Bekijk het origineel

Zeeland krijgt zijn eigen Oxford

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Zeeland krijgt zijn eigen Oxford

Nieuwe Roosevelt Academy in Middelburg wil niet meer dan 600 studenten

6 minuten leestijd

Hij is weliswaar dit jaar van de toptien van invloedrijke mensen in hoger-onderwijsland gestoten, toch kan Nederland nog niet om hem heen. Prof. dr. H. P. M. Adriaansens (57) bouwt universiteiten. De babyboomer heeft het Utrechtse University College inmiddels op zijn naam staan, volgend jaar moet er ook in Middelburg een universiteit komen. Serieuze concurrentie voor klassieke academies als Utrecht, Leiden en Groningen.

Dé voorbeelden voor dr. Hans Adriaansens zijn het beroemde Oxford en Cambridge. Zoiets moet er ook in Middelburg komen: klein en fijn. Een betonnen jaren-zestiggebouw als onderkomen is daarvoor niet geschikt. Adriaansens gaat voor het raam van een bovenetage aan de Middelburgse markt staan, schuift het gordijn een beetje opzij en wijst naar het gotische stadhuis: "Daar hopen wij volgend jaar te zitten."

Zijn eerste keus mocht er ook zijn: de abdij van Middelburg. "Een gebouw moet respect uitstralen. Degenen die er werken en studeren krijgen dat terug. Veel onderwijs verdwijnt naar de rand van de stad, maar zeker een undergraduate, de jonge student, hoort omgeven te worden door het gewone leven en door appetijtelijke gebouwen. Het stadhuis van Middelburg is een groot bewijs van eerbied. Dat geeft je een zekere trots."

Dr. Adriaansens voorzag al vroeg de invoering van het angelsaksische bachelor/masterstelsel (BaMa) in Nederland. De opzet van 'zijn' academie in Utrecht en Middelburg is afwijkend van reguliere universiteiten. Wat is er mis met het Nederlandse onderwijs? "Het universitair onderwijs moet kleinschaliger worden. Dat geeft niet alleen meer rendement, maar ook meer voldoening, voor student én docent. Het is niet leuk om voor in een collegezaal als een soort MTV-presentator op te treden. Dan kun je net zo goed een video opsturen, en daar leert niemand wat van.

Nederlandse universiteiten vinden het graduate deel, de laatste jaren van de opleiding, vaak interessant - in elk geval interessanter dan het eerste deel. Maar in mijn visie zijn de eerste jaren het belangrijkst; het bachelordeel verdient veel meer aandacht. Anders gaat er veel motivatie verloren. Er moeten instellingen komen met ambitie en motivatie, zodat de motivatie van studenten duurzaam wordt."

Oude wijn

Dr. Adriaansens steekt zelf de handen uit de mouwen. In de jaren die hij als "visiting professor" in de Verenigde Staten doorbracht, heeft hij goed om zich heen gekeken. Hij hield er een blijvende betrokkenheid bij de jongere student aan over en raakte ervan overtuigd dat het angelsaksische BaMa-stelsel de toekomst verdient. In 1998 richtte hij University College Utrecht (UCU) op, naar model van de beroemde colleges in Oxford en Cambridge, en volgend jaar september moeten de eerste colleges in Middelburg van start gaan. Roosevelt Academy is een kloon van het UCU, en een kind van de Universiteit Utrecht en Hogeschool Zeeland. Dat moet kwaliteit en structuur waarborgen.

Kwaliteit is waar Adriaansens voor gaat. Hij hekelt de introductie van de BaMa-structuur aan 'oude' universiteiten. "Het is daar oude wijn in nieuwe zakken. De opleiding is simpelweg in tweeën geknipt, het eerste deel krijgt een bachelorsticker en het tweede heet master. Verder is er niets veranderd. Dat was misschien wel te voorzien, maar het is nog wel jammer. Een student moet zich geleidelijk richten op zijn of haar hoofdinteresse en niet van meet af aan in een enge fuik gevangen worden. Dat is slecht voor de kwaliteit."

Zegen

Toch betekent dat niet dat de geboren Middelburger de BaMa-structuur als mislukt ziet. Integendeel. "De nieuwe structuur is een zegen. Het is dé onderwijsvernieuwing die we nodig hadden, hard nodig zelfs. Nederland was tot nu toe een van de weinige landen waar je al op je zeventiende moest weten of je chemicus, musicus of dominee wilde worden. Dat kan toch niet. Op die leeftijd maak je meestal nog de verkeerde keuzes. Bovendien krijg je vanaf dat moment een smalle, specialistische opleiding. Van dat eigenaardige studierichtingenstelsel moesten we dus af.

