Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Oud nieuws rond de basisvorming

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Oud nieuws rond de basisvorming

Schooldirecties: We hebben altijd al gedaan wat er nu komt bovendrijven

5 minuten leestijd

"Uitgelekt", heten de plannen van de commissie-Meijerink om de basisvorming in het voortgezet onderwijs grondig te hervormen. Maar iedereen zag het allang aankomen: alle leerlingen, van vmbo tot vwo, dezelfde lessen laten volgen werkt nu eenmaal niet. Het gros van de scholen heeft al een gevarieerd onderwijsprogramma en volgend jaar krijgen ze daarvoor waarschijnlijk alle vrijheid.

J. Vermeulen is "sectordirecteur brugklas" op het Driestar College in Gouda. "Dat geeft al aan dat wij de basisvorming nooit helemaal hebben toegepast. Veel scholen hebben twee brugklassen; wij hebben er bewust maar één. We proberen leerlingen in het tweede jaar al volledig op hun eigen niveau te laten werken. Uit de evaluatie aan het eind van het tweede jaar blijkt dat zo'n 95 procent inderdaad in de goede klas geplaatst is."

De basisvorming is in 1993 ingevoerd om alle kinderen gelijke kansen en een brede vorming te bieden. Feitelijk was het een slap aftreksel van het socialistische middenschoolidee uit de jaren zeventig.

Het Driestar College heeft deze 'eenheidsworst' nooit doorgevoerd. Reeds in de brugklas tekent de splitsing in niveaus zich af: leerwegondersteunend onderwijs (lwoo), basis/kaderberoepsgerichte leerweg, gemengd theoretische leerweg/havo en havo/lyceum. De indeling wordt gebaseerd op het advies van de directeur van de basisschool.

In het tweede jaar krijgen de vmbo-leerlingen een plaats in de basisberoepsgerichte, kaderberoepsgerichte of gemengd theoretische leerweg. Havo/lyceumbrugklassen gaan uiteen in havo-, vwo- en gymnasiumklassen, terwijl er een vwo-plusklas voor extra begaafde leerlingen is.

"We hebben dus altijd al gedaan wat er nu komt bovendrijven", zegt Vermeulen. Eind oktober verklaarde minister Van der Hoeven van Onderwijs de basisvorming te willen afschaffen, omdat de verschillen in gaven en aanleg onvoldoende tot hun recht komen. Voor veel vmbo'ers is het lesprogramma te theoretisch, terwijl het voor vwo'ers juist te gemakkelijk is.

Van de Taakgroep Basisvorming onder leiding van oud-hoofdinspecteur voortgezet onderwijs H. P. Meijerink krijgt de bewindsvrouw het advies om zeven leerdomeinen vast te stellen en scholen de vrijheid te geven bij de invulling daarvan. Het aantal kerndoelen moet omlaag van 280 naar 60 en van de vijftien verplichte vakken blijven er maar twaalf over, terwijl scholen die mogen laten opgaan in de leerdomeinen.

Omslag

Vermeulen noemt het advies "positief." Vandaag vergaderde het Driestar College met de andere scholen die sinds vorig jaar meedoen aan een project vernieuwde basisvorming van het Algemeen Pedagogisch Studiecentrum (APS). "Daarin denken we al na over de veranderingen die nu worden voorgesteld en die overigens al eerder duidelijk zijn geworden uit de brochures die de taakgroep van Meijerink heeft gepubliceerd."

De taakgroep pleit ook voor een minder traditionele manier van lesgeven. "Als ik door de school loop, zie ik nog heel wat docenten gewoon klassikaal lesgeven", zegt Vermeulen. "Veel vernieuwingen zijn organisatorisch best aardig geregeld, maar onderwijsinhoudelijk is er niet echt een omslag geweest. Slechts een kleine groep is didactisch vernieuwend bezig. Als je ervoor kiest om vakken te laten samenwerken in leergebieden, is er op veel scholen echt een omslag in denken nodig. Veranderingen zullen voorzichtig moeten worden doorgevoerd."

Wat in elk geval zal wijzigen, is de lesurentabel. "De basisvorming betekende dat alle leerlingen voor elk vak hetzelfde aantal uren kregen. Alleen op het lwoo hebben we daar wat aan gemorreld. Leerlingen in de basisberoepsgerichte leerweg zitten echter ook niet te wachten op vijftien vakken in 32 uur."

Tijdens tien jaar basisvorming is er "heel veel tijd en energie in het vergader- en spreekcircuit gestopt. Daar is veel geld verloren gegaan." Vermeulen vreest voor de komende jaren vooral forse investeringen in nieuwe boeken. "Als scholen werkelijk omschakelen naar onderwijs in leergebieden, betekent dat voor de boekenuitgevers een gigantische operatie. Dat zal veel geld kosten. En die last komt op de schouders van de ouders terecht."

Onlangs zat Vermeulen nog met een uitgever om de tafel. "Je merkt hoe voorzichtig ze worden. Als scholen alle vrijheid krijgen, is het moeilijk de behoefte aan een methode te peilen. Scholen mogen hun onderwijs omvormen, maar ze mogen er ook voor kiezen op de oude voet verder te gaan."

Dakpanklas

Scholengemeenschap Pieter Zandt in Kampen heeft naast het eerste ook het tweede jaar als brugklas. "Leerlingen zijn daarin wel naar niveau ingedeeld -waarbij naast het advies van de basisschool ook de afgelegde toetsen en de mening van de ouders een rol spelen-, maar je moet oppassen dat ze te vroeg in een fuik lopen", zegt sectordirecteur basisvorming J. Kettelarij. "Die eerste twee jaar is er dus volop gelegenheid om naar een ander niveau over te stappen."

De "dakpanklas" gemengd theoretische leerweg/havo wordt aan het eind van het eerste jaar al gesplitst in vmbo- en havo-leerlingen, maar verder heeft de indeling naar schooltype pas na het tweede jaar plaats.

Ook al krijgt elke brugklas op het eigen niveau les, toch blijft het aantal theorievakken voor de leerlingen van de basis- en kaderberoepsgerichte leerwegen een grote hobbel, aldus Kettelarij. "Ik ben heel blij dat we nu de vrijheid krijgen om daar wat aan te doen. We moeten echter ook weer niet doorslaan naar de andere kant, zoals je dat bij dit soort vernieuwingen soms ziet gebeuren. Laten we het goede uit de basisvorming behouden: brede algemene ontwikkeling voor alle leerlingen, niet te vroeg vakken laten vallen, niet te vroeg vastpinnen op een schooltype."

Hoe de Pieter Zandt de nieuwe vrijheid gaat benutten, moet nog uitgedacht worden. "We hebben al wat kleine proeven met leerdomeinen gedaan: biologie en verzorging zijn gecombineerd en aan economie is een oriëntatie-element toegevoegd. We zijn aan het kijken hoe natuur- en scheikunde en techniek kunnen samenwerken. Zo is er meer denkbaar, maar het zijn ontwikkelingen die heel geleidelijk verlopen. Daarbij speelt ook je identiteit een rol. Aardrijkskunde en geschiedenis kun je integreren, maar vanuit onze visie op het belang van geschiedenisonderwijs kan ik me voorstellen dat je dat als apart vak laat voortbestaan."

Dit artikel werd u aangeboden door: Reformatorisch Dagblad

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 21 november 2003

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

Oud nieuws rond de basisvorming

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 21 november 2003

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken