en preventie van trombose en een longembolie bij patiënten die een operatie aan heup of knie hadden ondergaan. Zij werden na de operatie behandeld met Arixtra, in plaats van voorafgaand aan en na de operatie met de gangbare heparines zoals daltaparin en enoxaparin als antistolling.

Studies met namen als Pentathlon, Pentamaks, Ephesus en Penthifra lieten belangrijke resultaten zien. In die onderzoeken werd bij duizenden patiënten het voorkomen van VTE door het toedienen van Arixtra afgezet tegen een controlegroep die werd behandeld met de gangbare heparines.

Vorige week werden in Birmingham de resultaten van nieuwe omvangrijke studies gepresenteerd, waarin patiënten na grote buikoperaties werden behandeld met Arixtra. Een controlegroep kreeg de gangbare heparines. In de Pegasus-studie (Pentasaccharide in General Surgery Study) waarbij in 131 behandelcentra in 22 landen 3000 patiënten na de operatie met Arixtra werden behandeld, daalde het aantal VTE-gevallen tot 4,6 procent. In de controlegroep die heparine kreeg, bedroeg het percentage 6,1 procent. Bij grote buikoperaties vanwege kanker daalde het percentage van 7,7 procent tot 4,7 procent.

Büller: "Arixtra toedienen na grote orthopedische en grote buikoperaties werkt dus aantoonbaar beter dan de heparines." De wetenschap gaat echter verder en heeft inmiddels ook studies gedaan naar het resultaat van Arixtra versus heparine bij algemene ziekten met een risico op VTE.

In de Artemis-studie (Arixtra for ThromboEmbolism prevention in Medical Indications Study) werden in 35 behandelcentra in acht landen 849 patiënten gevolgd met acute ziekteverschijnselen met een groot risico op trombose of longembolie. In deze studie daalde het aantal patiënten die VTE kregen tot 5,6 procent, terwijl dat in de controlegroep 10,5 procent bedroeg. Ook hier is sprake van een duidelijk beter resultaat.

In alle studies bleek het aantal grote bloedingen, een risico na het toedienen van antistollingsmiddelen, ongeveer gelijk. Kleine bloedingen scoren bij Arixtra iets hoger, maar niet verontrustend.

Medische wetenschappers uit de hele wereld toonden zich op het congres van de International Society of Thrombosis and Haemostasis in Birmingham enthousiast over deze resultaten.

Toekomst

De resultaten van een onderzoek waarin het niet meer gaat om preventie, maar om de behandeling van een trombosebeen of een longembolie met Arixtra in plaats van heparine of coumarine (Matisse-studie) worden eind dit jaar gepresenteerd.

Inmiddels zijn er ook onderzoeken gaande (Pentalyse en Pentua) naar het resultaat van de behandeling met Arixtra versus heparine en coumarine bij patiënten met een acuut cardiaal syndroom (ACS), zoals een hartinfarct. Ook daarbij verwacht men een beter resultaat dan bij de gangbare middelen.

Een belangrijk aspect bij het voorkomen van trombose of een longembolie is de controle op de ingestelde antistolling. Büller: "Patiënten liggen vandaag de dag nog maar heel kort in het ziekenhuis, of het nu om een operatie of om een hartinfarct gaat. In die veelal kortdurende klinische situatie is het mogelijk de antistolling nauwlettend te controleren. Vervolgens gaan deze patiënten naar huis, maar blijft het risico op VTE nog vier tot zes weken aanwezig. De controle op de antistolling gebeurt dan via de trombosedienst, waarbij de snelheid en nauwkeurigheid niet altijd optimaal is. Het is bekend hoe dat gaat: pilletje erbij, pilletje eraf, al of niet met een halfje of een kwart. Met Arixtra is dat hele gedoe over. Geen antistolling meer vóór de operatie. Slechts één pilletje per dag is voldoende, te beginnen vanaf zes uur na de operatie. Niks geen intensieve controles van het bloed meer. Dat is op zich al een enorme winst."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 22 juli 2003

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

Winst in strijd tegen trombose

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 22 juli 2003

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

PDF Bekijken