Daarvoor in de plaats is nu een systeem gekomen dat -als het goed is- op een piramide lijkt: je begint breed en legt je langzaam op je hoofdvak toe. Na drie jaar heb je een platform en kies je voor je masterspecialisme. Scheikundigen kunnen dus ook aan muziek of filosofie doen - vakken waar ze vaak wel interesse voor hebben, maar waar ze tot nu toe zelfs niet aan konden ruiken."

Adriaansens wil de breedheid niet alleen op zijn universiteit, maar ook daarbuiten stimuleren. Studenten van de Roosevelt Academy moeten verplicht in Middelburg wonen. Dat is op zich geen straf, gezien de aard van de stad en gezien het vergeleken met andere studentensteden redelijke keuzeaanbod en de huurprijzen. Adriaansens droomt al van muziekavonden, toneelvoorstellingen en debattoernooien met Oxford en Cambridge. Inmiddels zijn twee campusgebouwen voor 160 en 100 studenten bekend, 'Roosevelt' heeft zijn oog op nog vier andere laten vallen.

Onverstandig

In totaal mikt de nieuwe universiteit op 600 studenten. "Dat is een middeleeuwse maat: je kunt het overzien en veel formele communicatie is niet nodig. Het is van belang dat je elkaar kent en regelmatig in de ogen kijkt. Stel je voor: de universiteit van Oxford is even groot als die van Utrecht. Oxford telt echter 39 colleges, terwijl wij er hier één grote organisatie van maken. Heel onverstandig.

Over de levensvatbaarheid van Roosevelt Academy kun je nog weinig zeggen. University College Utrecht leert dat er in Nederland belangstelling voor dit soort universiteiten is. Je komt van niks, dus dat is in het begin hard werken. Maar na een paar jaar moet het goed gaan. Het spannende is dat we nu in Middelburg zitten, geen traditionele universiteitsstad. Groningen en Maastricht zijn wat mij betreft meer excentrisch. En is het soms geen nadeel om met 15.000 studenten op een kamer te wachten? In Engeland en Amerika zijn veel colleges trouwens ergens op het platteland gevestigd."

Als Roosevelt Academy inderdaad een succes wordt, wordt het een elitaire instelling, zoveel is wel duidelijk. Het collegegeld is weliswaar even hoog als aan andere academische instellingen en het leven zal er zelfs goedkoper zijn. Het elitaire zit 'm echter in de gemotiveerdheid, in de 'Oxbridge'-geur, in het internationale element - op Roosevelt wordt Engels gesproken en een derde deel van de studenten komt van buiten Nederland.

Geen herkansingen

"Roosevelt Academy wordt niet "the middle of the road", dit is net ietsje meer dan universitair. Het is hier ook intensiever werken: meer papers, meer presentaties, harde deadlines, geen herkansingen, niet meer dan 25 studenten in een groep en met docenten die binnen twee weken weten of iemand achterloopt."

Wil Roosevelt Academy inderdaad een "onsje meer" worden, dan is de kwaliteit van de docenten van grote betekenis. Adriaansens zegt dat hij zonder moeite een docentenkorps kan benoemen, op alle terreinen. Hij heeft al open sollicitatiebrieven van gepromoveerde docenten en hoogleraren binnen.

Middelburg zelf heeft belangstelling voor een academie binnen de 'poorten'. De stad zal ervan opleven. Niet alleen de studenten, maar ook de ongeveer 75 aan te stellen docenten dienen zich in Middelburg te vestigen. De stad legt er 1,5 miljoen voor op tafel. De rest komt van de provincie (3 miljoen) en van het ministerie (4,5 miljoen). In 2009 moet Roosevelt Academy zelf de broek ophouden.

Intussen denken ook andere Nederlandse steden, zoals Dordrecht en Leeuwarden, serieus over het oprichten van een vergelijkbaar college. Voorwaarde is dat ze over een goede culturele ambiance beschikken. In Utrecht is dat geen probleem en ook Middelburg is voorzien van een laboratorium, een mooie bibliotheek, het Zeeuws archief, een royale boekhandel, museum en muziekschool.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 12 september 2003

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

Zeeland krijgt zijn eigen Oxford

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 12 september 2003

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken