Bekijk het origineel

Uitdagend en activerend onderwijs?

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Uitdagend en activerend onderwijs?

3 minuten leestijd

Het toezicht op ons onderwijs is opgedragen aan de inspectie. De bevindingen van de inspecteurs worden jaarlijks aan de minister gerapporteerd in het Onderwijsverslag. Dit verslag is zo opgezet dat de kwaliteit van het onderwijs per denominatie weergegeven wordt.

In het Onderwijsverslag 2002 trokken met betrekking tot het reformatorisch basisonderwijs een paar zaken de aandacht. Zo bleek dat er op genoemde scholen beduidend minder aandacht wordt geschonken aan uitdagend en stimulerend onderwijs. Slechts 45 procent van de reformatorische basisscholen scoort op dit onderdeel voldoende, terwijl het landelijk gemiddelde op 68 procent ligt. Ook het aanleren van leerstrategieën en de afstemming op de leerbehoeften van leerlingen beheerst de reformatorische leerkracht maar matig. Het was gelukkig niet alles mineur. Als het om bijvoorbeeld de leerlingenzorg gaat, scoren de reformatorische scholen met 68 procent royaal boven het landelijke gemiddelde van 53 procent.

Voor de onderwijsorganisaties VGS en BGS waren de gedeeltelijk achterblijvende uitkomsten aanleiding een persbericht uit te geven. Daarin werd onder meer gesteld: "Een van de oorzaken van de achterblijvende percentages is het vermijden van een duidelijke positiebepaling als het gaat om de didactiek. De vraag moet worden gesteld of nieuwe didactische werkvormen niet al te snel ter zijde worden geschoven op grond van het feit dat die gebaseerd zijn op constructivistische leertheorieën. Hoewel we het concept van zelfverantwoordelijk leren in zijn uiterste vorm in strijd achten met de identiteit van het reformatorisch onderwijs, laat dit onverlet dat binnen de grenzen van die identiteit wel gestreefd moet worden naar optimale activerende en uitdagende didactische werkvormen. De leerlingen moeten niet alleen stil, maar ook bij de les betrokken zijn."

Terecht wordt een verband gelegd met de constructivistische leertheorieën. In dit onderwijsconcept wordt uitgegaan van een uitdagende en activerende leeromgeving, waarin de leerling in staat gesteld wordt zelfstandig kennis te construeren. De primaire taak van de docent is daarbij niet langer kennisoverdracht, maar begeleiding van het proces.

Gelet hierop is het maar zeer de vraag of genoemde werkvormen zomaar overgeheveld kunnen worden naar het reformatorisch onderwijs zonder de identiteit geweld aan te doen. In het gunstigste geval bedoelen we dan met deze werkvormen iets anders dan er oorspronkelijk mee bedoeld wordt. Dat laatste suggereert het persbericht, omdat de indruk gewekt wordt dat bij een les met activerende en uitdagende werkvormen de leerlingen niet alleen stil, maar ook betrokken zijn. Activerend leren in zijn oorspronkelijke betekenis is echter meer dan stil en betrokken zijn. Het is het regisseren van je eigen leerproces.

De reactie van drs. B. Kalkman, directielid van hogeschool De Driestar, is beter doordacht. Hij ging bij de recente jaaropening van de hogeschool nader in op de door het Onderwijsverslag opgeroepen problematiek. "Is dat erg?" vroeg Kalkman zich af, doelend op het achterblijvende uitdagend en activerend onderwijs. Niet altijd. "Ons onderwijs mag afwijken van wat men gemiddeld wenselijk acht, mits we doordacht en met volle inzet in principiële en eigentijdse kaders ons werk doen." Het reformatorisch onderwijs moet zich, aldus Kalkman, bezinnen op de vraag wat zijn pedagogische idealen zijn en hoe die vormgegeven kunnen worden. Hij kondigde dan ook aan dat De Driestar zich het komende jaar opnieuw zal bezinnen op haar onderwijsprogramma.

Is dit het begin van de "kleine gereformeerde pedagogiek", waarvoor ds. M. Golverdingen, oud-voorzitter van de VGS, al zo vaak een warm pleidooi hield? Ik hoop het van harte.

Drs. L. D. van Klinken, schoolbegeleider bij het Ds. G. H. Kerstenonderwijscentrum in Veenendaal

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 12 september 2003

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

Uitdagend en activerend onderwijs?

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 12 september 2003

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken