Bekijk het origineel

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

"Er bestaat iets beters dan de bar"

Dochter van caféhouder op de Veluwe vraagt jongeren te stoppen met drinken

11 minuten leestijd

De burgemeester is boos. Studenten mogen tijdens de ontgroeningstijd in drie Groningse cafés voor 15 euro een hele avond onbeperkt alcohol drinken. Hoe halen de drie uitbaters het in hun hoofd, meent meneer Wallage. "Hij heeft gelijk. 't Is radicaal fout", zegt Simone Michielsen. Als dochter van de exploitant van een drinkgelegenheid mag je dat vertellen. Zeker als je zelf negen jaar achter de tap hebt gestaan. En in Amsterdam de leegte in de ogen van hoertjes peilde. "Er bestaat iets beters", vertelt de voormalige serveerster.

Het drinken blijft niet beperkt tot aanstaande wetenschappers en geleerden in hun proeftijd. CV.Koers signaleerde kortgeleden -het was trouwens voordien ook geen geheim- dat tal van jongeren uit de gereformeerde gezindte avonden doorbrengen in een kroeg of discotheek. De verslaggever en zijn plaatjes makende maat richtten zich op Veluwse jeugd. Hun kritische vragen leidden tot geïrriteerde reacties. "Man, laat me lekker uitgaan! Op zondag is de kerk open en de andere zes dagen is-ie op slot. Die zes dagen kan ik doen waar ik zin in heb en vanavond ga ik me lekker bezatten."

"Keer terug!" zegt Simone Michielsen ook tegen die drinkers en discotheekbezoekers. "Er is zo veel meer. Je vindt dat niet in de kroeg. Zoek dan! Neem je Bijbel. Als je niet weet wat de woorden willen zeggen, vraag er dan naar. De rijkdom van de prediking die jullie zo achteloos de rug toekeren, mocht ik vinden. Ruim vijftien jaar duurde het totdat de Heere mij echt te sterk werd en ik niet anders meer kon dan de Rooms-Katholieke Kerk de rug toekeren. Dat was niet makkelijk. Maar de Heere liet mij door de prediking de zonde zien. En de genade die in Jezus Christus te vinden is."

Goede afspraak

Hoe is het mogelijk dat iemand die tot 45 jaar geleden zelf een café runde nu een tot stoppen met drinken aansporende boodschap voor jongeren uitspreekt? De 73-jarige krasse dame -haar naam is om privacyredenen gefingeerd- werd als de zesde van negen kinderen geboren. "Ik ben gedoopt in de Rooms-Katholieke Kerk." Ondertussen is ze belijdend lid van de Gereformeerde Gemeenten. Ook vóór die overstap -deel van een aangrijpende levensgeschiedenis- zou ze het met de Groningers wellicht niet eens zijn geweest.

"Ik was 16 toen vader overleed. Eerst hielp een broer m'n moeder in het café. Hij ging trouwen. Toen moest ik thuiskomen. Ik was 19 jaar en zat op een atelier voor damesmode en kleermakerij ten behoeve van heren. Ik deed naaiwerk. Ik had verkering, dus het was niet zo fijn om het café in te gaan. Maar ik had eigenlijk geen keus.

Voordat ik de zaak in ging, maakte ik met m'n moeder de afspraak dat zij zich eraan zou houden als ik zei: "Die man mag niets meer hebben." En als moeder iemand de volgende borrel weigerde, kreeg hij er van mij ook niet een. Dat was nodig. Je merkt het. Ze beginnen meer te praten en uiten zich luidruchtiger."

Menselijkheid

"Wij hadden vergunning om niet alleen koffie en bier, maar ook sterke drank te schenken. De laatste ging het meest over de toonbank. Het was een jaar na de oorlog. De mensen hadden geruime tijd drooggestaan. Ze haalden iets in. Soms bestelde iemand iets voor z'n maat als die van ons niet meer kreeg. Dat leverde wel eens opschudding op. Een caféhouder kan doorgaan met schenken als iemand te veel op heeft. Dan verdient hij het meeste. Maar dat is verkeerd. Wij deden dat niet."

Mevrouw Michielsen heeft niet alleen een boodschap voor de jeugd, maar ook voor de vergunninghouders. Ze is ervan overtuigd dat uitbaters die op zaterdagavond voor jongelui uit de reformatorische hoek hun bierkraan openhouden, het niet zelden te ver laten gaan. "Absoluut. Zo ging het vroeger. En mensen veranderen niet. Maar als je een klein beetje menselijkheid hebt, doe je zoiets niet."

Menselijke plicht

Buiten de gereformeerde gezindte leven ook nette mensen. Als kind mocht Simone nooit het café in. "Ik denk dat mijn ouders niet wilden dat wij contact hadden met bijvoorbeeld de mensen van de maandagse veemarkt. Die kooplui zeiden natuurlijk wel eens een onvertogen woord. Er kwamen ook vertegenwoordigers in ons café en veel bouwvakkers. Het liep wel eens uit de hand. Het probleem was dat mensen, zodra wij ze wegstuurden, gemakkelijk naar een ander konden. Maar als ze vloekten, waarschuwde mijn moeder ze.

Moeder was een lieve, verstandige vrouw. En ze had veel voor andere mensen over. Ik weet nog hoe iemand uit de familie in een strenge winter gedurende de jaren veertig geen deken op z'n bed had. Terwijl de man schatrijk was. Midden in de nacht bracht ze hem dekens, ondanks de bittere kou.

Dat waren geen goede werken tot verdienste hoor. Moeder beschouwde het als een menselijke plicht die samenhing met haar godsdienst. In onze kerk hoorden wij niet van wedergeboorte. Maar voordat we 's morgens naar school gingen, moesten we eerst naar de vroegmis. Op zondag was twee keer naar de kerk ook verplicht. Wij hoefden heus niet te zeggen dat we niet wilden."

Café of kroeg

Het gezin van de caféhouder was dus alleszins godsdienstig. Hoe is het dan mogelijk dat vader een zaak exploiteerde waar meer sterke drank door de hals en bier door de tap ging dan koffie door de tuit? "Er bestaat ondersc heid tussen een kroeg en een café. Dat laatste kan een functie hebben in de sociale sector. Een caféhouder hoeft zich niet alleen te richten op winstbejag. Maar in een kroeg kan alles erbij door. Ook op zedelijk gebied." Mevrouw Michielsen is ervan overtuigd dat de door CV.Koers bedoelde jongelui niet naar het café, maar naar de kroeg gaan.

Ook over de in CV.Koers ter sprake komende discotheek heeft mevrouw Michielsen een duidelijke mening. "Je loopt over straat en hebt je oren niet in je zak. Muziek ervaar je ergens vanbinnen. Daar ontkomen ouderen ook niet aan. Net zo min als jeugdigen. Hier op de hoek van de straat zijn ze eens in de maand bezig. In een clubgebouw. Op zaterdagavond. Wie luistert naar muziek van Mozart, Bach, Beethoven of Haydn wordt er stil van. Maar de disco is zo opzwepend. Als ik die muziek hoor, is er sprake van het opruien van verlangens. Daar gaan mensen uit hun dak. Nee, er bestaat iets beters."

Beter principe

De goede afspraak met moeder maakte plaats voor een beter principe. Dat van de liefdedienst van God. Nette, alleszins godsdienstige mensen kunnen veranderen. Hoe ging dat? "Toen ik 27 was, stopte ik met het café. M'n verloofde verbrak onze relatie. Ik had geen diploma's. Na diverse baantjes kwam ik in de huishouding van een bejaardenhuis terecht. Dat was in 1959. Na korte tijd werd ik hoofd. Toen kwam ik in aanraking met een jonge vrouw van de Gereformeerde Gemeenten. Zij werd van lieverlee m'n vriendin. Op 23 februari 1961 kwam ik voor het eerst bij haar thuis. Van allerlei gereformeerde kerken had ik geen verstand. Ze waren voor mij allemaal protestants. Daarom dacht ik dat het nodig was gelijk tegen haar vader en moeder te zeggen dat ik rooms-katholiek was. 't Was voor haar ouders geen bezwaar."

Simone had ondertussen een auto. Op den duur bracht zij een bejaarde dame naar de kerk. Onder kerktijd dronk ze een kop koffie in een van de plaatselijke gelegenheden. Totdat Simones vriendin vroeg: "Waar zit jij als wij in de kerk zijn?" "In het café." "Dat wil ik niet hebben. Dan breng je die bejaarde dame niet meer weg."

Simone wilde de dienstverlening niet beëindigen. Daarom wandelde ze in de zomer onder kerktijd maar een poosje in het park. In de winter bleef ze in de auto. Met een deken om de benen tegen de kou. Of een kruik onder haar voeten. Maar op den duur ging dat niet meer. Toen besloot ze maar mee te gaan naar die protestantse kerk. Zonder hoed. Dat leidde na enkele kerkdiensten tot een drama waarin ze beloofde "nooit ofte nimmer meer naar die kerk te gaan." Na verloop van tijd kwam ze toch terug. Waarom? "Vraag me dat niet. Ik begreep de dominee heus niet altijd. Ik was die taal niet gewend. Ik werd er niet bij opgevoed. Maar ik werd er eenvoudig naartoe getrokken."

Paapse mis

"Op een zondagmiddag gingen we elders ter kerke. De catechismuspreek ging over de paapse mis. Dat was ook wat. Alles was vervloekt. Dat vond ik erg. Het kwam bij mij over als vloeken. Toen we thuiskwamen, zei ik: "Nou ga ik echt nooit meer." 'k Heb m'n hoed op de straat gekeild. Met een paar schoppen erachteraan.

