Bekijk het origineel

Ietsisme

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Ietsisme

3 minuten leestijd

Deze week moest het CBS bekennen dat het fout zat met de berekening van het inflatiecijfer. Nu laat inflatie zich inderdaad niet zo makkelijk becijferen. Op de statistieken over kerk en godsdienst is echter nog veel en veel meer af te dingen. Dat geldt zowel voor de statistiek van de kerken zelf als voor de cijfers die overheidsinstanties en wetenschappelijke instellingen aanleveren over geloofsovertuiging en kerkl idmaatschap.

Naarmate kerken een toleranter beleid voeren ten opzichte van marginale leden, vertoont de eigen kerkelijke statistiek een meer geflatteerd beeld. De Nederlandse Hervormde Kerk telt bij de berekening van haar zielental vanouds de zogenaamde geboorteleden mee. Dat zijn alle mensen uit hervormde ouders geboren, ook al zijn ze niet gedoopt en hebben ze geen belijdenis gedaan.

Maar ook de onderzoeksresultaten van niet-kerkelijke instellingen kunnen zeer variëren als het gaat om kerklidmaatschap en buitenkerkelijkheid. Een directe vraag ("Tot welke kerk behoort u") levert een hoger percentage kerkelijken op dan een getrapte vraagstelling, waarbij men vraagt of men tot een kerk behoort, en zo ja, tot welke.

Bij de eerste vraagstelling is 60 procent van de Nederlandse bevolking kerkelijk en 40 procent niet, bij de dubbele vraag is het net andersom. De conclusie is gerechtvaardigd dat zo'n 20 procent van de bevolking (circa 3 miljoen mensen) zich in een overgangssituatie bevindt. Recent maakte het Sociaal en Cultureel Planbureau een studie van deze groepering.

Het blijkt te gaan om mensen die veelal nog wel ergens in geloven. Uitgesproken atheïsten of agnosten komt men in deze groep maar weinig tegen. Men gelooft in God of in ieder geval in een hogere macht. Volgens hen moet er toch wel Iets zijn. Vandaar dat voor deze levenshouding tegenwoordig de wat badinerende benaming ietsisme gebruikt wordt.

Meer dan incidentele kerkgang moet men bij hen niet verwachten. De leefregels van de kerk waaruit ze afkomstig zijn, hebben voor hen weinig betekenis meer. Zij willen vrij zijn om te doen en te laten wat ze willen.

Als het gaat om de moraal (abortus, euthanasie, seksualiteit), staat deze tussengroep dichter bij de buitenkerkelijken dan bij de kerkleden. Maar volstrekt ongelovig zijn ze niet.

Recent verscheen uit de kring van de VU een boek over buitenkerkelijk geloven. Daarin wordt de verwachting uitgesproken dat het onderscheid tussen kerkelijken en buitenkerkelijken steeds meer gaat vervagen.

Buitenkerkelijken geloven vaak ook nog wel ergens in en binnen de kerken houdt het geloof steeds vaker een zoektocht in dan dat men ergens vast van overtuigd is. In een open netwerkkerk zouden allerlei vormen van geloof en levensovertuiging op voet van gelijkwaardigheid moeten kunnen participeren.

Dat de grenzen tussen kerkleden en buitenkerkelijken vervagen, valt inderdaad alom te constateren. Dat is zeker bij de RK-Kerk en de SoW-kerken het geval. De vrijzinnigen zijn hen daarin al voorgegaan.

Vanouds noemden we dat een verwereldlijking van de kerk. Of, wat moeilijker geformuleerd, een innerlijke secularisatie. Men kan daar andere namen voor bedenken, maar daarmee verandert de werkelijkheid niet echt.

Als inderdaad blijkt dat kerkelijken en buitenkerkelijken elkaar steeds meer kunnen vinden, valt te vrezen dat dat in feite is op basis van het ietsisme. Het is niet veel meer dan een vage religiositeit.

Een religiositeit die zeker aanknopingspunten biedt voor de verkondiging van de bijbelse boodschap. Maar het moet ook duidelijk zijn dat het ietsisme ver afstaat van het antwoord dat de Heidelberger Catechismus ons geeft op de vraag: "Wat is dan een christen nodig te geloven?"

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 9 augustus 2003

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

Ietsisme

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 9 augustus 2003

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken