Bekijk het origineel

Overheid

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Overheid

3 minuten leestijd

Het bekende artikel 36 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis begint met de uitspraak dat God vanwege de verdorvenheid van het menselijk geslacht overheden verordend heeft. De bedoeling daarvan is dat "de ongebondenheid der mensen bedwongen worde en het alles met goede ordinantie onder de mensen toega."

Hoeveel verzet er ook tegen andere passages uit dit artikel van onze belijdenis mag bestaan, deze gedachte vindt brede instemming. De stelling dat overheidsgezag onmisbaar is, wordt ook onderschreven door hen die van God en godsdienst niet willen weten.

Welk een chaos er ontstaat wanneer het overheidsgezag ontbreekt, zien we de laatste jaren in een aantal Afrikaanse landen. De bevolking wordt dan het slachtoffer van elkaar bestrijdende bendes. Van een enigszins normaal maatschappelijk leven, laat staan van economische ontwikkeling, is dan geen sprake meer.

Uiteraard zijn er ook allerlei voorbeelden op te sommen van overheden (van Stalin tot Saddam Hussein) die een schrikbewind voerden. Maar het alternatief kan nooit zijn om afschaffing van de overheid te bepleiten. Althans, niet vanuit gereformeerd perspectief.

Anarchisten

Een eeuw geleden kende Europa een niet te verwaarlozen anarchistische beweging, die in woord en daad afschaffing van de overheid bepleitte. De daad hield vooral in dat zij aanslagen pleegde op vorstelijke personen. Zo werden onder meer de Italiaanse koning Umberto en de Oostenrijkse keizerin Elisabeth door anarchisten om het leven gebracht.

Ondanks allerlei verschillen werden anarchisten vaak in één adem genoemd met socialisten en communisten. Soms trokken ze inderdaad één lijn. In de Spaanse burgeroorlog steunde de omvangrijke anarchistische beweging de republikeinse regering tegenover Franco. Een tijdlang traden er toen zelfs anarchistische ministers op. Eigenlijk een innerlijke tegenstrijdigheid.

Inmiddels is het anarchisme een tamelijk marginale stroming geworden. Men zou de provo's uit de jaren zestig en de krakersbeweging als een late uitloper van het anarchisme kunnen zien.

Libertarisme

Overigens bestaat er naast het linkse anarchisme ook een rechtse variant: het libertarisme. Recent liet die in Nederland van zich horen door de oprichting van de Frédéric Bastiat Stichting, een afsplitsing van de conservatieve Burke Stichting.

Zijn conservatieven gericht op een aanzienlijke reductie van de overheidstaak, het libertarisme gaat duidelijk verder. Dat ziet de overheid als een bedreiging van de menselijke vrijheid. Als er al een overheid moet zijn, dan moet die zo weinig mogelijk bevoegdheden hebben. Overheden zijn vooral gericht op hun eigen belang, in plaats van het belang van de bevolking te dienen.

In Amerika is dit antioverheidsdenken (en dan vooral gericht tegen de federale overheid) veel sterker vertegenwoordigd dan in Europa. De pioniersgeest van het Wilde Westen, toen ieder voor zichzelf moest opkomen en zijn eigen zaakjes kon regelen, werkt hier duidelijk na.

De hartstochtelijke verdediging van het vrije wapenbezit past ook in dit kader. De burger moet zichzelf kunnen verdedigen, zo nodig ook tegen de overheid die zijn vrijheid bedreigt. Belastingheffing ziet men eigenlijk als een vorm van diefstal.

In Nederland is dit libertarisme voorlopig niet meer dan een uiterst marginale stroming. Maar het zal duidelijk zijn dat dit gedachtegoed zich niet laat verenigen met de gereformeerde belijdenis ten aanzien van de overheid.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 13 augustus 2003

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

Overheid

Bekijk de hele uitgave van woensdag 13 augustus 2003

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

PDF Bekijken