Bekijk het origineel

Teruggang

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Teruggang

4 minuten leestijd

De tweede kerkdienst op zondag staat onder druk. Uiteraard niet in het lichte deel van het protestantisme. Daar is die tweede dienst allang afgeschaft. En in de Gereformeerde Kerken, waar vijftig jaar geleden tweemaal naar de kerk gaan op zondag heel gewoon was, hoort men tegenwoordig al tot de kerkelijk meelevenden als men om de andere zondag zijn gezicht laat zien.

Thans constateren we ook in de meer orthodoxe sectoren van kerkelijk Nederland dat het kerkbezoek in de tweede dienst terugloopt. Zowel in De Wekker (christelijk gereformeerd) als in De Waarheidsvriend (Gereformeerde Bond) werd daar vorige week aandacht voor gevraagd. Ook in vrijgemaakte en zeker in Nederlands gereformeerde kring valt het verschijnsel waar te nemen.

Uiteraard kende men in de gereformeerde gezindte (zeker in hervormde gemeenten) altijd al mensen die min of meer randkerkelijk waren en dat tot uitdrukking brachten in een laagfrequente kerkgang. Een keer per zondag was voor hen al mooi genoeg, als ze daar al aan toekwamen. Vaak liep dat uit op een volledig weggroeien van de kerk, was het niet bij de ouders dan zeker bij de kinderen.

De geconstateerde terugloop van het kerkbezoek in de tweede dienst komt echter niet in de eerste plaats voor rekening van deze groep randkerkelijken. Veeleer gaat het nu om mensen die zichzelf als meelevende gelovigen beschouwen, maar het niet meer nodig vinden om twee keer per zondag naar de kerk te gaan. Volle avondmaalstafels gaan dan gepaard met slecht bezochte middag- of avonddiensten.

Wie daar wat van durft te zeggen, krijgt te horen dat nergens in de Bijbel staat dat je twee keer per zondag naar de kerk moet. In het buitenland doen ze dat ook niet. Zelf hebben ze aan één dienst per zondag genoeg.

Nu laat zich in theorie misschien een zondagsbesteding denken waar niets van te zeggen valt, ook al past daar slechts één (lange) kerkdienst in. In de praktijk ligt dat veelal anders. Het is niet zonder reden dat in de tijd van de Reformatie gekozen werd voor twee kerkdiensten, waarbij in de tweede dienst de Heidelbergse Catechismus aan de orde moest komen.

Het wegblijven uit de tweede dienst heeft vrijwel altijd consequenties voor de algehele zondagsbesteding. Het is immers niet zo dat mensen de middagdienst verzuimen omdat ze zo verdiept waren in een bijbelverklaring of zo gesticht werden door het lezen van een oudvader dat ze die niet terzijde durfden te leggen.

Wie het op zondagmorgen na een (korte) kerkdienst wel genoeg vindt en de rest van de zondag voor zichzelf wil hebben om die in de recreatieve sfeer te besteden, heeft wel een wissel omgezet. Men hoeft zich dan niet te verbazen wanneer na verloop van tijd de zondagmorgendienst ook wel eens verzuimd wordt, omdat die zich moeilijk liet inpassen in het geheel van de omvangrijke weekendactiviteiten.

Ook hier geldt dat de dingen niet op zichzelf staan. Wie kiest voor één kerkdienst per zondag, kiest ook voor een ruime zondagsbesteding. De zondag staat dan niet meer in het teken van de kerkgang. En wie kiest voor een recreatieve invulling van de zondagmiddag en -avond, kan ook moeilijk principiële bezwaren aanvoeren tegen werken op zondag.

In de Gereformeerde Kerken ging de terugloop van het kerkbezoek en de andere invulling van de zondag gepaard met ingrijpende verschuivingen op theologisch en ethisch gebied. Men zocht aansluiting bij de moderne cultuur. Het gezag van de Bijbel kwam ter discussie te staan.

Nu moeten wij ons hoeden voor een deterministische visie op de geschiedeni s en zeker op de kerkgeschiedenis. Toch is er reden tot grote zorg wanneer in bepaalde sectoren van de gereformeerde gezindte zich dit soort ontwikkelingen voordoen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 22 juli 2003

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

Teruggang

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 22 juli 2003

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

PDF Bekijken