Bekijk het origineel

De dood van Ladan en Laleh

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

De dood van Ladan en Laleh

5 minuten leestijd

Alle krant maakten er melding van. Allereerst van het voornemen om de Siamese tweeling uit Iran, de 29-jarige gezusters Bijani, van elkaar te scheiden zodat ze zelfstandig zouden kunnen voortleven. Sinds hun geboorte gingen ze aan elkaar vergroeid door het leven. De zussen, Ladan en Laleh, studeerden en wilden na hun scheiding in Iran afstuderen en aan het werk.

De kranten meldden ook van de ingreep en de dodelijke afloop. De hele wereld heeft meegeleefd. Er is vaker een Siamese tweeling operatief gescheiden. Ditmaal was de operatie uiterst gevaarlijk. De hersenen van de vrouwen, die beiden een volledig eigen brein bezaten, moesten van elkaar losgesneden worden. De scheiding van de hoofden -millimeter voor millimeter losgesneden- was een uiterst riskante onderneming. Uit het slagen van vroegere scheidingsoperaties kon niet worden geconcludeerd dat deze ingreep ook wel zou slagen.

In Duitsland wees men in 1996 nog het verzoek tot een operatieve scheidingsingreep af. In Singapore bleken chirurgen, geassisteerd door collega's uit het buitenland, bereid de ingreep te voltrekken. Niet minder dan 24 medische specialisten en 100 mensen ondersteunend personeel waren bij de operatie betrokken.

Uit een artikel dat ik las, bleek dat het ziekenhuis in Singapore mede om publiciteitsredenen tot deze operatie heeft besloten. Uiteraard is dit niet de enige reden geweest. Wel heeft de leider van het Singaporese specialistenteam, Keith Goh, van tevoren gewezen op het riskante van de ingreep. Dit scheiden van twee hoofden in deze vorm, was nog niet eerder voorgekomen; in elk geval niet chirurgisch behandeld.

Niet voor te stellen

Wat te denken van deze ingreep? In de eerste plaats dient opgemerkt te worden dat nauwelijks enig mens zich kan voorstellen hoe gehandicapt het leven van deze twee zusters was. Bij het zien van foto's kan men zich voorstellingen maken, maar zich echt inleven in hun situatie is niet mogelijk. Degenen die in deze jaren dagelijks met hen zijn omgegaan, kunnen er misschien iets van meemaken, maar buitenstaanders kunnen dat niet. Het individuzijn moet 24 uur gedeeld worden. De een kan van de ander niet af; zelfs niet los.

Een ethische beoordeling zal inzetten bij de vraag naar de kans van slagen. Die vraag kan alleen beantwoord worden als de behandelende specialisten de mogelijkheid van succes kunnen inschatten. Is die kans van slagen klein, dan dient men niet aan de behandeling te beginnen. Men spreekt in dat verband van het proportionaliteitsbeginsel. Dat wil dus zeggen dat er een evenredigheid moet zijn tussen de zwaarte, zelfs het gevaar van de ingreep enerzijds, en het beoogde en te verwachten resultaat anderzijds.

Nu zal men in dit geval moeten zeggen: een dergelijke ingrijpende operatie tot scheiding van de hoofden is nog niet eerder voorgekomen. We weten derhalve ook niet of er kans van slagen is. Men kan een inschatting maken, maar zal tegelijk zijn twijfels behouden. Het feit dat chirurgen in Duitsland de operatie niet wilden uitvoeren, moet in verband staan met de verwachting van een mislukking.

Zijn de artsen zeven jaar later met de hersenchirurgie op een Siamese tweeling zo veel verder? In de kranten is daarover niets te vinden. Vermoedelijk heeft, ook gezien de bovenstaande berichtgeving, de te verwachten wereldwijde publiciteit een grote rol gespeeld bij het besluit om de operatie uit te voeren.

Zij wilden zelf

Men moet wel bedenken dat de zusters zelf de operatieve scheiding wilden. Voorzover we weten zijn ze niet onder druk gezet en is het hun eigen keus geweest om geopereerd te worden. Uit de berichten krijgt men zelfs de indruk dat de zusters er bij de chirurgen op hebben aangedrongen. Dat vermindert de verantwoordelijkheid van de artsen niet. Het plaatst die wel in een bepaalde context, namelijk die van druk door de betrokkenen.

Hebben ze er in Singapore goed aan gedaan deze scheiding te 'proberen'? Het is immers een proberen geweest. Dat is mede af te leiden uit het gevaar van mislukking waarop de teamleider dokter Goh heeft gewezen.

Er zijn situaties waarin men niet weet of een ingreep lukt, maar waarin zeker is dat bij niet-ingrijpen het einde nabij is. Een ingreep in zo'n situatie is anders dan deze manier van proberen. In het eerste geval is het leven van de pati├źnt er zeker mee gemoeid. De ingreep zou uitstel van het einde kunnen betekenen. Datzelfde geldt van het toedienen van nieuwe medicijnen waarvan men de uitwerking niet kent.

Met andere woorden: in deze gevallen is het proportionaliteitsbeginsel geen doorslaggevend criterium. Men weet gewoon niet wat het resultaat zal zijn. Men heeft met deze ingreep of met deze nieuwe medicijnen geen ervaring. Dat geldt ook van de operatie in Singapore.

Experimenteren

Waarschijnlijk zullen de artsen de kans op overleven niet groot geacht hebben, gezien het diepingrijpende en riskante van de behandeling. Mag men dan experimenteren met leven dat nog verder kan leven terwijl er het 'levensgrote' risico van sterven is? De kans op niet-overleven van de operatie leek mij, gezien de uitlatingen van de artsen, groter dan het slagen van de ingreep. Daarmee hebben de zusters toen ze toch geholpen wilden worden, gekozen voor een grote waarschijnlijkheid van sterven, ook al hoopten ze er doorheen te komen. Uiteraard is dit alles vanuit menselijk standpunt beschreven en vanuit de beperkte mogelijkheden die mensen hebben.

Wie zijn wij als toeschouwers, zelfs als sterk geïnteresseerde betrokkenen, dat wij een beslissing nemen? Niettemin lijkt mij in de keus tussen leven en dood het leven te moeten en te mogen overheersen. Het is voor mij veelzeggend dat chirurgen in Duitsland de ingreep niet wilden uitvoeren. Het verdriet van de familie was te zien op de verspreide foto's. Had deze familie niet indringender en uitvoeriger op de mogelijkheid van een dodelijke afloop moeten worden voorbereid?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 26 juli 2003

Reformatorisch Dagblad | 28 Pagina's

De dood van Ladan en Laleh

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 26 juli 2003

Reformatorisch Dagblad | 28 Pagina's

PDF Bekijken