Een paar maanden bleef ik weg. En toch ging ik op den duur weer. Maar als een dominee het heilig avondmaal bediende, zag ik wat ik miste. Mijn vriendin had wat ik niet had. Ik was zo arm. En ik zag het geluk van Gods volk.

De gemeente was weer vacant. Toen ik een keer op de Veluwe naar de kerk ging, citeerde de predikant Lukas 23:40: "Vreest gij ook God niet, daar gij in hetzelfde oordeel zijt." Het kan zo zijn dat je niet meer weet waar iemand over heeft gepreekt. Maar dat ene, dat aan jezelf geadresseerd was, dat onthoud je. Zo werd ik schuldenaar. En onze huidige predikant zegt het vaak: "In de zwartste duisternis gaat het licht van Christus het helderste op.""

Meerwaarde

Als mevrouw Michielsen de jongeren van de Veluwe moet vertellen wat nu uiteindelijk de meerwaarde is van de kerk -de bevindelijk gereformeerde prediking- boven het café of de kroeg, zegt ze: "Christus. Hij is alles en de rest niets. Mijn moeder waarschuwde vloekers. Maar ook in een net café kun je Hem in Z'n diepste wezen niet vinden. En er is een groot verschil tussen netjes leven en alles zien in de Zaligmaker. Je raakt nooit op Hem uitgekeken", zegt mevrouw Michielsen.

"Soms kan ik er niet bij. Misschien is er dan meer verlangen dan zien. Ik was al ruim een jaar lid van de gereformeerde gemeente. Het Evangelie was niet voor mij. Zo iemand? Maar toen de plaatselijke predikant bij de laatste tafel aan de gemeente vroeg: "Durf je te ontkennen wat de Heere aan je ziel heeft gedaan?" toen durfde ik niet te blijven zitten.Toen mocht het. Er is zo veel dierbaarheid en beminnelijkheid en gepastheid en schoonheid in die Zaligmaker."

Mevrouw Michielsen is geen principiële geheelonthouder. Maar ze weet hoe sluipend iemand verslaafd kan raken. "Op een bepaald ogenblik heb ik gezegd: "Ik drink zelf geen druppel meer." Ik heb er geen probleem mee als een jongen een biertje drinkt. Echt niet. Want het is niet voor de ganzen gebrouwen. Maar waar gebruik je het? Thuis? Waarom moet je naar een café toe? Er zijn jongeren die daardoor een stimulans ontvangen om te veel te drinken. Ze raken er zo aan gewend dat ze ermee doorgaan."

Versieren

Mevrouw Michielsen ziet meer dan alleen het gevaar van alcohol tijdens de Veluwse zaterdagavonden. "Met moeder ging ik eens mee met een uitgaansdag van de plaatselijke kasteleins. Naar Amsterdam. Op een gegeven moment kon ieder z'n eigen gang gaan. De afspraak was dat we om pakweg drie uur 's nachts terug zouden zijn bij de bus. Ik was hooguit twintig jaar. We zagen alle achterbuurtjes, de Walletjes, de hoertjes achter de gordijntjes. Alles. Tot moeder me meenam om iets te gebruiken. Twee krukken verder aan de bar zat een vrouw. Toen heb ik gezien hoe erg het is als je jezelf verkoopt voor geld. Ik heb haar in de ogen gezien. Ik zag er ellende. Hoewel ze zich had behangen met goud en mooie kleren. Ik denk dat m'n moeder mij bewust afschuw wilde bijbrengen. Uiteindelijk zeg ik nu dat de Heere mij voor zoiets bewaarde.

Aan de meisjes die op zaterdagavond naar het café gaan, vraag ik: "Vind je die knul die zo royaal met z'n geld smijt om anderen en ook jou vol te gieten met bier zo'n vent waar je tegen op kunt zien? Die je graag tot man zou hebben om samen verder te leven?" Van de jongens zou ik graag horen of ze zo'n meisje dat zich zo gemakkelijk laat versieren tot vrouw willen hebben.

En aan het adres van de caféhouders zeg ik: "Als de jongeren boven hun theewater zijn, bestelt u dan een taxi voor hen? Wie geld heeft om te drinken, kan dat ook wel betalen. En als zij in de kleine uurtjes naar huis gaan, kijk dan vooral ook eens naar hen alsof het uw eigen kinderen zijn. Denk eraan hoeveel zorg en verdriet hun ouders ervan hebben.

Wil je dan toch op zaterdagavond naar de kroeg? Bid dan eerst voor je de drempel overgaat tot de Heere en neem de proef op de som: drink niet, maar observeer je lotgenoten. En vraag dan jezelf af of je daarmee wilt doorgaa n."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 12 september 2003

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 12 september 2003

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken