Bekijk het origineel

Slingerend naar school

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Slingerend naar school

"Ouders klagen over verkeersonveiligheid, maar zijn zelf medeschuldig"

8 minuten leestijd

Het verkeer eist zijn tol. Dagelijks vinden drie mensen de dood op de weg. Jaarlijks raken er honderdduizend gewond. Kinderen gaan steeds langer onder begeleiding naar school vanwege de gevaren onderweg. De paradox: omdat steeds meer ouders hun kroost met de auto brengen, wordt de verkeerssituatie nog onveiliger.

"Ik vind het niet gevaarlijk op de weg", zegt Tijmen van vier jaar. "Nou, ik ben wel eens bang", vertrouwt zijn grotere broer Tom van zeven jaar toe. "Zo gaat het meestal", licht drs. H. Rijnkels, woordvoerster van de Verenigde Verkeers Veiligheids Organisatie 3VO, toe. "Kinderen zien veel minder gevaren dan volwassenen."

Tom en Tijmen zijn leerlingen van de christelijke basisschool De Regenboog in Huizen. De verkeerssituatie rond hun school is chaotisch. "Het is een puinhoop", zegt schooldirecteur R. Merkens. "Mensen klagen over hardrijden. Vooral 's ochtends rond halfnegen levert het grote aantal auto's verkeersopstoppingen op. Er zijn zelfs mensen die de verkeersheuvels aan de verkeerde kant passeren. Het liefst zo hard mogelijk."

Sandra de Boer, moeder van Tom en Tijmen, woont slechts 200 meter van school af en legt dagelijks een gevaarlijke route af. "Het is echt een chaos. Er zijn mensen die hun schoolkeuze laten afhangen van de vraag of hun kinderen de gevaarlijke verbindingsweg door de wijk, de Delta, moeten oversteken. Ik kies er soms zelf voor de weg te ontvluchten en fietsend over de stoep te gaan, hoewel ik weet dat ik daarmee het probleem verplaats."

"Je snapt niet dat er zich hier nog geen ernstige ongelukken hebben voorgedaan", verzucht Merkens. "Wel veel bijna-ongelukken." Het aantal beschadigde bomen en straatlantaarns bewijst dat het niet verstandig is op de stoeprand langs de Delta te wachten om over te steken. "Dit is een doorsnee verkeerssituatie. Zo komen we ze veel tegen", vertelt Rijnkels.

Vicieuze cirkel

Veel kinderen worden met de auto gebracht en gehaald. Merkens: "In 1970 kwam 80 procent zelfstandig naar school en 20 procent onder begeleiding. Nu is het bijna omgekeerd. Je merkt dat veel moeders hun kind met de auto naar school brengen en dan doorrijden naar hun werk." In de afgelopen 25 jaren is de gemiddelde leeftijd waarop kinderen zelfstandig naar school gaan, gestegen van 6 naar 8,5 jaar.

Volgens Rijnkels nodigt het hebben van veel parkeerplaatsen uit om met de auto naar school te komen. "Ik vraag me af of het argument van de werkende moeders wel steekhoudend is. Misschien dat ze bij regen wel vaker met de auto komen. Toch zie je dat het autogebruik in de wijk vermindert als er geen auto's bij de school kunnen komen."

Een verklaring voor de toenemende verkeersdrukte ligt volgens haar meer in het feit dat iedereen druk is. "Ook denken mensen niet meer na over hoe het vervoer anders zou kunnen. Fietsen is vooral iets wat je in je vrije tijd doet. Je verplaatsen doe je met de auto. Dat is een recht geworden."

Gezamenlijke aanpak

Schooldirecteur Merkens beaamt dit. "Ondanks dat de rit langer duurt, pakken mensen toch de auto. Dit betekent dat de problemen in het verkeer rond de school voor een groot deel veroorzaakt worden door de ouders zelf." De klagers zijn de oorzaak? "Het is een vicieuze cirkel", aldus Merkens.

"Het enige wat succes heeft, is een gezamenlijke aanpak", aldus Rijnkels. "Het verkeersprobleem moet een project met een hoofdletter worden; een aanpak van ouders, buurtbewoners, gemeente, school en politie. Alleen red je het nooit."

Rijnkels legt uit hoe de school het verkeersprobleem kan aanpakken. "Ik denk dat veel ouders zich daar best voor in willen zetten. In de eerste plaats moet het een probleem zijn dat breed leeft. Het moet óns probleem zijn, want het heeft met onze kinderen te maken. Vervolgens moet je ook kijken naar bezwaren van mensen die zeggen dat ze anders echt niet op tijd op hun werk kunnen komen. Deze ouders zou je een straat verder kunnen laten parkeren."

Merkens vertelt dat zijn school enkele jaren geleden de afspraak heeft gemaakt dat ouders de auto niet voor de school parkeren. "Deze afspraak is echter helemaal verwaterd." Rijnkels dringt erop aan consequent te blijven. "Er is verschillende keren een oproep in de schoolkrant geplaatst om zo min mogelijk met de auto te komen, maar dit heeft nauwelijks resultaat gehad", klaagt de directeur.

Ook een plan van de gemeente Huizen om de situatie rond de Delta aan te passen, is mislukt. Door het plan zou het aantal parkeerplaatsen in de wijk met eenderde verminderen. De hoeveelheid groen zou flink afnemen. De kosten bedragen 2,5 miljoen euro, te betalen uit de gemeentelijke belastingpot. Merkens: "De gemeente heeft naar de bevolking geluisterd. Ik denk dat het de politiek goed uitkomt, want het plan kost veel geld. Ook de bevolking komt het goed uit, want de parkeerplaatsen blijven bewaard. Het probleem bestaat dus nog steeds."

Verkeersles

De Regenboog leert de kinderen in de verkeerslessen hoe zij om moeten gaan met de praktijk. Rijnkels weet dat 90 procent van de basisschoolleerlingen in Nederland verkeersexamen doet. "Maar dat betreft alleen het theorie-examen. Het komt er uiteindelijk op aan dat kinderen de theorie in de praktijk toepassen. Dat is natuurlijk ook de verantwoordelijkheid van de ouders." Moeder De Boer: "Het fietsen is voor kinderen moeilijk, ook als de zijwieltjes er af zijn."

In tegenstelling tot veel andere basisscholen neemt de Regenboog wel een praktische verkeerstoets af. Voorafgaand daaraan oefenen de kinderen in het verkeer. Merkens: "Wij hebben in Huizen een samenwerkingsverband met de politie en met diverse scholen. Ook 3VO is erbij betrokken. Tien jaar geleden was zo'n actie onbespreekbaar. Daar was geen tijd voor." Rijnkels zegt dat vrijwilligers de actie uitvoeren. "Ook ouders van school werken mee."

Toch is het volgens Merkens moeilijk structuur te bieden in een chaotisch verkeersbeeld. "Er staan negen scholen in deze wijk. Bovendien staat de bebouwing te dicht op elkaar. Ik denk wel eens dat gemeenten bewust te krap bouwen, want na 25 jaar is de wijk verouderd en krimpt de bevolking. Als de scholen in die tijd uitbreiden, past de gemeente de verkeerssituatie niet aan. Als het aantal inwoners in de wijk het hoogst is, ontstaat er een probleem."

Ludiek

"Het is heel belangrijk dat mensen langzamer gaan rijden", legt Rijnkels uit. "Het verbaast me dat de Delta geen 30-kilometerzone is. De ervaring leert dat de snelheid alleen omlaag kan wanneer je de weg anders inricht, bijvoorbeeld door bloembakken of drempels op straat te plaatsen. Dat slingeren dwingt bestuurders de snelheid laag te houden."

Merkens brengt hiertegen in "dat de Delta toch een ontsluitingsweg blijft." Rijnkels: "Je hoort wel dat drempels een probleem zijn voor bussen en vrachtwagens. Ook in het geval van een ontsluitingsweg is het niet erg dat mensen een minuut later uit de wijk komen. Wij roepen heel duidelijk: 30 kilometer is de limiet in een woonwijk."

Het veranderen van verkeersgedrag blijkt niet eenvoudig te zijn. "Ik denk niet dat mensen zich zo makkelijk laten gezeggen", meent moeder De Boer. "Mensen hebben al snel de houding: Je maakt me niets. Bovendien hechten velen sterk aan hun gewoonten. Als mensen altijd hun auto op een bepaalde plaats geparkeerd hebben, veranderen ze dat niet snel." Verkeersdeskundige Rijnkels beaamt dat "het heel moeilijk is mensen daarop aan te spreken. Je moet aan de ene kant streng zijn maar ook ludiek. Je moet de acties steeds afwisselen."

Directeur Merkens: "Je bent er niet mee door het in een nieuwsbrief op te nemen. Je moet meer doen. Ludieke acties kunnen goed werken. Zo'n actie hebben we drie jaar geleden gehad. Op dat moment krijg je veel aandacht, maar daarna zakt het weer in."

Zelfstandig

"Ik ben zo'n moeder die altijd loopt of fietst", zegt De Boer. "Als ik een kilometer van school zou wonen, zou ik nog met de fiets komen. Ik wil mijn kinderen spelenderwijs leren hoe ze in het verkeer moeten handelen. De Delta zie ik als onveilig. Toch neem ik bewust deze route. Ik kan overigens ook niet op een andere manier bij de school komen. Je blijft altijd om je heen kijken naar veiligheid."

De Boer staat ook als verkeersbrigadier bij de oversteekplaats op de Delta. "Je staat versteld van de capriolen die mensen uithalen om snel door de wijk te komen." Het is volgens De Boer een probleem om aan voldoende brigadiers te komen. "Wij werken samen met de school aan de overkant van de weg. Kinderen kun je hier niet inzetten als brigadier. De situatie is onoverzichtelijk en onveilig."

De Boer heeft twee kinderen op school. "De oudste zou eigenlijk zelfstandig naar school moeten kunnen. Toch laat ik hem, ook als mijn jongste zoon niet naar school hoeft, niet alleen gaan. Ik wil zeker weten dat hij goed op school is aangekomen."

Uit onderzoek van 3VO blijkt dat zelfs ruim een kwart van de tienjarigen in Nederland nog met de auto naar school komt. Verkeersonveiligheid is voor ouders de belangrijkste reden hun kinderen te brengen. "Toch is zelfstandige mobiliteit belangrijk voor de gezonde ontwikkeling van kinderen", vindt Rijnkels.

Het probleem van de verkeersonveiligheid zou volgens Rijnkels en Merkens voor een groot deel verholpen zijn als mensen de auto thuis lieten. "Als elk kind binnen een kwartier op school moet kunnen zijn, kan ten minste 95 procent van de kinderen fietsend of lopend komen", zegt Rijnkels. "Nu komt bijna 40 procent met de auto, een even groot aantal met de fiets en ongeveer 20 procent te voet."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 5 september 2003

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

Slingerend naar school

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 5 september 2003

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

PDF Bekijken