Bekijk het origineel

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

"Kampen moet uitvinding kunstnier uitbuiten"

4 minuten leestijd

KAMPEN - Een instituut, een jaarlijkse prijs, een biografie en straks ook een echt museum: Kampen kan het feit dat in 1943 de nierdialyse werd uitgevonden in het plaatselijke Stadsziekenhuis flink uitbuiten. Dat zegt directeur Herman Broers van de Willem Kolff Stichting, genoemd naar de 92-jarige uitvinder van de kunstnier. "In het buitenland staat Kampen bij velen bekend als de plaats waar een levensreddend apparaat werd ontwikkeld."

Het scheelde maar een haartje of er was in Kampen weinig meer over van de ruimte waar tijdens de Tweede Wereldoorlog de eerste nierdialyse plaatsvond. Een dag nadat de gemeenteraad in 1999 echter instemde met de sloop van het oude Stadsziekenhuis kwam er een brief uit Den Haag. Met daarin de mededeling van toenmalig minister Borst van Volksgezondheid dat haar ministerie 1 miljoen gulden wilde bijdragen aan het behoud van het gebouw. De brief resulteerde er uiteindelijk in dat het ziekenhuisgebouw mocht blijven staan. Daarmee was ook de kamer gered waar dokter Willem Johan Kolff als jonge arts zijn kunstnier uittestte.

"Hier in Kampen was er een geschikt klimaat om de uitvinding te beproeven", zegt Herman Broers. Behalve directeur van de Willem Kolff Stichting is hij ook schrijver van een biografie van de uitvinder. Het boek komt binnenkort uit. "Tijdens de oorlog heerste er een relatieve rust. Weliswaar moest alles in het geheim gebeuren, maar daardoor raakte Kolff ook niet verstrikt in allerlei moeilijke ethische conflicten over het onderzoek waarmee hij bezig was."

Tijdens het Kolff-festival, dat deze week plaatsheeft, staan de gebeurtenissen van zestig jaar geleden centraal. Hoofdgast is de uitvinder zelf, die al sinds de jaren vijftig in de Verenigde Staten woont. Kwam hij voorgaande keren nog naar Kampen om zich op te werpen voor het behoud van het Stadsziekenhuis, deze keer kan hij op zijn lauweren rusten. Op het programma staat een aantal lezingen en ontmoetingen met dialysepatiënten. Dat laatste is onderdeel van de bijeenkomsten rondom het 35-jarig bestaan van de Nierstichting. Ook is er morgen en zaterdag een expositie rondom het werk van Kolff, die later ook de hart-longmachine uitvond, in het voormalige Stadsziekenhuis.

Ondanks zijn hoge leeftijd kan Kolff nog steeds geestdriftig vertellen over zijn vinding, aldus Broers. Vanavond gebeurt dat in de Stadsgehoorzaal in Kampen. "Hij vertelt met plezier voor de zoveelste keer zijn verhaal. En daar koppelt hij ook onmiddellijk zijn mening aan dat Kampen een museum moet krijgen voor kunstorganen."

In zijn kielzog nam Kolff sprekers mee voor een congres over kunstorganen, zoals William P. Murphy, de uitvinder van de pacemaker en dr. Lowell T. Harmison, deken van de internationale academie voor pioniers op het gebied van kunstorganen.

Niet vreemd is het dat vooral vanuit de Verenigde Staten nauwlettend wordt gevolgd wat er in Kampen gebeurt. In dat land bouwde Kolff namelijk vanaf 1950 zijn werk verder uit. "Kampen was te klein voor mijn plannen. Ik had veel geld, mensen en apparatuur nodig om te kunnen doen wat ik wilde", zo zei hij daarover eerder.

Toen in Kampen besloten werd om het Stadsziekenhuis te slopen, werd zelfs in Amerika een stichting opgericht om het gebouw te behouden. "De Amerikaanse nierstichting vertelt aan iedereen die het horen wil dat je voor de geschiedenis van de dialyse in Kampen moet zijn", aldus Herman Broers. "Als we een museum zouden openen en er ook maar een klein deel van hun 220.000 leden hier komt kijken, dan betekent dat al heel wat. Want een museum over kunstorganen zal behoorlijk uniek zijn in de wereld. Bovendien zal de belangstelling ervoor alleen maar toenemen. Maandag is de Indonesische oud-president Wahid hier nog geweest. Hij wil misschien een kunstoog uitproberen dat door een leerling van Kolff is ontwikkeld."

Om uiteindelijk een museum te kunnen starten, moet er nog veel gebeuren. Broers somt op: "We moeten een gebouw hebben. Het liefst hadden we het Stadsziekenhuis gebruikt, maar dat wordt al in gebruik genomen als verpleeghuis. Een alternatief is een schoolgebouw ertegenover. Dat is nu nog in gebruik bij het reformatorische Hoornbeeckcollege, maar het komt over vijf jaar vrij. Voor die tijd moeten we instanties over de hele wereld zover zien te krijgen dat ze een bijdrage willen leveren. Want informatie over kunstorganen is versnipperd over allerlei landen."

Probleem is om voldoende geld bijeen te krijgen. Broers hoopt wat dat betreft op de medewerking van de gemeente Kampen. "Het gebouw dat we op het oog hebben, mag over vijf jaar niet meer gebruikt worden voor onderwijs. Dus moeten ze er toch iets mee doen. Wat kun je dan beter doen dan er een museum van maken dat een internationale trekpleister wordt?"

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 11 september 2003

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

Bekijk de hele uitgave van donderdag 11 september 2003

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken